Turunnya QS. Ad Dukhan: 10-16 setelah Nabi mendoakan kemarau seperti zaman Yusuf atas kaum Quraisy yang membangkang, hingga mereka melihat langit seperti berkabut karena kelaparan
Imam Muslim : 5007
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ جَاءَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ رَجُلٌ فَقَالَ تَرَكْتُ فِي الْمَسْجِدِ رَجُلًا يُفَسِّرُ الْقُرْآنَ بِرَأْيِهِ يُفَسِّرُ هَذِهِ الْآيَةَ { يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ } قَالَ يَأْتِي النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ دُخَانٌ فَيَأْخُذُ بِأَنْفَاسِهِمْ حَتَّى يَأْخُذَهُمْ مِنْهُ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ اللَّهُ أَعْلَمُ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ لِمَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ اللَّهُ أَعْلَمُ إِنَّمَا كَانَ هَذَا أَنَّ قُرَيْشًا لَمَّا اسْتَعْصَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا عَلَيْهِمْ بِسِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ فَأَصَابَهُمْ قَحْطٌ وَجَهْدٌ حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ يَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرَى بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ مِنْ الْجَهْدِ وَحَتَّى أَكَلُوا الْعِظَامَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ اللَّهَ لِمُضَرَ فَإِنَّهُمْ قَدْ هَلَكُوا فَقَالَ لِمُضَرَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ لَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ قَلِيلًا إِنَّكُمْ عَائِدُونَ } قَالَ فَمُطِرُوا فَلَمَّا أَصَابَتْهُمْ الرَّفَاهِيَةُ قَالَ عَادُوا إِلَى مَا كَانُوا عَلَيْهِ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ } { يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنْتَقِمُونَ } قَالَ يَعْنِي يَوْمَ بَدْرٍ
Yandi me songa beto [Abu Bakri bin Abu Syaibah] me songa beto [Abu Muawiya] ti [Waki’]. Yandi me songa mono [Abu Sa’id Al Asyujj] ti [Waki’]. Yandi me songa beto [Utman bin Abu Syaibah] me songa beto [Jarir], mambu yonso ya me katuka na [Al A’masy]. Yau me tadila beto [Yahya bin Abu Yahya] ti [Abu Kuraib], masonama ya Yahya, yina yonso zole ke tuba nde: Yau me zabisama na beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Al A’masy] katuka na [Muslim bin Shubaih] katuka na [Masruq] tubaka nde: Muntu mosi kwisaka na [Abdullah the: verse ya Qur’an yina me simbama na ngindu na yandi: ‘Yo yina vingila kilumbu yina zulu ta nata lubungi ya kieleka, yina ke fikaka bantu’. -Ad Dukhaan: 10- yandi tubaka nde: Na kilumbu ya lufutumuku, lubungi ta kwisa na bantu mpi ta baka luzingu na bo bonso madidi. Na nima ya mambu yina Abdullah tubaka nde: Konso muntu ya me zaba kima mosi fwete pesa yo mpi konso muntu ya me zaba ve, fwete tuba nde: Allahu a’lam. Kubakisa mosi ya muntu kele kutuba Allahu a’lam na kima yina yandi me zaba ve. Yau - lubungi - salamaka ntangu ba Quraysh lemfukilaka ve profete saw. Yandi sambaka sambu bo mona mpasi na nzala bonso bantu ya Yusuf. Bo vandaka kuyuma mpi kulemba tii kuna muntu mosi talaka na zulu, yandi monaka kima yina vandaka kumonana bonso lubungi na kati na yandi ti zulu sambu na kulemba mpi tii kuna bo diaka mikwa. Muntu mosi kwisaka na nima na profete sallallahu 'alaihi wa salam mpi tubaka nde: O Ntumwa ya Nzambi, lomba ndolula na Nzambi sambu na ba Mudlar sambu bo me fwa. Yandi tubaka na Mudlar nde: ‘Ya kieleka nge kele muntu ya ke kudibanzaka ve’. Abdullah tubaka nde: Ntumwa sambaka sambu na bo na nima Nzambi monisaka nde: ‘Ya kieleka - kana - beto ta katula mpasi fioti. Ya kieleka nge ta vutuka -kubuya-'. -Ad Dukhaan: 10-15- Abdullah tubaka nde: Na nima bo pesaka bo mvula mpi ntangu bo monaka kimvwama, bo vutukaka na luzingu na bo ya ntama. Abdullah tubaka nde: Na nima, Allah ‘azza wajalla monisaka nde: ‘Yo yina, vingila kilumbu yina zulu ta nata lubungi ya kieleka, yina ke fikaka bantu. yai kele ndola ya mpasi’. 10- Abdoula tubaka nde: Yo kele mvita ya Badr.