Sesungguhnya Allah mengharamkan kezaliman atas diri-Nya dan Allah mengharamkannya pula atas kalian
Imam Muslim : 4674
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بَهْرَامَ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيَّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا رَوَى عَنْ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنَّهُ قَالَ يَا عِبَادِي إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَى نَفْسِي وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا فَلَا تَظَالَمُوا يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ ضَالٌّ إِلَّا مَنْ هَدَيْتُهُ فَاسْتَهْدُونِي أَهْدِكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ جَائِعٌ إِلَّا مَنْ أَطْعَمْتُهُ فَاسْتَطْعِمُونِي أُطْعِمْكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ عَارٍ إِلَّا مَنْ كَسَوْتُهُ فَاسْتَكْسُونِي أَكْسُكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ تُخْطِئُونَ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَأَنَا أَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا فَاسْتَغْفِرُونِي أَغْفِرْ لَكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ لَنْ تَبْلُغُوا ضَرِّي فَتَضُرُّونِي وَلَنْ تَبْلُغُوا نَفْعِي فَتَنْفَعُونِي يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أَتْقَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مِنْكُمْ مَا زَادَ ذَلِكَ فِي مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أَفْجَرِ قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِنْ مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ قَامُوا فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَسَأَلُونِي فَأَعْطَيْتُ كُلَّ إِنْسَانٍ مَسْأَلَتَهُ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِمَّا عِنْدِي إِلَّا كَمَا يَنْقُصُ الْمِخْيَطُ إِذَا أُدْخِلَ الْبَحْرَ يَا عِبَادِي إِنَّمَا هِيَ أَعْمَالُكُمْ أُحْصِيهَا لَكُمْ ثُمَّ أُوَفِّيكُمْ إِيَّاهَا فَمَنْ وَجَدَ خَيْرًا فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ وَمَنْ وَجَدَ غَيْرَ ذَلِكَ فَلَا يَلُومَنَّ إِلَّا نَفْسَهُ قَالَ سَعِيدٌ كَانَ أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ جَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ مَرْوَانَ أَتَمُّهُمَا حَدِيثًا قَالَ أَبُو إِسْحَقَ حَدَّثَنَا بِهَذَا الْحَدِيثِ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ ابْنَا بِشْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ فَذَكَرُوا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرْوِي عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنِّي حَرَّمْتُ عَلَى نَفْسِي الظُّلْمَ وَعَلَى عِبَادِي فَلَا تَظَالَمُوا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ وَحَدِيثُ أَبِي إِدْرِيسَ الَّذِي ذَكَرْنَاهُ أَتَمُّ مِنْ هَذَا
اسان کي [عبدالله بن عبدالرحمان بن بهرام دارمي] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [مروان] يعني ابن محمد عاد دماسيقي ٻڌايو آهي؛ اسان کي [سعيد بن عبدالعزيز] ٻڌايو آهي [ربيع بن يزيد] کان [ابو ادريس الخلواني] کان [ابوذر] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان الله جي ڪلام کي بيان ڪندي جيڪو چوي ٿو: 'اي منهنجا ٻانها، بيشڪ مون پاڻ کي ظلم ڪرڻ کان منع ڪيو آهي ۽ مون توهان ۾ انهن ظلمن کي به منع ڪيو آهي. تنهن ڪري، هڪ ٻئي تي ظلم نه ڪريو! اي منهنجا ٻانها، توهان سڀ گمراه آهيو، سواءِ انهن جي جن کي مون هدايت ڏني آهي. تنهن ڪري، مون کان هدايت گهرو، مان ضرور توهان کي ڏيندس! اي منهنجا ٻانها، توهان سڀ بک ۾ آهيو، سواءِ انهن جي جن کي مون کاڌو ڏنو آهي. تنهن ڪري، مون کان کاڌو گهرو، ۽ مان توهان کي کارائيندس! اي منهنجا ٻانها، توهان سڀ ننگا آهيو ۽ هڪ به لباس نه پائيندا آهيو، سواءِ انهن جي جن کي مان توهان کي ڪپڙا پهرايان. تنهن ڪري، مون کان ڪپڙا گهرو، مان ضرور توهان کي ڪپڙا ڏيندس! اي منهنجا ٻانها، توهان هميشه رات ۽ ڏينهن ۾ غلطيون ڪندا آهيو، جڏهن ته مان سڀئي گناهه ۽ غلطيون معاف ڪندس. تنهن ڪري، مون کان معافي گهرو، مان ضرور توهان کي معاف ڪندس! اي منهنجا ٻانها، توهان مون کي ٿورو به نقصان نه پهچائي سگهندا، پر توهان محسوس ڪندا آهيو ته توهان اهو ڪري سگهو ٿا. ان کان علاوه، توهان مون کي ٿورو به فائدو نه ڏئي سگهندا، پر توهان محسوس ڪندا آهيو ته توهان اهو ڪري سگهو ٿا. اي منهنجا ٻانها، جيڪڏهن اڳوڻا ۽ پوئين، انسان ۽ جن، سڀ تقويٰ جي اعليٰ ترين سطح تي هجن ها، ته پوءِ اهو منهنجي طاقت ۾ ذرو به اضافو نه ڪري ها. اي منهنجا ٻانها، جيڪڏهن اڳوڻا ۽ پوئين ماڻهو ۽ جن ۽ انسان سڀ نافرماني جي بدترين سطح تي هجن ها، ته پوءِ اهو منهنجي طاقت ۾ ذرو به گهٽتائي نه ڪندو. اي منهنجا ٻانهو، جيڪڏهن اڳيون ۽ پوئين، ۽ سڀئي جن ۽ انسان، مون کان دعا گهرڻ لاءِ هڪ ٽڪريءَ تي بيٺا هجن، ۽ مون مان هر هڪ پنهنجي درخواستن سان ڀريل هجي، ته پوءِ اهو منهنجي طاقت کي گهٽ نه ڪندو، پر صرف هڪ ڌاڳي وانگر هوندو جيڪو پاڻي جذب ڪري ٿو جڏهن ان کي سمنڊ ۾ اڇلايو ويندو آهي. اي منهنجا ٻانهو، بيشڪ، مان هميشه توهان جي عملن جو حساب وٺندس - حساب ڪر - ۽ پوءِ مان توهان کي اجر ڏيندس. جيڪو به نيڪي حاصل ڪري ٿو، اهو الله جي تعريف ڪري. ۽ جيڪو ان کان سواءِ - نيڪي حاصل ڪري ٿو - ته اهو پاڻ کان سواءِ ڪنهن کي به ملامت نه ڪري. [سعيد] چيو؛ [ابو ادريس الخولاني] جڏهن هي حديث ٻڌائي رهيو هو، گوڏن ڀر ويٺي. مون کي [ابوبڪر بن اسحاق] ٻڌايو؛ اسان کي [ابو مشير] ٻڌايو؛ اسان کي [سعيد بن عبدالعزيز] کي هن رستي ذريعي ٻڌايو. بهرحال، مروان حديث ٻنهي کان وڌيڪ مڪمل آهي. ابو اسحاق چيو؛ هن حديث جي باري ۾ اسان کي ٻڌائڻ کان پوءِ، الحسن ۽ الحسين - ٻنهي پٽن - بصير ۽ محمد بن يحييٰ چيو؛ اسان کي ابو مُشَر ٻڌايو. - پوءِ انهن حديث جو تفصيل سان ذڪر ڪيو. - اسان کي [اسحاق بن ابراهيم] ۽ [محمد بن المثنيٰ] ٻنهي [عبد الشمد بن عبدالوارث] کان ٻڌايو؛ اسان کي [همام] ٻڌايو؛ اسان کي [قتاده] [ابو قلابه] کان [ابو اسماء] کان [ابوذر] تائين بيان ڪندي چيو؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم الله تبارڪ وتعاليٰ کان روايت ڪندي فرمايو: 'مون پاڻ تي ۽ پنهنجن ٻانهن تي ظلم ڪرڻ کان منع ڪيو آهي، تنهن ڪري هڪ ٻئي تي ظلم نه ڪريو... ۽ اهڙي طرح هڪ جهڙي حديث سان. بهرحال، ابو ادريس جي حديث جيڪا اسان ذڪر ڪئي آهي اها هن کان وڌيڪ مڪمل آهي.