Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam

Imam Muslim : 4386

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ

Ang’ambye [Muhammad bin ‘Abdul A’laa Al Qais]; Atubuulidde [Al Mu’tamir bin Sulaiman At Taimi] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Raqabah] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Sa’id bin Jubair] yagamba nti; yabuuza [Ibn Abbas] nti Nauf yalowooza nti Musa eyagenda okunoonya okumanya si ye Musa eyasindikibwa eri Abaana ba Isiraeri; Ibn Abbas yabuuzizza nti; Ekyo nakyo wakiwulira, Said? Naddamu nti; 'Yee'. Ibn Abbas yagamba nti; Nauf alimba! Atugambye [Ubay bin Ka’ab] yagamba nti; Nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Musa yayogera mu maaso g’abantu be ng’amujjukiza ennaku za Allah, obuwanguzi bwe n’okugezesebwa kwe, yategeeza nti ‘simanyi muntu yenna asinga magezi ku nsi okuggyako nze’. Kale Allah subhanahu wata’ala yamubikkulira nti Allah yalina omuddu eyali amusinga amagezi, Musa n’agamba nti; Ayi Rabb wange ndage, Allah yamugamba nti; twala n’ebyennyanja ebirimu omunnyo. Okutuusa ku nkomerero ojja kunoonya ebyennyanja. Awo Musa n’agenda okutuusa lwe yatuuka ku lwazi n’atasobola kulaba muguwa. Olwo Musa n’agenda ne mukwano gwe eyafa okunoonya omuguwa. Naye amangu ago ebyennyanja byasenguka mikwano gye basobole okumulaba. Mukwano gwe yagamba nti; Nja kugoba Musa okutuusa lwe ndimubuulira ebyennyanja. Ubay yagambye nti; olwo mukwano ne yeerabira okutuusa lwe beeyongera okutambula. Musa n’agamba nti; Mu butuufu tuwulira nga tukooye olw’olugendo lwaffe’. Awo mukwano gwe n’agamba nti; ‘Otulabye nga tusigala nga tusirise, kwe kugamba nga tuwummudde ku lwazi olunene? Mu butuufu, shark nanneerabira era tewali muntu yenna yanneerabira, wabula Sitaani’. Olwo bombi ne bakomawo, nga bagoberera ebigere byabwe ebyasooka ebyennyanja bwe byadduka mangu ne biwuniikiriza Musa ne bagoberera ebigere by’ebyennyanja. Musa n’agamba nti; kino kye kifo ekibadde kinnyonyoddwa. Olwo n’aginoonya n’asanga omuntu eyabadde ayambadde olugoye olumubisse ku mutwe, ng’agalamidde. Musa yamukulisaayo n’amuddamu ng’aggyayo olugoye olwali lumubisse mu maaso; 'Wa 'alaikum salam, ggwe ani?' Musa n’agamba nti; 'Nze Musa'. Yabuuzizza nti; 'Musa ani?'. Musa n’addamu nti; Musa ow’Abaisiraeri. Yaddamu okubuuza nti; Kiki ekyakuleetera okujja wano? Musa n’addamu nti; Najja osobole okunjigiriza ku kumanya Allah kw’akuwadde. Khidhir yagambye nti; ‘Mu butuufu, tojja kusobola kungumiikiriza. Era oyinza otya okubeera omugumiikiriza ku kintu, ky’otolina kumanya kimala?’. 'Musa yagamba nti: ‘Katonda bw’anaaba ayagadde, ojja kunsanga omuntu omugumiikiriza, era sijja kukuwakanya mu nsonga yonna’. Yagamba nti: ‘Bw’oba ongoberera, olwo tombuuza ku kintu kyonna, okutuusa nga nze kennyini nkikunnyonnyola’. Bwe batyo bombi ne batambula, okutuusa bombi bwe baalinnya eryato, Khidhr n’akola ekituli. -Ubay yagambye nti; 'Khidr yagikolamu ekituli mu bugenderevu.- Musa yagamba nti: 'Lwaki mwakola ekituli mu lyato eryabbira abasaabaze baayo?' Mazima ddala, okoze ensobi nnene. Ye -Khidr- yagamba nti: ‘Saagambye nti: ‘Tojja kungumiikiriza.’ Musa yagamba nti: ‘Tonbonereza olw’okwerabira kwange era tonzitoowerera buzibu bwonna mu nsonga zange.’ Bombi baatambula okutuusa lwe baatuuka ku baana abamu nga bazannya ku lubalama, olwo n’asemberera omu ku bo mangu n’amutta. Musa yakwatibwa ensonyi n’agamba nti: ‘Lwaki mwatta omwoyo omulongoofu, ogutattangako muntu yenna? Mazima ddala, olina ekikyamu ky’okoze.’ Khidr yagamba nti: ‘Saakugambye nti tojja kungumiikiriza?’. Musa yaswala n’agamba nti: ‘Bwe mba mbuuza ku kintu kyonna oluvannyuma lwa kino, olwo tonkuuma naawe, mazima ompadde ensonga emala.’ Awo bombi ne batambula; bwe batyo bombi bwe baatuuka ku bantu b’ensi emu, ne basaba okusanyusibwa abantu b’ensi eyo naye ng’abantu b’ensi eyo tebaagala kubasanyusa, olwo bombi ne bakizuula nti bbugwe w’amayumba kumpi kugwa, bwatyo Khidr n’azimba bbugwe. Musa yagamba nti: ‘Bw’oba oyagala, wandigitwaliddemu emisaala’. Khidhr yagamba ng’akutte engoye za Musa nti: ‘Kuno kwe kwawukana wakati wange naawe, nja kukubuulira ekigendererwa ky’ebikolwa by’otosobola kugumira. Ate essanduuko, yali ya bantu baavu abaali bakolera ku nnyanja, era nagenderera okusaanyaawo eryato, kubanga mu maaso gaabwe mwalimu kabaka eyatwalanga buli lyato. Kale kabaka bwe yayitanga ng’asanga essanduuko ng’eyonoonese, kale nga tebagitwala era nga buli kimu kibeera bulungi, oluvannyuma ne basobola okuddamu okugiddaabiriza n’enku. Era omwana oyo, kibadde kimusaliddwawo obutakkiriza so nga bazadde be bantu ba Katonda, bw’anaakula ajja kunyigiriza bazadde be mu nsobi n’obutakkiriza. Era twagala Allah abasse mu kifo ky’abaana abalala abalongoofu bwabwe okusinga omwana oyo era nga banywevu mu laavu - eri nnyaabwe ne kitaabwe -. Ate ku bbugwe w’ennyumba, yali wa bamulekwa babiri mu kibuga, era wansi waalyo waaliwo eky’obugagga ekiterekeddwa bombi, so nga kitaawe yali musajja mutya Katonda, kale Mukama wo n’ayagala batuuke mu bukulu baggyeyo ssente ze batereka, ng’okusaasira okuva eri Mukama wo. Era atugambye [‘Abdullah bin ‘Abdur Rahman Ad Darimi]; Atutegeezezza [Muhammad bin Yusuf]; Mu ngeri y’emu kyogerwa okuva mu kkubo eddala, Era kitubuulidde [‘Abad bin Humaid]; Atuloopedde [‘Ubaidullah bin Musa] bombi okuva mu [Israil] okuva ku [Abu Ishaq] ne sanad At Taimi okuva ku Abu Ishaq ne Hadith efaananako bwetyo.

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 20192, 20197, 20200, 20209
Imam Bukhari : 72, 76, 119, 3148, 3149, 6924
Imam Muslim : 4385, 4386, 4388
Imam Tirmidzi : 3074