Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya
Imam Bukhari : 4358
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَنَزَلَا عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لَا يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَيْءٌ إِلَّا حَيِيَ فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ قَالَ فَتَحَرَّكَ وَانْسَلَّ مِنْ الْمِكْتَلِ فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى قَالَ{ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا }الْآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدْ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ }الْآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمْ سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلَائِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ }الْآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلَامٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا إِلَى قَوْلِهِ فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا
মোক [কুটাইবা বিন ছাইদ] ক’লে তেওঁ ক’লে; মোক [ছুফিয়ান বিন উয়াইনাহ] [আমৰু বিন দিনাৰ]ৰ পৰা [ছাইদ বিন জুবাইৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; 'মই [ইবনু আব্বাছ]ক কৈছো যে নৌফ আল বিকালিয়ে কৈছিল যে বানি ইজৰাইলৰ মাজত থকা মুছা আলাইহিছ চালাম হজৰত খিধিৰৰ লগত যোৱা মুছা নাছিল'। ইবনে আব্বাছে ক’লে; 'আল্লাহৰ শত্ৰু মিছা কোৱা।' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা আমাক [উবাই বিন কা’ব] কোৱা হৈছে যে, ‘এবাৰ হজৰত মুছা আলাইহিছ চালামে বানি ইস্ৰায়েলৰ আগত ভাষণ দিবলৈ থিয় হৈছিল’। ইয়াৰ পিছত কোনোবাই তেওঁক সুধিলে; ‘হে মুছা, এই পৃথিৱীৰ মুখত আটাইতকৈ বেছি জ্ঞান থকা ব্যক্তি কোন? ' হজৰত মুছাই উত্তৰ দিলে; 'মই এই পৃথিৱীৰ মুখত আটাইতকৈ বেছি জ্ঞান থকা ব্যক্তি'। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: সেয়েহে আল্লাহে মুছা আলাইহিছ চালামক অতিশয় সমালোচনা কৰিছিল। কাৰণ তেওঁ গম পোৱা নাছিল যে তেওঁ লাভ কৰা জ্ঞান ঈশ্বৰৰ পৰা পোৱা দান। তাৰ পিছত আল্লাহে মোচিৰ ওচৰত অৱতীৰ্ণ কৰিলে; 'হে মুছা, সঁচাকৈয়ে মোৰ এজন চাকৰ আছে যাৰ জ্ঞান বেছি আৰু তোমাতকৈও চতুৰ আৰু তেওঁ এতিয়া দুটা সাগৰৰ মিলন স্থানত আছে'। হজৰত মুছা আলাইহিছ চালামে সুধিলে; 'হে প্ৰভু, তোমাৰ দাসক কেনেকৈ লগ পাম? ' উত্তৰ দিলে; 'খেজুৰৰ পাতেৰে তৈয়াৰী টোপোলা এটাত মাছ এটা আনিব।' যেতিয়া মাছ জপিয়াই পৰিব, তেতিয়াই মোৰ দাস থাকিব'। তাৰ পাছত মুছা ইউছিয়া’ বিন নুন নামৰ এজন ছাত্ৰৰ সৈতে সেই ঠাইলৈ গ’ল। হজৰত মুছাই নিজেই খেজুৰৰ পাতৰ পৰা তৈয়াৰী টোপোলা এটাত মাছ এটা কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল। দুয়োজনে সেই ঠাইৰ ফালে আগবাঢ়ি গ’ল। দুয়োজন ডাঙৰ শিল এটাৰ ওচৰ পাওঁতে দুয়োৰে টোপনি আহিল। আমৰু হাদীছৰ বাহিৰে আন হাদীছত চুফিয়ানে কৈছিল; হঠাৎ টোপোলাটোৰ মাছবোৰ জোকাৰি ওলাই আহি সাগৰৰ পানীত সোমাই গ’ল। আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: "যি পানীৰ মাজেৰে মাছটো পাৰ হৈ গৈছিল, সেই পানী আল্লাহে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছে, যেতিয়ালৈকে ই সুৰংগ হৈ নাযায়। মাছটোৱে সাগৰৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়িলে, আনহাতে মুছা আৰু তেওঁৰ শিষ্যই এই অনন্য দৃশ্য দেখি আচৰিত হৈ পৰিল। শেষত দুয়োজনে দিনে-নিশাই যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিলে। আপাত দৃষ্টিত হজৰত মুছাৰ শিষ্যই ক'বলৈ পাহৰিলে।" তেওঁক ৰাতিপুৱা হজৰত মুছাই তেওঁৰ শিষ্যক ক’লে: “আমাৰ খাদ্য আমাৰ বাবে আনিব! আমি সঁচাকৈয়ে আমাৰ যাত্ৰাৰ পৰা ভাগৰি পৰিছো।" আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক'লে: "য'ত তেওঁক ইয়াক বিচাৰিবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল, তাৰ পৰা অলপ দূৰৈত তেওঁৰ শিষ্যই ক'লে: 'আপুনি জানেনে যে যেতিয়া আমি ডাঙৰ শিলটোৰ ওপৰত আশ্ৰয় বিচাৰি আছিলো, তেতিয়া মই আপোনালোকক মাছৰ বিষয়ে ক'বলৈ পাহৰিলোঁ আৰু চয়তানৰ বাহিৰে আন একোৱেই মোক এই বিষয়ে ক'বলৈ পাহৰি যাব নোৱাৰিলেহেঁতেন, আৰু মাছটোৱে নিজৰ বাট ল'লে মুছাই ক'লে: "আমি বিচাৰি থকা ঠাইখনেই সেইটোৱেই।" তাৰ পিছত দুয়োজনে নিজৰ আদি পথলৈ উভতি গ'ল। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক'লে: "তাৰ পিছত দুয়োজনে নিজৰ খোজবোৰ পুনৰ অনুসৰণ কৰিলে।" দুয়োজনে ডাঙৰ শিলটোত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে এজন মানুহক দেখিলে যিজন কাপোৰেৰে ঢাকি শুই আছিল। তাৰ পিছত হজৰত মুছা আলাইহিছ চালামে ছালাম দিলেতেওঁক। হজৰত খিধিৰে মুছাক সুধিলে; 'আপোনাৰ দেশত ক'ৰ পৰা শুভেচ্ছা আহে? ' মোচিয়ে ক'লে; 'মই মোচি'। হজৰত খিধিৰ স্তম্ভিত হৈ সুধিলে; 'ইস্ৰায়েলৰ সন্তানসকলৰ মোচি'। হজৰত মুছাই উত্তৰ দিলে; 'হয়'। হজৰত খিধিৰে মুছাক ক’লে; 'সঁচাকৈয়ে, আপুনি আল্লাহৰ কিছু জ্ঞান পাইছিল যিটো তেওঁ তোমাক শিকাইছিল যিটো মই নাজানিছিলো আৰু মই আলহীক পাইছিলোঁ। ব্যক্তি আৰু মই কোনো বিষয়তে আপোনাৰ বিৰোধিতা নকৰো'। খিধিৰে উত্তৰ দিলে; 'যদি তুমি মোক অনুসৰণ কৰি থাকিবা, তেন্তে মই নিজেই তোমাক বুজাই নিদিয়ালৈকে একো নাসোধক'। মোচিয়ে উত্তৰ দিলে; 'ঠিক আছে'। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে ক’লে, তাৰ পিছত মুছা আৰু খিধিৰে বিলৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়িলে। বহুদিন নৌহওঁতেই নাও এখন পাৰ হৈ গ’ল। তাৰ পিছত দুয়োজনে নাও চলাবলৈ বিচাৰিলে। এইটো দেখা গ’ল যে নাওৰ মানুহবোৰে হজৰত খিধিৰক ভালদৰে চিনি পাইছিল, গতিকে শেষত তেওঁলোকে মজুৰি নোখোৱাকৈয়ে দুয়োকে পৰিবহণ কৰিছিল।' তেতিয়া নবী খিধিৰে নাওখনৰ এখন তক্তাৰ কাষ চাপিল আৰু তাৰ পিছত মুছাই তেওঁক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু বকাবকি কৰিলে, ‘এইবোৰ মানুহ যিয়ে আমাক মজুৰি নিবিচাৰিলে, কিন্তু আপুনি কিয় তেওঁলোকৰ নাওখনত ফুটা কৰিলে যাতে আপুনি যাত্ৰীসকলক ডুবাই পেলাব পাৰে? প্ৰলোভনমূলকভাৱে ক’লে, ‘মোৰ গাফিলতিৰ বাবে মোক শাস্তি নিদিবা আৰু মোৰ কামত কোনো ধৰণৰ অসুবিধাৰ বোজা নিদিব’, তেতিয়া দুয়োজনে নাওৰ পৰা নামি আহিল, যেতিয়া দুয়োজনে সাগৰৰ পাৰত খোজ কাঢ়ি গৈ আছিল, তেতিয়া হঠাতে এটা সৰু ল’ৰা আহিল, যিয়ে নিজৰ আন বন্ধুসকলৰ সৈতে খেলি আছিল মৃত্যু বিৰক্ত হৈ নবী মুছাই হজৰত খিধিৰক তিৰস্কাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, ‘আপুনি কিয় নিৰীহ আত্মাক হত্যা কৰা নাই? তেতিয়া মোক আপোনাৰ লগত যাবলৈ নিদিব খিধিৰে লগে লগে পোনে পোনে দিলে - মেৰামতি কৰিলে - ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক'লে: 'বেৰখন হেলনীয়া হ'ল - হাতেৰে ইংগিত দি থাকোঁতে - তাৰ পিছত মুছাই খিধিৰক ক'লে; ঘৰৰ দেৱাল মেৰামতি কৰাৰ ফলাফল শেষত খিধিৰে ক’লে, ‘এইটোৱেই মোৰ আৰু তোমাৰ মাজৰ বিচ্ছেদ, মই তোমালোকক সেই সকলো কামৰ ৰহস্য ক’ম যিবোৰৰ প্ৰতি তোমালোকে অধৈৰ্য্য হৈছা’ ধৈৰ্য্য ধৰিব পৰাকৈ মুছা আৰু খিধিৰ কাহিনী আমাক অধিক দীঘলীয়াকৈ ক’ব পৰা যায় খিধিৰে মুছাক ক’লে; ছাইদ বিন জুবাইৰে কৈছিল;