Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya
Imam Bukhari : 4357
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ وَغَيْرُهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ إِنَّا لَعِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِهِ إِذْ قَالَ سَلُونِي قُلْتُ أَيْ أَبَا عَبَّاسٍ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ بِالْكُوفَةِ رَجُلٌ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ نَوْفٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ لِي قَالَ قَدْ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ وَأَمَّا يَعْلَى فَقَالَ لِي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُوسَى رَسُولُ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ذَكَّرَ النَّاسَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا فَاضَتْ الْعُيُونُ وَرَقَّتْ الْقُلُوبُ وَلَّى فَأَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْأَرْضِ أَحَدٌ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ لَا فَعَتَبَ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ قِيلَ بَلَى قَالَ أَيْ رَبِّ فَأَيْنَ قَالَ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَيْ رَبِّ اجْعَلْ لِي عَلَمًا أَعْلَمُ ذَلِكَ بِهِ فَقَالَ لِي عَمْرٌو قَالَ حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ وَقَالَ لِي يَعْلَى قَالَ خُذْ نُونًا مَيِّتًا حَيْثُ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ فَقَالَ لِفَتَاهُ لَا أُكَلِّفُكَ إِلَّا أَنْ تُخْبِرَنِي بِحَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ قَالَ مَا كَلَّفْتَ كَثِيرًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ{ وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ }يُوشَعَ بْنِ نُونٍ لَيْسَتْ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ فِي ظِلِّ صَخْرَةٍ فِي مَكَانٍ ثَرْيَانَ إِذْ تَضَرَّبَ الْحُوتُ وَمُوسَى نَائِمٌ فَقَالَ فَتَاهُ لَا أُوقِظُهُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ أَنْ يُخْبِرَهُ وَتَضَرَّبَ الْحُوتُ حَتَّى دَخَلَ الْبَحْرَ فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْبَحْرِ حَتَّى كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ قَالَ لِي عَمْرٌو هَكَذَا كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ وَحَلَّقَ بَيْنَ إِبْهَامَيْهِ وَاللَّتَيْنِ تَلِيَانِهِمَا{ لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }قَالَ قَدْ قَطَعَ اللَّهُ عَنْكَ النَّصَبَ لَيْسَتْ هَذِهِ عَنْ سَعِيدٍ أَخْبَرَهُ فَرَجَعَا فَوَجَدَا خَضِرًا قَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَلَى طِنْفِسَةٍ خَضْرَاءَ عَلَى كَبِدِ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ قَدْ جَعَلَ طَرَفَهُ تَحْتَ رِجْلَيْهِ وَطَرَفَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ وَقَالَ هَلْ بِأَرْضِي مِنْ سَلَامٍ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا شَأْنُكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ أَمَا يَكْفِيكَ أَنَّ التَّوْرَاةَ بِيَدَيْكَ وَأَنَّ الْوَحْيَ يَأْتِيكَ يَا مُوسَى إِنَّ لِي عِلْمًا لَا يَنْبَغِي لَكَ أَنْ تَعْلَمَهُ وَإِنَّ لَكَ عِلْمًا لَا يَنْبَغِي لِي أَنْ أَعْلَمَهُ فَأَخَذَ طَائِرٌ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ وَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِلْمِي وَمَا عِلْمُكَ فِي جَنْبِ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَمَا أَخَذَ هَذَا الطَّائِرُ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ وَجَدَا مَعَابِرَ صِغَارًا تَحْمِلُ أَهْلَ هَذَا السَّاحِلِ إِلَى أَهْلِ هَذَا السَّاحِلِ الْآخَرِ عَرَفُوهُ فَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ الصَّالِحُ قَالَ قُلْنَا لِسَعِيدٍ خَضِرٌ قَالَ نَعَمْ لَا نَحْمِلُهُ بِأَجْرٍ فَخَرَقَهَا وَوَتَدَ فِيهَا وَتِدًا قَالَ مُوسَى{ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا }قَالَ مُجَاهِدٌ مُنْكَرًا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }كَانَتْ الْأُولَى نِسْيَانًا وَالْوُسْطَى شَرْطًا وَالثَّالِثَةُ عَمْدًا{ قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }لَقِيَا غُلَامًا فَقَتَلَهُ قَالَ يَعْلَى قَالَ سَعِيدٌ وَجَدَ غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ فَأَخَذَ غُلَامًا كَافِرًا ظَرِيفًا فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ بِالسِّكِّينِ{ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }لَمْ تَعْمَلْ بِالْحِنْثِ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَرَأَهَا زَكِيَّةً{ زَاكِيَةً }مُسْلِمَةً كَقَوْلِكَ غُلَامًا زَكِيًّا فَانْطَلَقَا فَوَجَدَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ سَعِيدٌ بِيَدِهِ هَكَذَا وَرَفَعَ يَدَهُ فَاسْتَقَامَ قَالَ يَعْلَى حَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدًا قَالَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ فَاسْتَقَامَ{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }قَالَ سَعِيدٌ أَجْرًا نَأْكُلُهُ{ وَكَانَ وَرَاءَهُمْ }وَكَانَ أَمَامَهُمْ قَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَزْعُمُونَ عَنْ غَيْرِ سَعِيدٍ أَنَّهُ هُدَدُ بْنُ بُدَدَ وَالْغُلَامُ الْمَقْتُولُ اسْمُهُ يَزْعُمُونَ جَيْسُورٌ{ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا }فَأَرَدْتُ إِذَا هِيَ مَرَّتْ بِهِ أَنْ يَدَعَهَا لِعَيْبِهَا فَإِذَا جَاوَزُوا أَصْلَحُوهَا فَانْتَفَعُوا بِهَا وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ سَدُّوهَا بِقَارُورَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ بِالْقَارِ{ كَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ }وَكَانَ كَافِرًا{ فَخَشِينَا أَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا }أَنْ يَحْمِلَهُمَا حُبُّهُ عَلَى أَنْ يُتَابِعَاهُ عَلَى دِينِهِ{ فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً }لِقَوْلِهِ{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً }{ وَأَقْرَبَ رُحْمًا }هُمَا بِهِ أَرْحَمُ مِنْهُمَا بِالْأَوَّلِ الَّذِي قَتَلَ خَضِرٌ وَزَعَمَ غَيْرُ سَعِيدٍ أَنَّهُمَا أُبْدِلَا جَارِيَةً وَأَمَّا دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَاصِمٍ فَقَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ إِنَّهَا جَارِيَةٌ
hi byerile [Ibrahim bin Musa] U hi byerile [Hisham bin Yusuf] leswaku [Ibn Juraij] U va byerile, u te; U ndzi byerile [Ya’la bin Muslim] na [‘Amru bin Dinar] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] un’wana wa vona u engetele un’wana, ndzi n’wi twile a swi vula ku suka eka Sa’id bin Jubair u te; Entiyisweni, nkarhi wun’wana a ndzi ri etlhelo ka Ibn ‘Abbas’ endlwini yakwe. Kutani a ku; 'Ndzi vutise, kutani ndzi ku; O Ibn ‘Abbas, onge Allah a nga ndzi endla nkutsulo wa wena, hakunene eKufa a ku ri na munhu loyi a a vulavula hi xitori, hi ntolovelo a a vitaniwa Nauf, a a ehleketa leswaku Musa ‘Alaihis Salam loyi a a ri exikarhi ka Vana va Israel a hi Musa loyi a heleketa Muprofeta Khidhir’. Hi nkarhi wolowo [Amru] u te eka mina; Ibn Abbas u te; Hemba, nala wa Allah. kasi [Ya'la] a ku eka mina; leswaku [Ibn Abbas] u te; Leswi a ndzi byeleke [Ubay bin Ka’ab], u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: "Muxe a a ri Murhumiwa wa Allah, siku rin'wana Muprofeta Musa 'Alaihis Salam u yimile ku ya endla nkulumo leyi tsundzuxaka vanhu va Israele, ku kondza mahlo hinkwawo ma cheleta mati naswona timbilu hinkwato ti twa ti rhurhumela. Endzhaku ka sweswo, un'wana u n'wi vutisile; "O Murhumiwa wa Allah, xana ku na un'wana emisaveni loyi a nga na vutivi byo tlula wena?" Muprofeta Musa u hlamurile; "A ku na". 'Teka Nun loyi a feke ku kondza moya-xiviri wu hefemuriwa eka yena.' Hiloko Muxe a ri teka a ri veka exikhwameni, kutani a ku eka nandza wa yena: “A ndzi ku tikiseli handle ka loko u ndzi byela laha tinhlampfi ti hambanisiweke kona na wena.” Hiloko nandza wa yena a ku: “A wu ndzi tikiselanga nchumu wo tika.” Wolowo i rito ra Lowa Matimba Hinkwawo: "Na loko Muxe a byela nandza wa yena." Hi yena Yusa bin Nun. Loko xitlhokovetselo xin’wana handle ka Sa’id xi hlamusela: Loko va ri endzhutini wa ribye lerikulu endhawini leyi mati a ma khuluka eka yona, hi nkarhi wolowo tinhlampfi leti a ti ri exikhwameni a ti tlula-tlula, kasi Muxe a a etlele. Hiloko nandza wa yena a ku: "A ndzi nge n'wi pfuxi ku kondza a pfuka hi yexe," kambe nandza wa yena swi tikomba a rivele ku byela Muxe kutani nhlampfi yi tlula-tlula yi kondza yi huma exikhwameni yi wela elwandle. Kambe Allah subhanahu wa ta’ala u yimise ku khuluka ka mati ya lwandle, lerova mfungho wa ku khuluka ka nhlampfi wu sala. Hi nkarhi wolowo, hi ku ya hi ['Amru] hi xihloko xa muhleri: "A swi fana na loko mfungho wu ri eribyeni", kutani a rhendzeleka hi swikunwana swimbirhi na tintiho tin'wana timbirhi -ku kondza xi vumba khumbi-. Marito ya Allah subhanahu wata'ala: "-Muxe u te- Hakunene, hi karhele eka riendzo ra hina." Nandza wa yena u te: "Allah subhanahu wata'ala u susile ku karhala eka wena. Naswona ku tsariwa loku a ku humi eka matimu ya Sa'id. Kutani havumbirhi bya vona va vuyile kutani va kuma Khidr. [Uthman bin Abi Sulaiman] u ndzi byerile: "Eka khapete ya rihlaza exikarhi ka lwandle. " Hi nkarhi wolowo [Sa'id bin Jubair] u hlamuserile: "Covered in a shirt with one end of the shirt yi vekiwile ehansi ka milenge ya yena yimbirhi, ni makumu man’wana ehansi ka nhloko ya yena. Hiloko Musa a n'wi xeweta kutani Khidir a pfula xikandza xa yena kutani a hlamula a ku: "Xana ku na ku ponisiwa emisaveni ya mina? Hi wena mani?" Musa a hlamula aku: "Hi mina Musa", Khidir u vutisile: "Musa bani Isra'il?" Muprofeta Musa u hlamurile; 'Ina'. Khidir u vutisile nakambe: "U lava yini?" Musa a hlamula a ku: "Ndzi tile eka wena leswaku u ta ndzi dyondzisa vutivi lebyi u dyondzisiweke byona." Khidir u te: "Xana a swi enelanga ku va na Torah evokweni ra wena? Naswona nhlavutelo yi fike eka wena, Wena Musa. Hakunene, ndzi na vutivi lebyi nga fanelangiki leswaku u byi tiva, naswona na wena u na vutivi lebyi nga fanelangiki leswaku ndzi byi tiva." Hi xitshuketa xinyenyana xi rhelela ehansi hi nomu wa xona leswaku xi ya teka thonsi ra mati exikarhi ka lwandle. Khidir u ye emahlweni a ku: "Hi Allah, vutivi bya wena na bya mina a hi nchumu loko byi pimanisiwa na vutivi bya Allah subhanahu wata'ala handle ko fana na xinyenyani lexi xi rhelela ehansi hi nomu wa xona ku ya teka thonsi ra mati exikarhi ka lwandle. Kutani loko va khandziya xikepe havumbirhi bya vona va kume xikepe lexitsongo lexi a xi yisa vanhu va le ribuweni leri ku ya eribuweni lerin'wana, naswona swi tikomba va lemukile Khidir kutani va ku: "Pious nandza wa Allah". Ya'la aku: Hi vutisile Sa'id; "Khidir?" A hlamula a ku: "Ina." Hiloko va vula leswaku hi yi tekile handle ko teka muholo. Kambe Khidr u yi hisile a endla khumbi eka yona, kutani Musa a n'wi vutisa; "Ha yini u yi hisile ku nwela vakhandziyi? Hakunene u endle nchumu lowu nga ni khombo swinene.” Mujahid u hlamuserile; leswaku a wu nge swi koti ku ndzi lehisa mbilu?" Lexi i xiendlakalo xo sungula xa Muxe a rivala ntwanano wa yena wo sungula, kasi xa le xikarhi i xiyimo, kasi xa vunharhu i xa xikongomelo. "U nga ndzi xupuli hikwalaho ka ku rivala ka mina, naswona u nga ndzi tiki hi swiphiqo etimhakeni ta mina." Kutani va hlangana na n'wana lontsongo, kutani Khidir a n'wi dlaya. Ya'la u te; hi ku ya hi vuhundzuluxeri bya Sa'id, na vuhleri; vana lavatsongo a va ri ku tlanga, kutani Khidir a teka n'wana lontsongo loyi a a ri mupfumeri, kutani a n'wi etlerisa ehansi a n'wi dlaya hi banga "Kutani -Muxe- u ri; xana u dlaye moya wo tenga -hambi leswi a- a nga -dlayanga- moya-xiviri." Moya a wu endli swiendlo swo biha. [Ibn Abbas] u yi hlayile hi lafazh; "Zakiyyatan" kasi eka Mushhaf ku tsariwile "Zaakiyatan" leyi kwetsimaka naswona yi nga Mamoslem, hilaha u vulaka hakona; ghulaaman zakiyyan. Kutani lavambirhi va hatlisile va famba, - exikarhi ka vona riendzo - va kume rirhangu leri a ri ri kusuhi no wa, kutani Khidir a ri veka ehenhla nakambe Hi ku ya hi matimu ya [Sa’id] hi mavoko ya yena, hi ndlela leyi U tlakusile voko ra yena a ri lulamisa [Ya’la] u te; ku suka eka yona.” [Sa’id] u hlamuserile leswaku “hakelo hi nga yi dya.” Allah u ri; Kutani ndzi navela onge loko xikepe lexi xo hundza, hosi a yi ta xi tshika hikuva a ku ri na xihoxo eka xikepe Kutani loko va nga swi kota ku xi lunghisa va kota ku xi tirhisa nakambe, naswona exikarhi ka vona a ku ri na van’wana lava a va ri funengeta hi bodlhela, naswona exikarhi ka vona a ku ri na van’wana lava a va ku; leswaku a ta sindzisa vatswari va yena ku hambukisa ni ku nga pfumeli.” Ku rhandza yena a ku ta va khutaza ku landzela n’wana eka vukhongeri bya yena Allah u te: “hikwalaho a hi lava leswaku Hosi ya vatswari va yena yi n’wi siva hi munhu wo antswa ni wo basa” loko a hlamula xivutiso xa Muxe “xana u dlaye moya-xiviri lowu tengeke?” “ni ku rhandza ngopfu” havumbirhi bya vona eka n’wana wa vona rirhandzu ku tlula havumbirhi bya vona eka wo sungula loyi a dlayiweke hi Khidr.” Van’wana handle ka Sa’id a va ehleketa leswaku havumbirhi bya vona va siviwe hi n’wana wa nhwanyana. Loko Dawud bin Abi ‘Ashim a te; vanhu van’wana va na vonelo ra leswaku loyi a nga siva a ku ri n’wana wa nhwanyana.