Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya

Imam Bukhari : 4358

حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَنَزَلَا عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لَا يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَيْءٌ إِلَّا حَيِيَ فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ قَالَ فَتَحَرَّكَ وَانْسَلَّ مِنْ الْمِكْتَلِ فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى قَالَ{ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا }الْآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدْ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ }الْآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمْ سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلَائِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ }الْآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلَامٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا إِلَى قَوْلِهِ فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا

Maňa [Kutaýba bin Said] gürrüň bereninden soň, ol şeýle diýdi: "Maňa [Sufýan bin Uýaýna] [Amru bin Dinar] [Said bin Jubaýr] gürrüň berdi: "Men [Ibnu Abbasa] Nauf al-Bikaliniň Beni Ysraýyldan bolan Musa aleýhissalamyň Hyzyr pygamber bilen bile bolan Musa däldigini aýdandygyny aýtdym". Ibn Abbas şeýle diýdi: "Allanyň duşmany ýalan sözle. Bize [Ubaý bin Ka'ab] pygamberden şeýle gürrüň berildi: "Bir gezek Musa aleýhissalam Beni Ysraýyla çykyş etmek üçin turdy". Şondan soň, kimdir biri ondan: "Eý Musa, bu ýer ýüzünde iň ylymly adam kim?" diýip sorady. Musa aleýhissalam şeýle jogap berdi: "Men bu ýer ýüzünde iň ylymly adam". Resulallah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: Şonuň üçin Allatagala Musa aleýhissalamy gaty tankytlady. Sebäbi ol alan biliminiň Hudaýdan gelen sowgatdygyny bilmeýärdi. Soňra Allatagala Musa pygambere şeýle wahy etdi: "Eý Musa, hakykatdanam meniň bir gulum bar, ol senden has köp bilimli we akylly, ol häzir iki deňziň birleşýän ýerinde". Musa pygamber sorady: "Eý Reb, guluň bilen nädip duşuşyp bilerin?" Jogap berdi: "Hurma ýapraklaryndan ýasalan sebede balyk getir. Balyk bökende, meniň gulum şol ýerde bolar". Soňra Musa Ýusýa bin Nun atly bir talyby bilen şol ýere gitdi. Musa pygamber özi hurma ýapraklaryndan ýasalan sebede balyk göterdi. Olar ikisi şol ýere tarap ýöräp gitdiler. Olar ikisi uly bir gaýa ýetende, ikisi hem uklap galdylar. Sufýan Amru hadysyndan başga bir hadysda şeýle diýdi: Birden sebediň içindäki balyk silkinip, deňiz suwuna girdi. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Alla balygyň geçen suwuny tunel bolýança saklady. Balyk deňizden geçdi, Musa we onuň şägirdi bolsa bu täsin görnüşe haýran galdylar. Ahyrsoňy ikisi hem gije-gündiz ýoluny dowam etdirdiler. Görünüşine görä, Musa pygamberiň şägirdi oňa aýtmagy ýatdan çykarypdyr. Ertir Musa pygamber şägirdine: "Bize iýmitimizi getir!" diýdi. "Biz hakykatdanam syýahatymyzdan ýadadyk." Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Oňa ony gözlemek tabşyrylan ýerden uzak bolmadyk ýerde, şägirdi şeýle diýdi: "Bilýärsiňizmi, biz uly gaýada gaçybatalga gözläp ýörkäk, size balyk barada aýtmagy ýatdan çykardym we Şeýtandan başga hiç zat maňa bu barada aýtmagy ýatdan çykaryp bilmedi we balyk örän geň bir ýol bilen deňze tarap gitdi." Musa şeýle diýdi: "Biziň gözleýän ýerimiz şol ýer." Soňra ikisi asyl ýollaryna gaýdyp geldiler. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Soňra ikisi hem yzyna gaýtdylar." Ikisi uly gaýa ýetenden soň, mata bilen örtülen bir adamy gördüler. Soňra Musa aleýhisselam oňa salam berdi. Hyzyr pygamber Musadan sorady: "Siziň ýurduňyzda salam nireden gelýär?" Musa: "Men Musa" diýdi. Hyzyr pygamber haýran galdy we sorady: "Ysraýyl ogullarynyň Musasy". Musa pygamber: "Hawa" diýip jogap berdi. Hyzyr pygamber aýtdy. Musa pygambere: "Hakykatdanam, sen Hudaýyň saňa öwreden biliminden meniň bilmeýän zatlarymy aldyň, men bolsa seniň bilmeýän biliminden aldym" diýdi. Musa pygamber Hyzyra: "Saňa öwredilen bilimleriň arasynda maňa dogry bilimi öwretmek üçin seniň yzyňdan gidip bilerinmi?" diýdi. Hyzyr pygamber jogap berdi: "Aslynda, käwagt sen maňa sabyrly bolup bilmersiň. Sen ýeterlik bilimiň bolmadyk zada nädip sabyrly bolup bilersiň?" Musa pygamber: "Inşalla, meni sabyrly adam hökmünde görersiň we men saňa hiç hili meselede garşy çykmaryn" diýdi. Hyzyr jogap berdi: "Eger sen maňa eýermegi dowam etdirseň, onda men saňa düşündirýänçäm hiç zat sorama". Musa pygamber: "Bolýar" diýdi. Resulallah aleýhi wesellem: "Soňra Musa bilen Hyzyr kenarda ýöräp gitdiler. Köp wagt geçmänkä, bir gaýyk geçdi. Soňra ikisi gaýykda gezmegi haýyş etdiler. Gaýykdaky adamlar Hyzyr pygamberi gowy tanaýan ekenler, şonuň üçin ahyrsoňy ony daşadylar. olaryň ikisi aýlyk soramazdan. Soňra pygamber Hyzyr gaýykdaky tagtalaryň birine golaýlaşyp, ony çykardy. Muny görüp, Musa oňa käýinç berdi we käýedi: "Bular bizi aýlyk soraman daşaýan adamlar, ýöne näme üçin ýolagçylary suwa gark etmek üçin olaryň gaýygynda deşik açdyň?" Hyzyr jogap berdi: "Men saňa meniň bilen gelmek üçin hiç haçan garaşmajagyňy aýtmadymmy?" Musa azgynlyk bilen: "Meni biperwaýlygym üçin jezalandyrma we işlerimde kynçylyk çekme" diýdi. Köp wagt geçmänkä, ikisi gaýykdan düşdi. Olar kenarda gezip ýörkäler, birdenkä kiçijik çaga beýleki dostlary bilen oýnap ýörkän eken. Soňra pygamber Hyzyr derrew kiçijik oglanyň kellesini elleri bilen tutup, öldürýänçä urdy. Musa pygamber gaharlanyp, Hyzyr pygambere käýinç bermäge synanyşdy: "Kiçijik çaga hiç haçan öldürmedik bolsa, näme üçin bigünä jany öldürýärsiň? Sen hakykatdanam erbet bir zat etdiňmi?" Hyzyr aýtdy: "Men saňa seniň bolup bilmejekdigiňi aýtmadymmy?" Meniň yzymdan sabyrly. Bu öňkisinden has köp. Musa şeýle diýdi: "Eger men senden mundan soň bir zat sorasam, meniň seniň bilen gitmegime rugsat berme. Aslynda, sen maňa ýeterlik derejede bagyşladyň - bagyşlaň-". Soňra Musa pygamber we Hyzyr ýoluny dowam etdirdiler. Ikimiz bir ýurda gelenimizde, ikimiz hem şol ýurduň ilatyndan zyýarat soradyk, ýöne gynansak- olar ikimiziň hem myhman almagymyza garşy boldular. Soňra ikisi ýykyljak bolýan öýüň diwaryny tapdylar we Hyzyr pygamber derrew ony düzetdi - düzetdi -. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Diwar eli bilen yşarat edip, egildi - soňra Hyzyr ony düzetdi". Musa Hyzyr pygambere şeýle diýdi: "Sen eýýäm biziň baryp görýän ýurduň halkynyň bizi garşylamaga we myhman almaga garşydygyny bilýärsiň. Isleseň, öýüň diwarlaryny düzetmegiň netijelerinden hak soramaly. Ahyrsoňy Hyzyr şeýle diýdi: "Bu meniň bilen seniň araňdaky aýrylyş. Men saňa sabyrsyzlygyňy bildirýän ähli işleriň syryny aýdaryn". Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Alla Musa pygambere rehim we merhemetini bersin. Aslynda, Musa bilen Hyzyryň hekaýasyny bize has giňişleýin gürrüň bermek üçin Musanyň biraz sabyrly bolmagyna razy bolardym. Ubaý bin Ka'ab şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Aýrylyşmagyň sebäbi Musanyň biperwaýlygydy". Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Köp wagt geçmänkä, kiçijik guş deňiz suwuny tumşugy bilen çöpläp geldi. Soňra Hyzyr Musa şeýle diýdi: "Hakykatdanam, meniň we seniň bilimiň we biziň Alladan alýan bilimimiz, şol kiçijik guşuň Allanyň bilim ummanynyň giňişliginde alýan deňiz suwunyň bir jümlesi ýalydyr". Said bin Zubeýr şeýle diýdi: "Ibn Abbas Gurhandan bir aýat okady, ol şeýle many berýär: "Olardan öň her bir gowy gaýygy alyp gidýän bir hökümdar bardy. Hem-de "Hyzyr pygamber tarapyndan öldürilen kiçijik oglan kapyrdy" diýmekdir."