Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Orang yang membebaskan utang saudaranya akan mendapat naungan Allah pada hari kiamat

Imam Muslim : 5328

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ

A yeke na lege ti [Harun bin Ma’ruf] na [Muhammad bin Abbad] si, hadith ti ala use kue ayeke ndulu ti duti oko na fango nda ti matan so ayeke na gbe ni ge ayeke ti Harun, ala use kue atene: A yeke na lege ti [Hatim bin Isma’il] so alondo na [Ya’qub bin. Ubadah bin Ash Shamit] so atene: Mbi na babâ ti mbi e gue e manda mbeti na kodoro ti Ansar so kozoni si ala kui. Kozo zo so e tingbi na lo ayeke [Abu Al Yasar], kamarade ti Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, lo yeke na mbeni ngbâa so lo yeke na ni, lo yeke yô mbeni bungbi ti drap, Abu Al Yasar ayeke yü mbeni bongo ti Ma’afiri na ngbâa ti lo ayeke nga na mbeni bongo ti Ma’afiri. Babâ ti mbi atene na lo: O ita ti mbi ti koli, biani mbi bâ afä ti ngonzo na lê ti mo. Lo tene: A yeke tongaso. So na so bin so na so ayeke na bon na mbi, mbi gue na sewa ti lo, mbi tene bonjour na pekoni mbi tene atënë ni na pekoni ala tene: No. Na pekoni mbeni molenge ti pot-bellied asigigi, mbi hunda: Babâ ti mo ayeke na ndo wa? Lo tene: Lo mä go ti mo. Na pekoni mama ti mbi, Arikah, alï na mbi tene: Sigigi ge, mbi hinga ndo so mo yeke dä awe. Mbi hunda lo: Mo honde tere ti mo na mbi ngbanga ti nyen? Lo kiri tene: Mbi, na iri ti Allah, mbi yeke tene na mo, mbi tene mvene pepe, na iri ti Allah, mbi sara mbeto ti tene na mo na pekoni mbi tene mvene na mbi mu zendo na mo na pekoni mbi buba ni. Lo yeke kamarade ti Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam na mbi, na lege ti Allah, mbi yeke na yâ ti kpale. Mo tene: Allah. Lo kiri tënë, lo tene: Allah. Mo tene: Allah. Lo kiri tënë, lo tene: Allah. Mo tene: Allah. Lo kiri tënë, lo tene: Allah. Na pekoni, lo mû drap ni lo sukula ni na maboko ti lo, lo tene: Tongana mo yeke na nginza, futa ni na tongana mo yeke na ni pëpe mo yeke na liberté. Na lê ti mbi use - lo zia amaboko ti lo na lê ti lo - mango mê ti mbi use na hingango ye ti bê ti mbi - lo fa ndo ti bê ti lo - lo bâ Watokua ti Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam so atene: ‘Zo so akanga mbeni zo so ayeke ngangu wala lo zi lo na yâ ti bon ti lo na shadow’, Hi Allah ayeke shel Lo tene: Tongaso mbi tene na lo: O tonton, tongana mo mu bongo ti ngbâa ti mo, mo mû bongo ti ma’afiri ti mo, mo mû bongo ti lo ti ma’firi na mo zia bongo ti mo na ndo ti lo, biani mo yeke yü bijou na lo yeke yü nga bijou. Lo fâ li ti mbi na pekoni lo sambela: O Allah, iri tënë nzoni na ndo ti lo. O neveu ti mbi, bango ndo ti lê ti mbi use - lo zia amaboko ti lo na lê ti lo - mango mê ti mbi use na hingango ye ti bê ti mbi - lo fa ndo ti bê ti lo - témoin ti Watokua ti Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam so atene: 'Mû na ala kobe na yâ ti ye so mo te na mo mû na ala ye so mbi yeke na bongo ni,'. a yeke ngangu pëpe na mbi ti mû nzoni ti mbi na Lâ ti Zingongo ti awakinda. A gue juska a si na [Jabir bin Abdullah] na mosquée ti lo, lo yeke sambela lo yü mbeni chemise so lo kanga tele ti lo na ni. Mbi yeke hon na ndo ti azo juska mbi duti na popo ti Jabir na Qibla. Mbi tene na lo: Zia Allah asara nzoni bê na mo, ngbanga ti nyen mo yeke sambela na chemise oko na bongo ti mo na mbage? Lo sara geste na maboko ti lo na kate ti mbi tongaso - lo kangbi yâ ti maboko ti lo na lo courlé ni, lo tene: Mbi ye si mbeni zo ti buba tongana mo aga na mbi ti bâ ye so mbi yeke sara si lo lingbi ti copié ni. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam aga fani oko na e na yâ ti mosquée ti e na ngoi so lo yeke yô mbeni keke ti keke ti Ibn Tab, lo bâ so mbeni phlegme ayeke na mbage ti mosquée ni na pekoni lo fâ ni na keke ni, na pekoni lo tourné na mbage ti e na lo hunda: ‘Which mo tourné yongoro na lo ti? lo tene: A kuku. Lo kiri lo hunda: ‘Zo wa na popo ti ala aye ti tene Allah atourné peko ti lo?’ A kiri tënë na lo: Ên-ën, O Watokua ti Nzapa. Lo tene: ‘Biani, tongana mbeni oko ti ala asambela, Allah Tabaraka wa Ta’ala ayeke na gbele lo, tongaso ala tuku ngu ti yanga ti lo pëpe. h na mbage ti lê ti lo wala na mbage ti maboko ti lo ti koli, lo tuku ngu na mbage ti maboko ti lo ti koli, na gbe ti gere ti lo ti wali. Na tongana lo lingbi pëpe ti kanga bê ti lo juska lo tuku ngu ti yanga wala lo zia ngu ti yanga ti lo, a lingbi lo sara ni na bongo ti lo tongaso." Lo bungbi bongo ti lo na tere ti lo na pekoni lo tene: "Fa na mbi mafuta ti za'faran ni." Na pekoni, mbeni maseka-koli ti mara ni ague hio na mbage ti sewa ti lo na lo ga na mbeni mélange ti mafuta ni na wasullahalahu na maboko ti lo, lo zia ni na ndo ti yanga ti ngbongboro tere ti lo na pekoni lo zia ni na ndo ti tanga ti phlegme ni. azo oku, omene na mbasambala, na pekoni mbeni oko ti azo ti kpengo na achameau so alondo na Ansar angoro chameau ti lo, na pekoni lo monté na ndo ti chameau ti lo me a ngbâ kpô, na pekoni lo tene na chameau ti lo: Hus, zia si Allah adeba mo na pekoni Rasulullah sallalahahukehid the. Lo kiri tene: Mbi yeke, O Watokua ti Allah. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam atene: ‘Gue, mo bungbi pëpe na mbeni ye so a deba ni awe. Sambela pepe ti wara asioni ye teti mo mveni, sambela pepe ti wara asioni ye teti amolenge ti mo, sambela pepe ti wara asioni ye teti mosoro ti mo, mä yanga pepe tongana asambela ti Allah akiri tene na pekoni Lo yeke mu ni teti mo’. A tambela na Rasulullah juska na ndapre. A si na mbeni oko ti ngu ti Arabie na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam atene: ‘Zo so aye ti gue kozoni na e ti leke kanga ni, na pekoni lo nyon ngu na pekoni lo mû na e mbeni ye ti nyongo ni’ Jabir atene: Mbi londo mbi tene: Mbi yeke, O Watokua ti Nzapa. Rasulullah atene: ‘Zo wa la ayeke na tere ti Jabir?’ Jabar bin Shakhr alondo. A gue na da ti kanga ni na pekoni a fa seau oko wala use na da ti kanga ni. E descend ni na pekoni e gboto ni juska ngu asi singo na yâ ni. Kozo zo so atingbi na e ayeke Rasulullah, lo hunda mbi, lo tene: ‘Ala use kue amû lege na ni?’ A kiri tene: En, O Watokua ti Allah. lo zia li ti chameau ti lo na sese, chameau ti lo anyon ngu, lo gbu a-réin na chameau ti lo azi gere ti lo na lo sukula ngu. Na pekoni, lo turnê ni na lo huru ni. Na pekoni, Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam ague na ndo ti kanga ni na lo sara ablution. Mo londo na mo sara ablution ti mo na lege ti tanga ti ngu ti ablution so alondo na Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam. Na pekoni, Jabbar bin Shakhr ague ti wu tere ti lo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam alondo ti sambela. Mbi zia mbeni bongo na ndo ti mbi, mbi ye ti kangbi ni me a si pëpe. Couverture ni ayeke na mbeni yanga ni na pekoni mbi turnê ni, na pekoni mbi yôro ni na popo ti ambage use so na pekoni mbi pika ni na go ti mbi. Na pekoni, mbi ga mbi luti na mbage ti maboko ti koli ti Rasulullah. Lo gbu maboko ti mbi na lo turnê mbi ti zia mbi na mbage ti maboko ti lo ti koli. Na pekoni, Jabbar bin Shakhr asi. Lo sara ablution na pekoni lo ga lo luti na mbage ti maboko ti lo ti koli, na pekoni lo mû maboko ti e na lo zia e na peko ti lo. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam abâ mbi me mbi mä ni pëpe, na pekoni mbi mä yâ ni na pekoni lo sara geste na maboko ti lo, lo ye ti tene kanga mbage ti mo ti popo-hoto. Na peko ti sambela ni, Rasulullah atene: “O Jabir!” Mbi kiri tënë na lo: En, O Watokua ti Allah. Lo tene: ‘Tongana chemise ni akono, mo kangbi ni na popo ti ambage use ni na tongana a yeke kete, mo kanga ni na ndo ti go ti mo’. A yeke lani na ngoi so e yeke tambela na Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam na e oko oko kue e yeke te datte oko lâ oko oko. Lo su ni na pekoni lo yü ni na ndo ti bongo ti lo, na e yôro keke ni ti tene akeke ni atï . E te ni juska acoin ti yanga ti e ason. Mbi deba yanga ti mbi, mbeni zo na popo ti e agirisa mbeni lâ. Na pekoni, e gue e gi ni na pekoni e mû ni. A fa tënë ti témoin ndali ti lo so a mû na lo pëpe -mbeni quota ti adate- na pekoni a mû na lo ni. Lo londo lo mû ni. A yeke mbeni lâ si e tambela na Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam juska e luti na yâ ti mbeni kota popo-hoto. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ague ti hunzi kusala ti lo, mbi mû peko ti lo na peko ti mbi na mbi yô mbeni seau ti ngu. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam abâ ndo na ndo ti lo, lo bâ mbeni ye ti kangango na ni pëpe. A si na mbeni ngoi, akeke use ayeke na yanga ti popo-hoto ni. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam a gue na ndo ti mbeni oko ti ala na pekoni lo gbu mbeni maboko ti keke ni, lo tene: ‘Ala kuku na sese ndali ti mbi, na lege ti Nzapa’. Maboko ni akuku na lo tongana mbeni chameau so ayeke na go so zo ti komande ti lo asara, juska lo si na mbeni keke nde na lo gbu mbeni oko ti amaboko ni, lo tene: ‘Kuku ndali ti mbi, na lege ti Allah’. Maboko ni akuku nga. Na peko ti so lo yeke na popo ti ala use, lo bungbi ala, lo tene: ‘Bungbi teti mbi, na lege ti Allah’. Ala use kue ayeke beoko. Jabir atene: “Mbi kpe hio ndali ti so mbi yeke gi bê ti mbi so Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam ayeke mä so mbi yeke nduru na lo tongaso lo yeke hon yongoro. Muhammad bin Abbad atene na yâ ti mbaï ti lo: Lo tambela na mbi duti ti sara tënë na mbi wani. Mo bâ ndo na mbage ti peko na mo bâ so Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam aga na ndo ti mo na mo bâ so akeke use so ayeke radié. Ala oko oko kue aluti na ndö ti keke ti ala. Mo ba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam a luti na lo sala mbeni ye na li ti lo tongana ti so - Abu Isma’il a sala ye na li ti lo na mbage ti koli na ti wali - na pekoni lo ga. Tongana lo si na gbele mbi, lo hunda mbi, lo tene: ‘He Jabir, mo bâ ndo so mbi luti dä?’ Mo kiri tënë: En, O Watokua ti Allah’. Lo tene: ‘Gue na terê ti akeke use so, mo fâ maboko ni oko oko, na pekoni mo ga na ni ge. Tongana mo si na ndo so mbi luti dä, mo zi mbeni maboko ti keke ni na mbage ti koli ti mo, na mbeni maboko ni na mbage ti wali ti mo.’ Jabir atene: Mbi londo na pekoni mbi mû mbeni tênë, mbi fâ yâ ni na pekoni mbi fâ yâ ni juska a ga pointe, na peko ti so mbi gue na akeke use so, mbi fâ amaboko ti akeke use so oko oko. Mo kiri na lege ti fango lo juska mo luti na ndo so Prophète sallallaahu ‘alaihi wa Salam aluti dä. Mo zi mbeni maboko ti mo ti koli na mbeni maboko ti mo ti wali, na pekoni mo gue na ndo ti Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wa Salam, mo tene: Mo sara ni awe, O Watokua ti Nzapa, ka ye so ayeke ndali ti nyen? Lo kiri tënë: ‘Mbi hon na tele ti adû ti kuâ use so a yeke punir azo so ayeke na yâ ni, na lege ti sambela ti mbi, mbi ye ti sala si ala use kue aga wâ na ngoi kue so amaboko use ni angbâ ti sukula ngu’. Na pekoni, a ga na aturugu ni na Rasulullah atene: ‘O Jabir, iri ngu ti sukulango tele!’ Mo tene: ‘Ngu ti ablution, ngu ti ablution, ngu ti ablution’. Mo tene: O Watokua ti Allah, mo wara mbeni go ti ngu oko pepe na ya ti caravane ni. A yeke wara mbeni ngu ti Ansar so ayeke sara si zo adë ndali ti Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wa Salam na yâ ti bozo ti lo so ahule na ndo ti mbeni bozo ti keke so a kanga ni na pekoni lo tene na mbi: ‘Gue na ndo ti so-na-so bin so-na-so Al Ansari na mo bâ wala mbeni kete ngu ayeke na yâ ti bozo ni.’ Mbi gue na mbage ti lo na pekoni mbi bâ yâ ti bozo ni, mbi wara mbeni ye nde pëpe gi mbeni go ti ngu na yanga ti bozo ni, tongana mbi tuku ni a yeke hule biani. Na pekoni, mbi gue na ndo ti Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wa Salam, mbi tene: O Watokua ti Nzapa, mbi wara ye oko pepe gi mbeni go ti ngu na yanga ti bozo ni, tongana mbi tuku ni na gigi a yeke hule biani. Lo tene: ‘Gue mo ga na ni ge’. Mbi mû ni na lo mû ni na maboko ti lo. Lo tene atënë so ayeke na lege ni pëpe . Tongana mbi hinga ye so ayeke, lo ndu ni na maboko ti lo use kue, na pekoni lo mû ni na mbi, lo tene: ‘O Jabir, iri mbeni kota ta’. Mo iri: Kota bateau, O caravane. Na pekoni, mo mû ni na mo zia ni na gbele Watokua ti Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam, lo sara geste na bozo ni na maboko ti lo tongana ti so - Jabir ayôro maboko ti lo, lo yôro maboko ti lo na pekoni lo zia ni na gbe ti bozo ni. Lo tene: ‘Mû ni, O Jabir, na pekoni mo tuku ni na ndo ti mbi na mo tene: ‘Bismillaah’. Mo tuku ni ndali ti lo na mo tene: Bismillaah. Mo ba ngu a sua na popo ti amaboko ti Watokua ti Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam na pekoni kota ta ni a sigigi na ngu na a turnê juska a si singo na ngu, na pekoni lo tene: ‘O Jabir, iri zo so ayeke na bezoin ti ngu’. Jabir atene: Azo ayeke ga ti nyon ngu juska bê ti ala anzere. Na pekoni, mbi tene: Mbeni zo angbâ na bezoin ti ngu? Na pekoni, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ayôro maboko ti lo na ndo ti kota ta ti ngu so asi singo na ngu. Azo ayeke dema tere ti ala na Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wa Salam na lo tene na ala: ‘Zia Nzapa amû na mo kobe’. na pekoni e gue na yanga ti ngu, ngu ni alondo na mbeni susu alondo na yâ ni na pekoni e zia wâ na tere ni, e sara kobe na e sara gril na pekoni e te ye juska e si singo. Jabir atene: Mbi, so na so na so na so na so - lo diko wungo ti azo oku - lo lï na yâ ti lê ti lo, zo oko abâ e pëpe juska e sigigi. A mû mbeni oko ti lê ti lo na pekoni a arc ni, na pekoni a iri kota zo ti caravane ni, kota chameau ti caravane ni nga na kota zo ti kpengo na pillion na yâ ti caravane ni, lo lï na gbe ni sân ti tene li ti lo atï.

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 501, 2860, 8354, 14972, 14973, 15417, 15418, 16464, 21516, 21574
Imam Muslim : 2921, 2922, 2923, 5328
Imam Tirmidzi : 1227, 1228
Imam Darimi : 2475, 2476