Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan

Imam Muslim : 2707

و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } قَالَ عُمَرُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ نَعَمْ فَقُلْتُ أَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ يُرِيدُ عَائِشَةَ قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ مَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَا أَدْرِي هَا هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ فَأَتَيْتُ غُلَامًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ ثُمَّ أَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَقَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكِ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمُ مِنْكِ وَأَحَبُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلَّا أُهَبًا ثَلَاثَةً فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Mae [Ishaq bin Ibrahim Al Handlali] a [Muhammad bin Abi Umar] wedi dweud wrthym, er bod geiriad yr hadith bron yr un fath, meddai; Dywedodd Ibn Abi Umar; Mae wedi dweud wrthym. Tra dywedodd Ishaq; Mae [Abdur Razzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] o [Az Zuhri] o ['Ubaidillah bin Abdillah bin Abu Tsaur] o [Ibn Abbas] meddai; Rwyf bob amser yn aros am y cyfle i ofyn i [Umar bin Al Khaththab] am ddwy wraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a grybwyllwyd gan Allah Ta'ala, sef: 'Os ydych chi'ch dau yn edifarhau at Allah, yna yn wir mae eich calonnau wedi bod yn dueddol o dderbyn daioni'. Pan gyflawnodd Umar yr Hajj, es i gydag ef. Ar y ffordd, yn sydyn trodd Umar o'r neilltu - i leddfu ei hun - a throais i o'r neilltu i'w ddilyn yn cario llestr. Ar ôl gorffen, tywalltais ddŵr ar ei ddwylo, yna cyflawnodd olchiad'. Ar ôl hynny gofynnais; O Amirul Mukminin, sef dwy wraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam y soniodd Allah amdano yn Ei Air: 'Os byddwch chi'ch dau yn edifarhau at Allah, yna yn wir bydd eich dau galon yn dueddol o dderbyn daioni'. Atebodd Umar; Rydych chi'n rhyfedd, O Ibn Abbas, y ddau hynny yw Hafshah ac 'Aisyah. Yna parhaodd Umar; Yn flaenorol, llwyth a oedd yn teyrnasu dros fenywod oedd llwyth y Quraysh. Ar ôl i ni ddod i Medina, gwelsom fod menywod mewn grym yno, wrth gwrs dysgodd ein menywod ganddynt. Bryd hynny, roedd fy nhŷ yn y bryniau ym mhentref Bani 'Umayyah Ibn Zaid. Un diwrnod, ceryddais fy ngwraig, ond nid oedd hi eisiau cael ei cheryddu mwyach, felly gwrthsefyllodd fy nicter. Ond dydw i ddim eisiau cael fy ngwrthod, meddai; Pam nad ydych chi eisiau cael eich gwrthbrofi? Yn y cyfamser, gwadodd gwragedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ef unwaith, roedd un ohonyn nhw hyd yn oed yn ymbellhau oddi wrth ddydd i nos. Yna es i dŷ Hafshah a gofyn iddo; Ydy hi'n wir eich bod chi'n hoffi dadlau gyda'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam? Atebodd; Ydw, rydw i wedi. Ydy hi'n wir y byddai un ohonoch chi'n ymbellhau oddi wrth Negesydd Allah (boed heddwch a bendithion Allah arno) am noson gyfan? Atebodd; Ydw. Dywedais; Mae'n ofer mewn gwirionedd ac mae'n golled i bobl sy'n gwneud hynny. Ydych chi'n teimlo'n ddiogel rhag digofaint Allah oherwydd dicter y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam? Oherwydd bydd yn sicr o ddiflannu. Felly, peidiwch â dadlau gyda Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a pheidiwch â gofyn am rywbeth nad oes ganddo. Gofynnwch i mi am yr hyn sydd ei angen arnoch, a pheidiwch â bod yn genfigennus oherwydd bod eich cymydog - Aisyah- yn harddach ac yn fwy annwyl gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam na chi'ch hun. Parhaodd Umar; Mae gen i gymydog Ansar, lle rydyn ni bob amser yn cymryd ein tro yn aros am newyddion gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam os oes datguddiad, un diwrnod mae'n aros ac yn fy hysbysu os oes datguddiad, y diwrnod wedyn byddaf yn disodli'r un sy'n aros ac yn ei hysbysu os oes datguddiad. Fe wnaethon ni siarad unwaith fod y Brenin Ghassan yn paratoi i ymosod arnom ni. Yna cyfarfu fy ffrind â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam fel arfer, a dim ond ar ôl Isha' y dychwelodd. Yn sydyn fe gurodd ar y drws gan fy ngalw, des i allan i'w gyfarfod ar unwaith. Dywedodd; Mae digwyddiad mawr iawn wedi digwydd. Gofynnaf; A yw'r Brenin Ghassan wedi ymosod? Yr ateb yw; Hyd yn oed yn fwy na hynny. Ysgarodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ei wragedd. Dywedais; Mae'n anffodus iawn ac yn golled i Hafshah, roeddwn i wedi disgwyl y byddai'r achos hwn yn digwydd. Ar ôl Gweddi Fajr, gwisgais fy nillad ac yna es i dŷ Hafshah, fe'i gwelais yn crio. Yna gofynnais; Ydy hi'n wir bod pob un ohonoch wedi cael eich ysgaru gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam? Atebodd; Dydw i ddim yn gwybod, ond yr hyn sy'n sicr yw ei fod wedi ynysu ei hun yn ei ystafell arbennig. Yna cyfarfûm â'i was, dyn du. Dywedais; Gofynnwch ganiatâd gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, roedd Umar eisiau cwrdd ag ef. Daeth y gweinydd i mewn, yna daeth allan eto i'm cyfarfod. Dywedodd; Cyfleuais ef iddo, ond arhosodd yn dawel. Felly es i, ar ôl i mi gyrraedd yn agos at y pulpud, eisteddais i lawr. Yno cefais lawer o bobl yn eistedd, roedd rhai ohonyn nhw hyd yn oed yn crio. Ar ôl eistedd am ychydig, effeithiodd fy nheimlad - i gwrdd â Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam - arnaf yn fawr. Felly des i eto at y gwas, gan ddweud; Gofynnwch am ganiatâd Umar. Daeth y gwas i mewn, yna daeth allan eto i'm cyfarfod, dywedodd; Rwyf wedi cyfleu eich neges, ond mae'n aros yn dawel. Pan oeddwn ar fin gadael, yn sydyn galwodd y gweinydd arnaf; Dywedodd; Dewch i mewn os gwelwch yn dda! Mae wedi caniatáu hynny. Aethum i mewn ar unwaith a chyfarchais y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Bryd hynny gwelais ef yn gorwedd ar fat gwehyddu, a gwnaeth y mat argraff ar ei asennau. Gofynnaf; A yw'n wir eich bod wedi ysgaru eich gwragedd, O Negesydd Allah? Yna cododd ei ben a dweud: 'Na'. Dywedais; Allah yw'r Mwyaf, Allah yw'r Mwyaf. Wrth gwrs eich bod yn deall, O Negesydd Allah, ein bod ni'r Quraysh yn bobl sydd â phŵer dros fenywod. Felly pan ymfudom i Medina, gwelsom y menywod a oedd yn dominyddu'r dynion. Wrth gwrs mae ein menywod yn dysgu oddi wrthynt. Un diwrnod ceryddais fy ngwraig, ond dadleuodd hi â mi. Yna fe'i beiais ef oherwydd ei fod wedi fy ngwrth-ddweud. Yna atebodd; Ni allwch fy meio i, wrth Allah, mewn gwirionedd fe'i gwadodd gwragedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam hefyd, arhosodd un ohonynt hyd yn oed i ffwrdd oddi wrtho tan yn hwyr yn y nos. Felly atebais; Mae'n anffodus iawn ac yn golled i unrhyw un sy'n gwneud hynny. Ydy e’n teimlo’n ddiogel rhag digofaint Allah oherwydd dicter y Proffwyd sallallaahu ‘alaihi wasallam! Wrth glywed fy ngeiriau, gwenuodd Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Parhaais; O Negesydd Allah, roeddwn i newydd ddod o dŷ Hafshah, yna dywedais wrtho; Paid â chael dy ddylanwadu os oes cymydog - dy gariad - sy’n brydferthach ac yn fwy annwyl gan Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na thi. Gwenuodd Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a chlywed hynny. Dywedais; Gofynnaf ganiatâd, O Negesydd Allah -i aros yn hirach yma-. Atebodd; 'Ydw, cewch'. Yna eisteddais i fyny ac edrychais i fyny ar y sefyllfa o’m cwmpas. Wrth Allah, nid oes dim i’w weld ac eithrio tri bag. Yna dywedais; Gweddïais ar Allah, O Negesydd Allah, bydded iddo wneud bywyd yn haws i’th ummah. Oherwydd bod Allah Ta'la wedi gwneud bywydau’r Persiaid a’r Rhufeiniaid yn haws, tra eu bod nhw’n genhedloedd nad ydynt yn addoli Allah Azza wa Jalla. Gan glywed yr hyn a ddywedais, eisteddodd i lawr, yna dywedodd: 'A ydych chi'n dal mewn amheuaeth, O Ibnul Khaththab! Maen nhw'n wir yn brysio i dderbyn holl ddaioni bywyd yn y byd hwn - ond ni fyddan nhw'n cael y bywyd ar ôl marwolaeth -pent-'. Dywedais i; 'Maddau i mi, O Negesydd Allah!' Roedd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi addo peidio â dychwelyd adref at ei wragedd am fis, oherwydd ei fod wedi'i dramgwyddo'n fawr gan eu hymddygiad, felly derbyniodd rybudd gan Allah Azza Wa Jalla'.