Umar menangis melihat bekas tikar di lambung Nabi, dan sabda beliau: tidak ridhakah engkau bila mereka mendapat dunia dan kita mendapat akhirat
Imam Bukhari : 4532
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَمَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْنَا وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الْأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ قَالَ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتْ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَقُلْتُ لَهَا مَا لَكَ وَلِمَا هَا هُنَا وَفِيمَ تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بُنَيَّةُ لَا يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاهَا يُرِيدُ عَائِشَةَ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَبْتَغِيَ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدْ امْتَلَأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَإِذَا صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحْ افْتَحْ فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْوَاجَهُ فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ فَأَخَذْتُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَذِنَ لِي قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَيْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَا يُبْكِيكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمْ الدُّنْيَا وَلَنَا الْآخِرَةُ
[Габдел Азиз бин Абдуллаһ] [Сөләйман бин Билал] безгә [Яхья]дан [Убәйд бин Хунәйн] сөйләгәнчә, ул [Ибн Аббас радияллаһу ганһү] сөйләгән: ул болай дигән: Мин бер ел тыелып тордым. Чынлыкта, мин Гомәр бин әл-Хаттабтан бер аять турында сорарга теләдем, ләкин мин аннан оялганым өчен генә сорамадым. Бер көнне ул хаҗ кылырга чыкты, шуңа күрә мин аның белән чыктым. Кайтып барганда, Гомәр Әрак агачларына таба бәдрәфкә китте, һәм мин ул бәдрәфтән чыкканчы аны көтеп тордым. Аннары мин аңардан канәгать булып, сорадым: "Әй, Мөэминнәрнең Әмире, Пәйгамбәрнең салләллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннарыннан булган ике хатын-кыз кемнәр, алар аңа авырлыкларында ярдәм итү өчен бер-берсенә ярдәм иттеләр?". [Гомәр] җавап бирде: "Алар Хафса һәм Гаишә", - дидем. Мин әйттем: "Аллаһ белән ант итәм, мин сездән моны бер ел дәвамында сорарга теләдем, ләкин мин сездән оялганым өчен беркайчан да сорамадым". Гомәр: «Моны эшләмә. Әгәр берәр нәрсә турында беләм дип шикләнсәң, сора. Әгәр мин белсәм, сиңа әйтермен», – диде. Шуннан Гомәр: «Аллаһ белән ант итәм, җәһилият чорында без хатын-кызлардан килгән фикерләрне яки тәкъдимнәрне беркайчан да исәпкә алмадык, Аллаһ аларның хокуклары турында аять төшергәнче һәм Ул үзенең уртак хокукларын бүлгәнче», – диде. Гомәр дәвам итте: «Шуңа күрә мин карарга теләгән сорау белән очрашкач, хатыным кинәт: «Әгәр син тегендә-монда эшләсәң!» – диде. Мин аңа: «Сиңа ни булды, ни өчен син комачаулыйсың һәм ни өчен мин теләгән эшкә комачаулыйсың?» – дип сорадым. Хатыным: «Син чыннан да бик сәер кеше, әй, Ибнул Хатсаб! Үз кызың Аллаһның пәйгамбәре белән, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, сөйләшергә чакырганда, ул ачуланып үлгәнче, сөйләшергә чакырылырга теләмисеңме?» – дип җавап бирде. Ниһаять, Гомәр ашыгыч рәвештә киемнәрен алды һәм шунда ук Хәфшә янына барып: «Әй кызым, син Аллаһ Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән сөйләшергә чакырдың, хәтта ул ачу белән гомерен үткәрде», – диде. Хәфшә: «Аллаһ белән ант итәм, без аның белән сөйләшергә чакырачакбыз», – диде. Мин аңа: «Бел, мин сине Аллаһның җәзасы һәм Аның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) ачуы турында кисәтәм», – дидем. Әй кызым. Аллаһ Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аңа булган мәхәббәте аркасында беркайчан да кайгырма», – дидем. Ул Айшәгә булган мәхәббәтен күздә тоткан иде. Гомәр хикәясен дәвам итте; аннары мин чыгып киттем, туганнарымның аның белән якын мөнәсәбәтләре аркасында Өмм Сәләмә белән очраштым, аннары аның белән бу хакта сөйләштем. Өмм Сәләмә: «Син нинди сәер, әй Ибнул Хаттаб. Син барлык эшләргә дә керештең», – диде. "Сез Аллаһ Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән аның хатыннары арасындагы хәлләргә керергә теләгәнче", - диде Өммү Сәләмә миңа кире какты, бу минем элеккеге теләгемне юкка чыгарган иде. Шуңа күрә мин шунда ук аның өеннән чыгып киттем. Ул вакытта минем Ансарлардан бер дустым бар иде, әгәр мин Аллаһ Илчесе җыелышында булмасам, ул андагы хәбәрне җиткерә иде. Әгәр ул юк икән, мин аңа яңа хәбәрне җиткерә идем. Ул вакытта без Гассан патшаларыннан бер патшадан курка идек. Аның безгә таба атлавы турында хәбәр таралган иде. Аның күләгәсе безнең күкрәкләребезне тутырган иде. Ансарлардан бер дустым ишекне шакыды һәм: "Ишекне ачыгыз, ишекне ачыгыз", - диде. Мин: "Әл-Гассани патшасы килдеме?" - дип сорадым. Ул: "Моннан да куркынычрак. Чыннан да, Аллаһ Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) хатыннарын, бигрәк тә Хәфсә белән Гаишәне аерды", - дип җавап бирде. Шуңа күрә мин тиз генә киемнәремне алдым да, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән аның эчемлек эчә торган урынында очраштым. Ул менгәндә баскычтан менеп йөри иде. Ә Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) хезмәтчесе Әсвәд баскычта иде. Мин аңа: "Аңа бу Гомәр бин әл-Хаттаб дип әйт", - дидем. Аннары ул миңа рөхсәт итте. Аннары мин аңа бу вакыйга турында сөйләдем. Аның хикәясе Өммү Сәләмә белән булган вакыйгага җиткәч, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын булсын булсын) елмайды. Ул вакытта ул бернәрсә белән дә капланмаган келәмдә иде. Башы астында сок белән тутырылган күн мендәр генә иде. Аякларында коелган яфраклар, башында исә күнләнгән күн иде. Мин аның тәненең сул ягында келәм эзен күрдем һәм еладым. Ул: "Сезне ни елата?" - дип сорады. Мин: "Әй Аллаһның Илчесе, чыннан да Кисра һәм Кайсар икесе дә ләззәттә, ә сез, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирдем. Ниһаять, ул: «Әгәр бу дөнья аларныкы булса, ә Ахирәт безнеке булса, син риза булмас идеңме?» – диде.