Ketentuan memerdekakan Budak milik bersama (syarikat) dan kewajiban melunasi hak pemilik lain (sekutu)

Imam Muslim : 3149

و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مِنْ الْمَالِ قَدْرُ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ إِلَّا فِي حَدِيثِ أَيُّوبَ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَإِنَّهُمَا ذَكَرَا هَذَا الْحَرْفَ فِي الْحَدِيثِ وَقَالَا لَا نَدْرِي أَهُوَ شَيْءٌ فِي الْحَدِيثِ أَوْ قَالَهُ نَافِعٌ مِنْ قِبَلِهِ وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ أَحَدٍ مِنْهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ

আমাক কৈছে [চ্যাইবান বিন ফাৰৰুহে] আমাক [জাৰিৰ বিন হাজিম] [নাফি’] আব্দুল্লাহ বিন উমৰৰ পূৰ্বৰ দাসৰ পৰা কৈছে, [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ৰ পৰা তেওঁ কৈছে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছে: ‘যিজনে দাসৰ মালিকীস্বত্বৰ এটা অংশ মুক্ত কৰে, আৰু যদি তেওঁৰ হাতত বাকীখিনি দিব পৰাকৈ যথেষ্ট সম্পত্তি আছে, তেন্তে তেওঁ সেইখিনি ধন দি মুক্ত কৰিব লাগে বাকী দাসৰ মূল্য, অন্যথা তেন্তে তেওঁ সঁচাকৈয়ে যিখিনি ঋণী তাক মুক্ত কৰি দিছে। তাৰ'। আমাক [কুটাইবা বিন ছাইদ] আৰু [মুহাম্মাদ বিন ৰুমহ] [আল লাইতছ বিন ছাইদ]ৰ পৰা কৈছে। -আন এটা ধৰণে কোৱা হৈছে- আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন আল মুৎছানা] আমাক কৈছে [আব্দুল ৱাহাবে] মই [য়াহ্যা বিন ছাইদ] শুনিছো। -আন এটা শাৰীত কোৱা হৈছে- মোক কোৱা হৈছে যে [আবু আৰ ৰবি’] আৰু [আবু কামিল] দুয়োজনে কৈছে; আমাক [হাম্মাদ] -যেনে ইবনে জাইদ- কৈছে। -আন এটা ধৰণে কোৱা হৈছে- মোক কৈছে [জুহাইৰ বিন হাৰ্বে] আমাক [ইছমাইল] -যেনে ইবনে উলাইয়াহ- দুয়োকে [আয়ুব]ৰ কথা কৈছে। -অন্য ধৰণে কোৱা হৈছে- আমাক কৈছে [ইছহাক বিন মনছুৰে] আমাক [ইবনে জুৰাইজৰ পৰা] [আব্দুৰাজাকে] মোক কৈছে [ইছমাইল বিন উমাইয়াহ]। -আন এটা ধৰণে কোৱা হৈছে- আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন ৰফিয়ে] আমাক [ইবনে আবু ফুদাইক] [ইবনে আবু জি`ব]ৰ পৰা কৈছে। -আন এটা ধৰণেৰে ইয়াৰ উল্লেখ কৰা হৈছে- আমাক কোৱা হৈছে [হাৰুন বিন ছাইদ আল আইলিয়ে] আমাক জনাইছে [ইবনে ৱাহব] তেওঁ কৈছে, মোক [উছামাহক] জনাইছে - অৰ্থাৎ ইবনে জাইদ - তেওঁলোক সকলোৱে [নাফী’]ৰ পৰা [ইবনে উমৰ]ৰ পৰা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা এই হাদীছৰ সৈতে, কিন্তু তেওঁলোকৰ হাদীছত এই কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, ‘যদি তেওঁৰ নাই যিকোনো ধন-সম্পত্তি, তেন্তে তেওঁ কেৱল নিজৰ অংশহে মুক্ত কৰিছে’। আয়ুব আৰু ইয়াহিয়া বিন ছাইদৰ হাদীছত বাদে, কাৰণ দুয়োজনে হাদীছত বাক্যটোৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। দুয়োজনে ক’লে, ‘আমি নাজানো, বাক্যটো হাদীছত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে নে কেৱল নাফীৰ কথাহে''। আৰু তেওঁলোকৰ ৰিৱায়ামত এইটোও উল্লেখ কৰা হোৱা নাই যে, ‘মই এবাৰ আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলাম ...’ৰ কথা শুনিছিলো, মাথোঁ লাইথ বিন ছাআদৰ হাদীছত’।