Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1

وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ

Na lo yeke lani kota atsar ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Zo so afa mbeni hadith so alondo na mbi, so a tene a yeke mvene, ka lo - zo ti fango mbaï ni - ayeke mbeni oko ti azo ti mvene so’. A tene na e so [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a tene na e [Waki’] ti [Syu’bah] ti [al Hakam] ti [Abdurrahman ti Abu Laila] ti [Samurah ti Jundab]. -na yâ ti mbeni mbaï nde a sara tënë ni- na a tene nga na e so [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atene na e [Waki’] so alondo na [Syu’bah] na [Sufyan] so alondo na [Habib] so alondo na [Maimun bin Abu Syabib] so alondo na [al-Mughirah bin Abu Syaibah], ‘Abuu Bakr bin Abu Syaibah] atene na ndo ti ala use kue. ye so’.

Hadith

Imam Muslim : 2

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ

Na a tene na e [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a tene na e [Ghundar] ti [Syu’bah] -na yâ ti mbeni mbaï nde a sala tene ni- Na a tene na e [Muhammad bin al Mutsanna] na [Ibn Basysyar] ala use kue atene, a tene na e [Muhammad bin a] bin Hirasy] so lo mä [Ali] ayeke fa tënë, lo tene: ‘Wakua ti Nzapa (so siriri ti Nzapa aduti na ndo ti lo) atene: ‘Ala tene mvene na iri ti mbi pëpe, ndali ti so zo so atene mvene na iri ti mbi, lo yeke gue biani na enfer’.

Hadith

Imam Muslim : 3

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

A tene na e so [Zuhair bin Harb] atene na e [Ismail] - so ti tene Ibn Ulayyah - so alondo na [Abdul Aziz bin Shuhaib] so alondo na [Anas bin Malik] so lo tene: ‘Biani, mbeni ye so akanga lege na mbi ti fa na mo gbâ ti a-hadith ayeke, so Watokua ti Nzapa atene: “ asara mvene na iri ti mbi, zia lo mû place ti lo na enfer''.

Hadith

Imam Muslim : 4

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

A tene na e so [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] atene na e [Abu Awanah] so alondo na [Abu Hashin] so alondo na [Abu Salih] so alondo na [Abu Hurairah] so lo tene: ‘Wakua ti Nzapa atene: ‘Zo so atene mvene na iri ti mbi, zia lo mû ndo ti lo’.

Hadith

Imam Muslim : 5

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ

A tene na e [Mohammad bin Abdullah bin Numair] ti tene [babâ ti mbi] ti tene [Sa’id bin ‘Ubaid] ti [Ali bin Rabi’ah] ti tene, ‘Mbi gue na mosquée na ngoi so al-Mughirah, gouverneur ti Kufa. Lo tene: ‘Na pekoni [al-Mughirah] atene: ‘Mbi mä Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Biani, tenengo mvene na iri ti mbi ayeke oko pëpe na tenengo mvene na iri ti mbeni zo nde, zo so atene mvene na iri ti mbi na bê ti lo wani, zia lo mû place ti lo na enfer’. Na a tene na mbi [Ali bin Hujr tongana Sa’di] ti tene na e [Ali bin Mushir] ti tene na e [Muhammad bin Qais al Asdi] ti [Ali bin Rabi’ah al Asdi] ti [al-Mughirah bin Syu’bah] ti Prophète sallallaahu ‘alaihi handethdied na su, pepe ti tene, iri ti mbi ayeke oko pëpe na tenengo mvene na iri ti mbeni zo’.

Hadith

Imam Muslim : 6

و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ

Na a tene na e [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] a tene na e [babâ ti mbi] -na yâ ti mbeni mbaï nde a sala tene ti lo-, Na a tene na e [Muhammad bin al Mutsanna] a tene na e [Abdurrahman bin Mahdi] ala use kue atene, a tene na e [Syu’man bin bin] so alondo na [Khu’barahshbn] so alondo na [Khu’barahshbn] Ashim] lo tene: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atene: ‘A lingbi ti tene a bâ mbeni zo tongana zo ti mvene tongana lo fa atënë kue so lo mä’. A tene na e so [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a tene na e [Ali bin Hafsh] a tene na e [Syu’bah] ti [Khubaib bin Abdurrahman] ti [Hafsh bin ‘Ashim] ti [Abu Hurairah] ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na oko hadith’.

Hadith

Imam Muslim : 7

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ

Na ti tene na e [Mouhammed bin Abdullah bin Numair] na [Zuhair bin Harb] ala use kue atene, ti tene na e [Abdullah bin Yazid] lo tene, ti tene na mbi [Sa’id bin Abu Ayyub] lo tene, ti tene na mbi [Abu Hani’] ti [Abu Uthman Muslim bin Yabusar ‘Abu Uthman Muslim bin Yabusar]. wasallam, so lo tene: ‘A yeke duti ande azo na hunzingo ti ummah ti mbi so ayeke tene na mo mbeni hadith so mo mä ni lâ oko pëpe nga so ababâ ti mo amä ni pëpe. Tongaso, mo ngbâ yongoro na ala ngbâ yongoro’.

Hadith

Imam Muslim : 8

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ

Ti tene na mo [Harmalah bin Yahya bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] lo tene, lo tene na e [Ibn Wahb] lo tene, lo tene na e [Abu Syuraih] so lo mä [Syarahil bin Yazid] so, lo tene na [Musulman bin Yazid] ti tene [The Huraiahbu] so lo mä [Allah] na deba nzoni ti Allaah aduti na ndo ti lo) atene: ‘A yeke duti ande Na nda ti ngoi, azo ti mvene ti Dajjal ayeke ga na mo a-hadith so mo mä ni lâ oko pëpe nga so ababâ ti mo amä ni lâ oko pëpe nga. Tongaso, duti yongoro na ala nga duti yongoro na ala. Ala lingbi ti handa mo pëpe nga ala lingbi pëpe ti zonga mo’.

Hadith

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

A tene na mbi so [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] a tene na e [Waki’] ti [Kahmas] ti [Abdolla bin Buraidah] ti [Yahya bin Ya’mar]. -na yâ ti mbeni mbaï nde a tene- Na a tene na e [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] na so ayeke hadith ni, a tene na e [babâ ti mbi] a tene na e [Kahmas] so alondo na [Ibn Buraidah] so alondo na [Yahya bin Ya’mar] lo tene, ‘Zo so asala kozoni tënë ti destin na Irahba al-’Huid’. bin Abdurrahman al-Himyari a gue na Hajj wala Umrah, na pekoni a tene: ‘Tongana e tingbi na mbeni oko ti akamarade ti Watokua ti Nzapa, na pekoni e yeke hunda lo na ndo ti mbeni tënë so ala tene so andu destin’. Tongaso [Abdullah bin Omar] a mu na lo taufik -na lege ti Allah- teti e, na ngoi so lo yeke lï na yâ ti mosquée ni. Na pekoni, mbi na kamarade ti mbi e tingbi na lo. Mbeni oko ayeke na mbage ti lo ti koli na mbeni na mbage ti wali ti lo. Na pekoni, mbi pensé so kamarade ti mbi ayeke mû ande lisoro ni na mbi, tongaso mbi tene: ‘O Abu Abdurrahman, biani mbeni mara asigigi na gbele e so ayeke diko Coran na so ayeke gi hingango ye na pekoni so ayeke tene so destin ayeke dä pëpe, na tënë ni ayeke fini ye - so destin nga na hingango ye ti Allah aga kozoni na ni pëpe -’. Tongaso [Abdullah bin Omar] akiri tënë, lo tene: ‘Tongana mo tingbi na azo so, na pekoni mo tene na ala so mbi yeke zia ala, na ala yeke zia mbi. Na iri ti Lo so awakua ti Allah adeba yanga ti lo, tongana mbeni oko ti ala asala kusala na lor tongana Hoto ti Uhud, fade a yeke yeda biani na matabisi ti lo pëpe juska lo mä na bê na nzoni na sioni destin’. Lo tene: ‘Na pekoni, lo komanse ti fa hadith ni na lo tene: ‘Omar bin al-Khaththab] atene: ‘Mbeni lâ e yeke na tere ti Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wasallam, na pekoni mbeni koli aga so bongo ti lo ayeke vuru mingi, kuä ti li ti lo ayeke vuko mingi, na mbeni ye ti voyage ti lo ayeke na ndo ti lo pëpe. Zo oko na popo ti e ahinga lo pepe, juska lo ga na ndo ti Prophète Shallallahu Alaihi Wasalam na lo zia genou ti lo na ndo ti genou ti Prophète Shallallahu Alaihi Wasalam, na pekoni lo tene: ‘O Mohammed, fa na mbi tene ti Islam? ’ Rasulullah Sallallahu ‘Alaihi Wasalam akiri tënë: ‘Fa tënë ti témoin so mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe -so ayeke na droit ti voro lo- gi Allah na so Mohammed ayeke wakua ti Lo nga na watokua ti Lo, leke asambela, futa zakat, na mû jeûne ti Ramadan, nga sala mbeni pèlerinage na lo ti gue na lo na Baitullah tongana mo yeke’. Lo tene: ‘Mo yeke na raison’. Umar atene: ‘Tongaso bê ti e adö ndali ti so lo hunda tënë na ndo ni na lo confirmé ni’. Lo kiri lo hunda, lo tene: ‘Fa na mbi tënë ti mabe so? ’ Lo kiri tënë: ‘I mä na bê na Allah, na a-ange ti Lo, na abuku ti Lo, na Atokua ti Lo, na Lango ti Nda ni, nga na nzoni na sioni destin’. Lo tene: ‘Mo yeke na raison’. Lo hunda mbi, lo tene: ‘Mo tene na mbi tënë ti ihsan? ’ Lo kiri tene: ‘I voro Allah tongana ti so i ba Lo, na pekoni tongana i ba Lo pepe, ka biani Lo ba i’. Lo kiri lo hunda ndo, lo tene: ‘Lango ti nda ni ayeke duti ande lawa? ’ Lo kiri tënë: ‘Zo so a hunda tënë na lo ahinga ye nzoni ahon zo so ahunda tënë ni pëpe.’ Lo hunda, ‘Tongaso, fa na mbi tënë ti afä ni? ’ Lo kiri tënë: ‘Tongana mbeni ngbâa adü molenge ti wa ti lo, na mo bâ mbeni zo so ayeke na gere senge, so ayeke na bongo pëpe, so ayeke wayere, mbeni zo ti batango angasa, me so ayeke pika kate ti lo na lekengo ada’. Na pekoni, lo hon. Tongaso, mbi ngbâ ti gi bê ti mbi na ngoi so lo tene; ‘O Omar, mo hinga zo so ayeke hunda tënë ni?’ Mo kiri tënë, mo tene: ‘Allah na Watokua ti lo ahinga ye nzoni ahon’. Lo tene: ‘So ayeke Gabriel, lo ga na mo ti fa ye na mo na ndo ti hingango ye ti mo ti vorongo’’. Ti tene na e [Mohammed bin Obaid al-Ghubari] na [Abu Kamil al-Jahdari] na [Ahmad bin Abdah] ala tene, a tene na e [Hammad bin Yazid] ti londo na 1914. [Mathar al Warraq] so alondo na [Abdullah bin Buraidah] so alondo na [Yahya bin Ya’mar] lo tene, ‘Tongana Ma’bad atene mbeni tënë so lo sala tënë na ndo tënë ti destin, na pekoni e ke ni’. Lo kiri lo tene: ‘Na pekoni, mbi sara Hajj na Humaid bin Abdurrahman al-Hymyari’. Na pekoni, ala sara tënë ti hadith so ayeke na yâ ti hadith ti Kahmas. Ambeni mbeti nde ayeke na yâ ni nga na ambeni mbeti so amanke. Na a tene na e [Mohammad bin Hatim] a tene na e [Yahya bin Sa’id al Qaththan] a tene na e [Outhman bin Ghiyats] a tene na e [Abdullah bin Buraidah] ti [Yahya bin Ya’mar] na [Humaid bin Abdurrahman] ala use kue atene, ‘E tingbi na Udullah na fami. bango ndo ti ala na ndo ni, na pekoni lo fa hadith ni tongana ti so ala wara na mbage ti [Omar] radialllahu ‘anhuma so alondo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, na na yâ ni a yeke wara mbeni ye so a zia na ndo ni nga na mbeni ye so a zi ni’. Na a tene na e [Hajjaj bin ash-Sya’ir] a tene na e [Yunus bin Mohammed] a tene na e [al-Mu’tamir] so alondo na [babâ ti lo] so alondo na [Yahya bin Ya’mar] so alondo na [Ibn Omar] so alondo na [Omar] so alondo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na atapande ti ala.

Hadith

Imam Muslim : 10

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ

Na a tene na e [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] ye kue so alondo na [Ibn Ulayyah], [Zuhair] atene, a tene na e [Ismail bin Ibrahim] so alondo na [Abu Hayyan] so alondo na [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] so alondo na [Abu Hurai bin Jarir] so alondo na lo. wasallam ayeke lani mbeni lâ na gbele azo, na pekoni mbeni koli aga na lo na ngoi so lo yeke tene: ‘O Watokua ti Allah, mabe ayeke nyen? ’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘I mä na bê na Allah, na a-ange ti Lo, na buku ti Lo, e mä na bê na ye so asi ti tingbi na Lo, e mä na bê na aTokua ti Lo, na e mä na bê na ndangba lango ti londongo ti awakinda’. Lo hunda, ‘O Watokua ti Nzapa, Islam ayeke nyen? ’ Lo kiri tene, ‘Islam ayeke ti voro Allah na ti bungbi ye oko na Lo pepe, ti sala asambela ti obligatoire, ti futa zakat ti obligatoire, na ti jeûne na ngoi ti Ramadan.’ Lo kiri lo hunda, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, ihsan ayeke nyen? ’ Lo kiri tene, ‘I voro Allah tongana ti so i ba Lo, na pekoni tongana i ba Lo pepe ka biani Lo ba i’. Lo kiri lo hunda, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, lâ ti zingongo ti akuâ ayeke duti ande lawa? ’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘Mbeni zo so a hunda tënë na lo ahinga kiringo tënë ni nzoni ahon zo so ahunda tënë ni pëpe, me mbi yeke fa na mo tënë ti afä ni; so ti tene na ngoi so mbeni wali so ayeke ngbâa adü maître ti lo. So ayeke mbeni oko ti afä ni. -Use ni- tongana mbeni zo so ayeke na bongo pepe, so ayeke na gere senge aga mokonzi ti azo. So ayeke mbeni oko ti afä ni. -Ota- tongana azo ti batango angasa ayeke tiri na popo ti ala na yâ ti -lege- ada. So ayeke mbeni oko ti afä so ayeke na yâ ti afä oku so, zo oko ahinga ni pëpe gi Allah,’ na pekoni lo sallallaahu ‘alaihi wasallam adiko: ‘-Biani, Allah, gi na Lo oko si hingango ye ti Lango ti Fango ngbanga ayeke dä; na Lo yeke Lo so atokua ngu-nzapa, na Lo hinga ye so ayeke na yâ ti mama. Na zo oko alingbi ti hinga pepe - na lege ti fä - ye so Lo yeke sala kekereke. Nga zo oko alingbi pëpe ti hinga ndo so lo yeke kui dä na ndö ti sese. Biani, Allah a hinga ye kue, a hinga ye kue-’ -Qs. Luqman: ngu 34-. Na pekoni, koli ni akiri ahon. Tongaso, Prophète ni atene: ‘I iri koli ni na mbi’. Tongaso, ala kiri akomanse ti iri ndo, me ala bâ ye oko pëpe. Tongaso, Rasulullah atene: ‘So ayeke Jibril, lo ga ti fa ye na azo na ndo ti vorongo ti ala’’. A tene na e [Mohammed bin Abdullah bin Numair] so [Mohammed bin Bisyr] atene na e [Abu Hayyan at-Taimi] na sanad so mbeni hadith tongaso, gi na yâ ti mbaï ni la si a yeke wara tënë so, ‘Tongana awakua ti wali adü akoli ti ala, so ti tene concunes’.

Hadith

Imam Muslim : 11

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا

A tene na e [Zuhair bin Harb] ti tene na e [Jarir] ti [Umarah] - so ti tene Ibn al-Qa’qa’ - ti [Abu Zur’ah] ti [Abu Hurairah] lo tene: ‘Mo hunda mbi’. Me mbeto asara ala nga ala ke ti hunda tënë na lo. Tongaso, mbeni koli aga aduti na gbele go ti lo, koli ni ahunda lo, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, Islam ayeke nyen? ’ Lo kiri tene, ‘Islam ayeke ti tene mo bungbi amba ti mo na Allah pepe na mbeni ye, mo sala asambela pepe, mo futa zakat pepe, na mo jeûne pepe na ngoi ti Ramadan.’ Lo tene: ‘Mo yeke na raison’. Na pekoni, lo kiri lo hunda, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, mabe ayeke nyen? ’ Lo kiri tene, ‘I mä na bê na Allah, a-ange ti Lo, buku ti Lo, i mä na bê na ye so asi ti tingbi na Lo, i mä na bê na aTokua ti Lo, na i mä na bê na Lâ ti londongo ti awakinda na i mä na bê na destin ti azo kue’. Lo tene: ‘Mo yeke na raison’. Na pekoni, lo kiri lo hunda, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, ihsan ayeke nyen? ’ Lo kiri tene, ‘Mo kpe mbeto ti -khasyyah- Allah tongana ti so mo ba Lo, na pekoni tongana mo ba Lo pepe ka biani Lo ba mo’. Lo tene: ‘Mo yeke na raison’. Na pekoni, lo kiri lo hunda, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, lâ ti fango ngbanga ni ayeke duti ande lawa? ’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘Mbeni zo so a hunda tënë na lo ahinga kiringo tënë ni nzoni ahon zo so ahunda tënë ni pëpe, me mbi yeke fa na mo tënë ti afä ni; so ti tene na ngoi so mo bâ mbeni wali so ayeke ngbâa adü maître ti lo. So ayeke mbeni oko ti afä ni. -Use ni- tongana mo ba mbeni zo so ayeke na gere senge, so mê ti lo akanga, so yanga ti lo akanga aga mokonzi ti -azo- na ndo sese. So ayeke mbeni oko ti afä ni. -Ota- tongana mo ba azo ti batango angasa so ayeke tiri na popo ti ala ti gue na li ni na yâ ti -a- ada. So ayeke mbeni oko ti afä so ayeke na yâ ti afä oku ti occultation, zo oko ahinga ni pëpe gi Allah,’ na pekoni lo diko: ‘-Biani, Allah, gi na Lo oko si hingango ye ti Lango ti Fango ngbanga ayeke dä; na Lo yeke Lo so atokua ngu-nzapa, na Lo hinga ye so ayeke na yâ ti mama. Na zo oko alingbi ti hinga pepe - na lege ti fä - ye so Lo yeke sala kekereke. Nga zo oko alingbi pëpe ti hinga ndo so lo yeke kui dä na ndö ti sese. Biani, Allah a hinga ye kue, a hinga ye kue-’ -Qs. Luqman: ngu 34-. Na pekoni, koli ni alondo - lo kiri na peko -, na pekoni Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Iri lo na mbi! ’ Tongaso, a gi lo, me ala wara lo pëpe. Tongaso, Rasulullah atene: ‘Koli so ayeke Jibril so aye ti tene mo manda -lege ti vorongo- ngbanga ti so mo hunda ye pëpe’’.

Hadith

Imam Muslim : 12

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ

A tene na e [Qutaibah bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] na mbage ti [Malik bin Anas] na yâ ti mbaï so a diko na ndo ti lo, na mbage ti [Abu Suhail] na mbage ti [babâ ti lo] so lo mä [Thalhah bin bin Ubaidullah] atene na ndo ti hajmeod so alondo na azo ti . Rasulullah, a mä go ti lo, me a lingbi ti mä yâ ti mbeni tënë so lo tene pëpe. so juska lo ga nduru na Rasulullah, a bâ so lo yeke hunda tënë na ndo ti Islam. Tongaso, Rasulullah akiri tënë: ‘Islam ayeke sambela fani oku na bï na lâ oko oko’. Lo kiri lo hunda, ‘Mbi ngbâ ti wara ambeni kusala nde na Lo? ’ Lo kiri tënë: ‘Ên-ën, gi tongana mo sara asambela ti sunnah nga mo mû jeûne na ngoi ti Ramadan’. Lo hunda, ‘Mbi ngbâ ti wara ambeni kusala nde na Lo? ’ Lo kiri tene: ‘Ên-ën, gi tongana mo bata jeûne ti sunnah, na Watokua ti Nzapa asala tene ti kungba ti zakat na lo’. Lo kiri lo hunda, ‘Mbi ngbâ ti wara ambeni kusala nde na Lo? ’ Lo kiri tënë: ‘Ên-ën, gi tongana mo sara sunnah ti mungo maboko’. Wafango mbaï ni atene: ‘Na pekoni, koli ni azia congé ti lo na ngoi so lo tene: ‘Na iri ti Allah, mbi yeke zia ande ye na ndo ni pëpe wala mbi yeke zi ye na ndo ni pëpe’. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Lo yeke duti na ngia tongana lo -sala ni biani-’’. A fa na e [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] aye kue so alondo na [Ismail bin Ja’far] so alondo na [Abu Suhail] so alondo na [babâ ti lo] so alondo na [Thalhah bin Ubaidullah] so alondo na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam na lege ti hadith so tongana ti so Malik atene na ndo ti hadith ti Malik. wasallam so: 'Lo yeke na ngia, -teti baba ti lo- tongana lo yeke na legeni', wala lo yeke gue na yayu, -teti baba ti lo- tongana lo yeke na lege ni''.

Hadith

Imam Muslim : 13

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ

A tene na e [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] ti tene na e [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] ti tene na e [Sulaiman bin al-Mughirah] ti [Tsabit] ti [Anas bin Malik] lo tene: ‘A kanga lege na e ti hunda mbeni ye na ‘Allah. so ti tene gonda ti e teti gango ti mbeni koli so alondo na azo ti désert so ayeke na ndara -zo ti ndara-, na pekoni lo hunda, na ngoi so e yeke mä ni, na pekoni mbeni koli so alondo na azo ti désert aga na lo tene, ‘O Mohammed, tokua ti mo aga na e, na pekoni lo tene teti e so mo tene so Allah atokua mo’. Rasulullah akiri tënë: ‘A yeke tongaso’. Lo hunda ndo, lo tene: ‘Zo wa la acréé ayayu? ’ Rasulullah akiri tënë: ‘Allah’. Lo hunda ndo, lo tene: ‘Zo wa la acréé sese? ’ Rasulullah akiri tënë: ‘Allah’. Lo hunda, ‘Zo wa la azia ahoto so na sese nga lo sara aye kue so ayeke na yâ ni so Lo créé? ’ Lo kiri tënë: ‘Allah’. Lo hunda: ‘Tongaso na lege ti Lo so aleke ayayu, so aleke sese, na so azia ahoto so, a yeke Allah si atokua mo? ’ Lo kiri tënë: ‘En’. Lo hunda, ‘Wakua ti mo atene so a lingbi e sambela fani oku na bï na lâ, -so ayeke tâ tënë-? ’ Lo kiri tënë: ‘A yeke tongaso’. Lo hunda: ‘Na lege ti Zo so atokua mo, Allah amû yanga na mo ti sara ye so? ’ Lo kiri tënë: ‘En’. Lo hunda, ‘Wakua ti mo atene so a yeke obligatoire na yâ ti buku ti mû jeûne ti Ramadlan ngu oko oko, - a yeke tâ tënë -? ’ Lo kiri tënë: ‘En’. Lo hunda: ‘Na lege ti Zo so atokua mo, Allah amû yanga na mo ti sara ye so? ’ Lo kiri tënë: ‘En’. Lo hunda, ‘Wakua ti mo atene so a lingbi e sala Hajj teti azo ti e so ayeke na ngangu ti mu peko ti lege ti Lo, -so ayeke tâ tene-? ’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘En, a yeke tongaso’. Na pekoni, lo tourné lo tene: ‘Na iri ti Lo so atokua mo na tâ tënë, mbi yeke zia mbeni ye na ndo ti kungba so pëpe nga mbi yeke zi mbeni ye na ndo ni pëpe’. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: “Tongana ye so lo tene ayeke tâ tënë, lo yeke lï biani na yayu.” A tene na e [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] a tene na e [Bahz] a tene na e [Sulaiman bin al-Mughirah] ti [Thabit] lo tene, [Anas] a tene, ‘A kanga lege na e ti hunda tene na ndo ti mbeni ye ti Coran na Watokua ti Nzapa’. Na pekoni, lo fa mbeni hadith so ayeke na mbeni tapande.

Hadith

Imam Muslim : 14

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ

A tene na e [Muhammad bin Abdullah bin Numair] a tene na e [babâ ti mbi] a tene na e [Amru bin Outhman] a tene na e [Musa bin Talhah] lo tene, a tene na mbi [Abu Ayyub], so mbeni Bédouin a kanga lege na Watokua ti Nzapa ti sala tene ti lo na ngoi so lo yeke na ngia. chameau wala abongo ti lo, na pekoni lo tene: ‘O Rasulullah, wala O Mohammed, Fa na mbi mbeni ye so aga na mbi ndulu na yayu nga na mbeni ye so asala si mbi duti yongoro na enfer? ’ Wafango mbaï ni atene: ‘Na pekoni, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam aluti na pekoni lo bâ amba ti lo, na pekoni lo tene: ‘A mû na lo taufik wala a mû na lo fango lege’. Lo hunda ndo, lo tene: ‘Mo tene nyen? ’ Wafango mbaï ni atene, ‘Na pekoni lo kiri lo tene ni’. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘I voro Allah, i sala si Lo son bê ti Lo na mbeni ye pëpe, i sala asambela, i futa zakat, na i tingbi kamba ti kamarade, na pekoni i zia chameau’’. A tene na e [Muhammad bin Hatim] na [Abdurrahman bin Bisyr] use kue atene, a tene na e [Bahz] a tene na e [Syu’bah] a tene na e [Mouhammed bin Outhman bin Abdolla bin Mauhab] na babâ ti lo [Outhman] so ala use kue amä Ta na mbage ti [Musa bin bin] sallallaahu ‘alaihi wasallam na mbeni ye tongana hadith so’.

Hadith

Imam Muslim : 15

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ

Ti tene na e [Yahya bin Yahya at-Tamimi] ti tene na e [Abu al-Ahwash]. -na yâ ti mbeni mbaï nde a tene- Na a tene na e so [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atene na e [Abu al-Ahwash] so alondo na [Abu Ishaq] so alondo na [Musa bin Talhah] so alondo na [Abu Ayyub] lo tene: ‘Mbeni koli aga na mbage ti Prophète ni. na yayu na abata mbi yongoro na enfer? ’ Lo kiri tene: ‘I voro Allah, i shirk Lo na mbeni ye pepe, i sala asambela, i futa zakat, i bata songo na sewa ti i’. Na ngoi so lo tene adieu, Watokua ti Nzapa (s.a.w.) atene: “Tongana lo gbu ngangu na ndo ti ye so a mû yanga na lo ti sara, lo yeke lï biani na yayu.” Na yâ ti mbeni mbaï ti [Ibn Abu Syaibah], ‘Tongana lo gbu ngangu na ndo ni’.

Hadith

Imam Muslim : 16

و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا

Na a tene na mbi [Abu Bakr bin Ishaq] a tene na e [Affan] a tene na e [Wuhaib] a tene na e [Yahya bin Sa’id] so alondo na [Abu Zur’ah] so alondo na [Abu Hurairah] so mbeni Bédouin aga na ndo ti Watokua ti Nzapa na lo tene: ‘O. tongana mo sara ye alingbi na ni. mbi yeke gue ande na yayu? ’ Lo kiri tene: ‘I voro Allah, i kpe Lo na mbeni ye pepe, i sala asambela ti obligatoire, i futa zakat ti obligatoire, na i mû jeûne na ngoi ti Ramadan.’ Lo tene: ‘Na lege ti Lo so âme ti mbi ayeke na Maboko ti Lo, mbi yeke zia mbeni kete ye na ndo ni pëpe teti lakue lakue wala mbi yeke zi mbeni kete ye na ndo ni pëpe’. Na ngoi so lo tene adieu, Watokua ti Allah atene: “Zo so aye ti ba mbeni koli na popo ti azo ti yayu, zia lo ba lo.”

Hadith

Imam Muslim : 17

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

A tene na e [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] na lafazhnya ti Abu Kuraib, ala use kue atene, a tene na e [Abu Mu’awiyah] so alondo na [al-A’masy] so alondo na [Abu Sufyan] so alondo na [Jabir] lo tene: ‘An-Nuqaal’allah cahiallah cahiallah la. hunda, ‘O Watokua ti Nzapa, mo pensé nyen tongana mbi sambela obligatoire, mbi ke mbeni ye so ayeke haram na mbi mû lege na mbeni ye so ayeke halal, mbi yeke gue na yayu? ’ Prophète ni akiri tënë na lo: ‘En’. Na a tene na mbi [Hajjaj bin ash-Sya’ir] na [al-Qasim bin Zakariya’] ala use kue atene, a tene na e [Ubaidullah bin Musa] ti [Syaiban] ti [al-A’masy] ti [Abu Salih] na [Abu Sufyan] ti [Jabir] ti bi- Allah’, na mara ti tondo tongaso, gi lo oko si lo kiri lo tene, ‘Na mbi yeke zia mbeni iota oko pepe na ndo ni’.

Hadith

Imam Muslim : 18

و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

A tene na mbi so [Salamah bin Syabib] atene na e [al-Hasan bin A’yan] atene na e [Ma’qil] - so ti tene Ibn Ubaidullah - so alondo na [Abu az-Zubair] so alondo na [Jabir] so mbeni koli ahunda na Watokua ti Nzapa na yâ ti mbeti ti lo, lo tene: Ramadlan, sara si aye aga ndia, na sara si aye ake mbeni ye so ayeke haram, me mo zia mbeni sarango ye na ndo ni pëpe, mo yeke gue na yayu?’ Rasulullah akiri tënë: ‘En’. Lo tene: ‘Na iri ti Allah, mbi yeke zia mbeni kete ye na ndo ti sarango ye so pëpe’.

Hadith

Imam Muslim : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

A tene na e [Mouhammed bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] ti tene na e [Abu Khalid] - so ti tene Sulaiman bin Hayyan al-Ahmar - so alondo na [Abu Malik al-Asyja’i] so alondo na [Sa’ad bin Ubaidah] so alondo na [Ibn Omar] so alondo na Prophète sallahial ayeke: a fondation oku: So ti tene ti tene Allah aduti beoko, ti zia na sese sambela, ti sara zakat, ti jeûne ti Ramadlan, na ti Hajj. Mbeni koli ahunda, ‘Hajj na -na pekoni- jeûne ti Ramadan ayeke nyen’. Lo kiri tënë: ‘Ên-ën, jeûne ti Ramadan na -na pekoni- Hajj’. Tongaso, mo mä ni na yanga ti Watokua ti Nzapa.

Hadith

Imam Muslim : 20

و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Ti tene na e [Sahl bin Othman al-Askari] ti tene na e [Yahya bin Zakariya] ti tene na e [Sa’ad bin Thariq] lo tene, ti tene na mbi [Sa’ad bin Ubaidah as-Sulami] ti [Ibn Omar] ti Prophète sallallahu ‘alaihi wasallam so: vorongo na so a lingbi a buba iri ti ambeni ye nde, ziango na sese asambela, salango ye alingbi na zakat, salango pèlerinage na Baitullah, na mungo jeûne na ngoi ti Ramadan.