Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya

Imam Bukhari : 4356

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنَّ لِي عَبْدًا بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى يَا رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ قَالَ تَأْخُذُ مَعَكَ حُوتًا فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ ثُمَّ انْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَنَامَا وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ فَخَرَجَ مِنْهُ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَصَارَ عَلَيْهِ مِثْلَ الطَّاقِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ صَاحِبُهُ أَنْ يُخْبِرَهُ بِالْحُوتِ فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتَهُمَا حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ مُوسَى{ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }قَالَ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَا الْمَكَانَ الَّذِي أَمَرَ اللَّهُ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا }قَالَ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَقَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }قَالَ رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى ثَوْبًا فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ فَقَالَ مُوسَى{ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ لَمْ يَفْجَأْ إِلَّا وَالْخَضِرُ قَدْ قَلَعَ لَوْحًا مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ بِالْقَدُومِ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ قَدْ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلُ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ هَذَا الْبَحْرِ ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذْ أَبْصَرَ الْخَضِرُ غُلَامًا يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى{ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }قَالَ مَائِلٌ فَقَامَ الْخَضِرُ فَأَقَامَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ إِلَى قَوْلِهِ ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ

Bize [Al Humeýdi] Bize [Sufýan] Bize ['Amru bin Dinar] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Maňa [Said bin Jubaýr] habar berenden soň, ol şeýle diýdi: "Men Ibn Abbasa Nauf Al Bikaliniň Beni Ysraýyldan bolan Musa aleýhissalamyň Hyzyr pygamber bilen bile bolan Musa däldigini pikir edýändigini aýtdym". [Ibn Abbas] şeýle diýdi: "Allanyň duşmany ýalan sözle. Maňa [Ubaý bin Ka'ab] Resulullahyň sallallahu aleýhi wesellemden şeýle diýýändigini eşidendigini aýtdy: "Bir gezek Musa aleýhissalam Beni Ysraýyla çykyş etmek üçin turdy". Şondan soň, kimdir biri ondan: "Eý Musa, bu ýer ýüzünde iň köp ylymly adam kim?" diýip sorady. Musa aleýhissalam şeýle jogap berdi: "Men bu ýer ýüzünde iň köp ylymly adam". Şonuň üçin Allatagala Musa aleýhissalamy berk tankytlady. Sebäbi ol alan biliminiň Hudaýdan gelen sowgatdygyny bilmedi. Soňra Allatagala Musa pygambere şeýle wahy etdi: — Eý Musa, hakykatdanam meniň bir gulum bar, ol senden has bilimli we akylly, ol häzir iki deňziň birleşýän ýerinde. Musa pygamber sorady: — Eý Reb, guluň bilen nädip duşuşyp bilerin? — diýip jogap berdi. Soňra Musa pygamber Ýusýa bin Nun atly bir okuwçy bilen şol ýere gitdi. Musa pygamber özi hurma ýapraklaryndan ýasalan sebetde balyk göterdi. Olar ikisi şol ýere tarap ýöräp gitdiler. Olar ikisi uly bir gaýa ýetende, ikisi hem uklap galdylar. Birden sebetdäki balyk silkinip, deňiz suwuna girdi. Soňra balyk böküp, deňze girdi, — Kahf: 61-. — Allatagala balygyň geçen suwuny tunel bolýança ýapdy. Ahyrsoňy ikisi gije-gündiz ýoluny dowam etdirdiler. Görünüşine görä, Musa pygamberiň okuwçylary oňa aýtmagy ýatdan çykarypdyrlar. Ertir Musa pygamber şägirtlerine şeýle diýdi: 'Iýmitimizi şu ýere getiriň! Hakykatdanam, biz syýahatymyz sebäpli ýadadyk'. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: 'Musa ony gözlemek tabşyrylan ýerden heniz näçe wagt geçmänkä, şägirdi şeýle diýdi: 'Bilýärsiňizmi, biz uly gaýada gaçybatalga gözläp ýörkäk, men size balyk barada aýtmagy ýatdan çykardym we balyk örän geň bir ýol bilen deňze tarap ýola düşende, ony aýtmagy ýatdan çykaran zat diňe Şeýtandy'. Musa şeýle diýdi: 'Biz şol ýeri gözleýäris'. Soňra ikisi asyl ýollaryna gaýdyp geldiler. 'Soňra ikisi ýene yzyna gaýtdylar'. Ikisi uly gaýa ýetenden soň, mata bilen örtülen uklap ýatan bir adamy gördüler. Soňra Musa aleýhissalam oňa salam berdi. Hyzyr pygamber Musadan sorady: 'Siziň ýurduňyzda salam nireden gelýär?' Musa şeýle diýdi: 'Men Musa'. Hyzyr pygamber sorady: 'Ysraýyl ogullarynyň Musasy'. Musa pygamber şeýle jogap berdi: 'Hawa'. Musa aleýhissalam Hyzyra: "Men saňa öwredilen bilimleriň arasynda maňa dogry bilimi öwretmek üçin geldimmi?" diýip sorady. Hyzyr pygamber: "Aslynda, käwagt maňa sabyrly bolup bilmersiň. Özüňde ýeterlik bilim bolmadyk zada nädip sabyrly bolup bilersiň?" diýip jogap berdi. Musa aleýhissalam: "Hudaýyň isleýşi ýaly, meni sabyrly adam hökmünde görersiň we men saňa hiç hili meselede garşy çykmaryn" diýdi. Hyzyr jogap berdi: "Eger maňa eýermäge dowam etseň, men saňa düşündirýänçäm hiç zat sorama" diýdi. Musa aleýhissalam: "Bolýar" diýip jogap berdi. Resulallah aleýhissalatu wessalam: "Soňra Musa bilen Hyzyr kenarda ýöräp gitdiler. Köp wagt geçmänkä, bir gaýyk geçdi. Soňra ikisi gaýykda gezelenç etmeklerini soradylar. Gaýykdaky adamlar Hyzyr pygamberi gowy tanaýan ekenler, şonuň üçin ahyrsoňy olar ikisini hem aýlyk soraman daşadylar" diýdi. Soňra Hyzyr pygamber gaýykdaky tagtalaryň birine golaýlaşyp, ony çykardy. Muny gören Musa ony käýedi we käýedi; — Bular bizi aýlyk soraman daşaýan adamlar, ýöne näme üçin ýolagçylary suwa gark etmek üçin olaryň gämisinde deşik açdyňyz? — diýip, Hyzyr jogap berdi. — Men size meniň bilen gelmek üçin hiç haçan garaşmajakdygyňyzy aýtmadymmy? — Musa aldawçy ses bilen aýtdy. — Meniň biperwaýlygym üçin meni jezalandyrmaň we işlerimde kynçylyk çekmeň. Köp wagt geçmänkä, ikisi gämiden düşdi. Olar kenarda ýöräp barýarkalar, birdenkä beýleki dostlary bilen oýnaýan kiçijik bir çaga peýda boldy. Soňra Hyzyr pygamber derrew kiçijik oglanjygyň kellesini elleri bilen tutup, öldürýänçä urdy. Musa pygamber gaharlanyp, Hyzyr pygamberi ýazgarmaga synanyşdy: — Kiçijik çaga hiç haçan adam öldürmedik bolsa, näme üçin bigünä jany öldürýärsiňiz? Sen hakykatdanam erbet bir zat etdiňmi? — Hyzyr aýtdy. — Men size meniň yzymdan sabyrly bolup bilmejekdigiňizi aýtmadymmy? Bu bolsa öňkisinden has köp. Musa şeýle diýdi: 'Eger mundan soň senden bir zat sorasam, meniň seniň bilen gitmegime rugsat berme. Aslynda, sen maňa ýeterlik derejede bagyşladyň - bagyşlaň-'. Soňra Musa pygamber bilen Hyzyr ýoluny dowam etdirdiler. Ikimiz bir ýurda gelenimizde, ikimiz hem şol ýurduň halkyndan zyýarat soradyk, ýöne gynansak- olar ikimizi hem myhman almaga howlukmadylar. Soňra ikisi ýykyljak bolýan öýüň diwaryny tapdylar we Hyzyr pygamber derrew ony düzetdi - düzetdi -. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: 'Diwar eli bilen yşarat edip, egildi - soňra Hyzyr ony düzetdi'. Musa Hyzyr pygambere şeýle diýdi: 'Sen eýýäm biziň baryp görýän ýurduň halkynyň bizi garşylamaga we myhman almaga howlukmaýandygyny bilýärsiň. Isleseň, öýüň diwarlaryny abatlamagyň netijelerinden hak soramaly. Ahyrsoňy Hyzyr şeýle diýdi: 'Bu meniň bilen seniň araňdaky aýrylyş. Men saňa sabyrsyzlyk bilen edýän ähli işleriň syryny aýdaryn'. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: Aslynda, Musa bilen Hyzyryň hekaýasyny bize has giňişleýin gürrüň bermek üçin Musa biraz sabyrly bolsady, has gowy bolardy. Said bin Zubeýr şeýle diýdi: "Ibn Abbas Gurhandan bir aýat okady, bu manyda: "Olardan öň her bir gowy gämini alyp gidýän bir hökümdar bardy. Ibn Abbas şeýle hem Gurhandan bir aýat okady, bu manyda: "Hyzyr pygamber tarapyndan öldürilen kiçijik oglan kapyrdy, ene-atasy bolsa mömindi".