Anak yang dibunuh Nabi Khidr 'alaihi salam telah ditetapkan menjadi kafir, bila ia hidup pasti akan menganiaya kedua orang tuanya
Imam Bukhari : 4356
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنَّ لِي عَبْدًا بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى يَا رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ قَالَ تَأْخُذُ مَعَكَ حُوتًا فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ ثُمَّ انْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَنَامَا وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ فَخَرَجَ مِنْهُ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَصَارَ عَلَيْهِ مِثْلَ الطَّاقِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ صَاحِبُهُ أَنْ يُخْبِرَهُ بِالْحُوتِ فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتَهُمَا حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ مُوسَى{ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }قَالَ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَا الْمَكَانَ الَّذِي أَمَرَ اللَّهُ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا }قَالَ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَقَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }قَالَ رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى ثَوْبًا فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ فَقَالَ مُوسَى{ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ لَمْ يَفْجَأْ إِلَّا وَالْخَضِرُ قَدْ قَلَعَ لَوْحًا مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ بِالْقَدُومِ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ قَدْ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلُ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ هَذَا الْبَحْرِ ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذْ أَبْصَرَ الْخَضِرُ غُلَامًا يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا }قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى{ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }قَالَ مَائِلٌ فَقَامَ الْخَضِرُ فَأَقَامَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ إِلَى قَوْلِهِ ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ
Atubuulidde [Al Humaidi] Atubuulidde [Sufyan] Atugambye [‘Amru bin Dinar] yagamba; Bwe yamala okuntegeeza [Sa’id bin Jubair] yagamba nti; 'Nnagamba Ibn Abbas nti Nauf Al Bikali yalowooza nti Musa 'Alaihis Salam eyali mu Bani Israel si ye Musa eyawerekera Nabbi Khidhir'. [Ibn Abbas] yagamba nti; ‘Mulimba omulabe wa Allah. Ang’ambye [Ubay bin Ka’ab] nti yawulira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Lumu Nabbi Musa ‘Alaihis Salam yayimirira okukola okwogera mu maaso ga Bani Israel’. Oluvannyuma lw’ekyo, waliwo eyamubuuza nti; ‘Ayi Musa, ani omuntu asinga okumanya ku nsi eno? ' Nabbi Musa yaddamu nti; 'Nze muntu asinga okumanya ku nsi eno'. N’olwekyo Allah yanenya nnyo Musa ‘Alaihis Salam. Kubanga teyakimanya nti okumanya kwe yali afunye kirabo okuva eri Katonda. Olwo Allah n’abikkulira Musa; 'Ayi Musa, mazima waliwo omuweereza wange alina okumanya okusingawo era akusinga amagezi era kati ali mu kifo ennyanja zombi we zisisinkanira'. Nabbi Musa ‘Alaihis Salam yabuuzizza nti; ‘Ayi Mukama, nnyinza ntya okusisinkana omuddu Wo? ' Yaddamu nti; ‘Leeta ekyennyanja mu kibbo ekikoleddwa mu bikoola by’enkindu. Ekyennyanja bwe kinaabuuka, awo omuddu Wange w'anaaba'. Olwo Musa n’agenda mu kifo ekyo ng’awerekerwako omuyizi ayitibwa Yusya’ bin Nun. Nabbi Musa yennyini yasitula ekyennyanja mu kisero ekyakolebwa mu bikoola by’enkindu. Bombi baatambula nga boolekera ekifo ekyo. Bombi bwe baatuuka ku lwazi olunene, bombi ne beebaka. Amangu ago ebyennyanja ebyali mu kibbo byakankana ne bigenda mu mazzi g’ennyanja. olwo ebyennyanja ne bibuuka ne bikwata ekkubo lyabyo mu nnyanja, -Al Kahf: 61-. ‘Allah azibye amazzi ebyennyanja mwe byayita, okutuusa lwe byafuuka omukutu. Oluvannyuma bombi baagenda mu maaso n’olugendo lwabwe emisana n’ekiro. Kirabika abayizi ba Nabbi Musa beerabira okumugamba. Ku makya, Nabbi Musa n’agamba abayigirizwa be nti; ‘Muleete emmere yaffe wano! Mazima ddala, tuwulira nga tukooye olw’olugendo lwaffe’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Tennatuuka wa Musa gye yali ayise mu kifo we yalagirwa okumunoonya, omuyigirizwa we yagamba; 'Obadde okimanyi nti bwe twali tunoonya obuddukiro ku lwazi olunene, mu butuufu neerabira okukubuulira ku byennyanja era nga tewali kintu kyonna kyandeerabira kukibuulira okuggyako Sitaani, ate ebyennyanja ne bikwata ekkubo okutuuka ku nnyanja mu ngeri eyeewuunyisa ennyo'. Musa n’agamba nti; 'Ekyo kye kifo kye tunoonya'. Awo bombi ne badda mu kkubo lyabwe eryasooka. 'Awo bombi ne baddamu okulondoola emitendera gyabwe'. Ababiri bano bwe baamala okutuuka ku lwazi olunene, baalaba omusajja eyali yeebase ng’abikkiddwa olugoye. Awo Nabbi Musa ‘Alaihis Salam n’amulamusa. Nabbi Khidhir yabuuza Musa nti; ‘Era okulamusa kuva wa mu nsi yammwe? ' Musa n'agamba nti; 'Nze Musa'. Nabbi Khidhir yabuuzizza nti; 'Musa w'Abaana ba Isiraeri'. Nabbi Musa n’addamu nti; 'Yee'. Musa n’agamba Khidhir nti; Najja gy’oli osobole okunjigiriza okumanya okutuufu mu kumanya okubadde kukusomesebwa? ' Nabbi Khidhir yaddamu nti; ‘Mu butuufu, oluusi tojja kusobola n’okungumiikiriza. Oyinza otya okuba omugumiikiriza ku kintu ky’otolina kumanya kimala? ' Musa n'agamba nti; 'Katonda bw'anaaba ayagadde, ojja kunsanga omuntu omugumiikiriza era sijja kukuwakanya mu nsonga yonna'. Khidhir n’addamu nti; 'Bw'ogenda mu maaso n'okungoberera, olwo tobuuza kintu kyonna okutuusa nga nze kennyini nkikunnyonnyodde'. Musa n’addamu nti; 'Kaale'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Awo Musa ne Khidhir ne batambulira ku mwalo. Nga wayiseewo ekiseera kitono, eryato lyayitawo. Olwo ababiri bano ne basaba okuvuga eryato. Kyazuulibwa nti abantu b’amaato baali bamanyi bulungi Nabbi Khidhir, kale ku nkomerero ne babatambuza bombi nga tebasabye musaala.’ Awo Nabbi Khidhir n’asemberera emu ku bipande ebyali ku lyato n’oluvannyuma n’aliggyamu. Musa bwe yalaba kino n’amuboggolera n’amuboggolera; 'Bano be bantu abaatutambuza nga tebasabye musaala, naye lwaki mwakola ekituli mu lyato lyabwe osobole okubbira abasaabaze? ' Khidhir n'addamu nti; 'Saakugambye nti togenda kulinda kujja nange'. Musa bwe yategeezezza mu ngeri ey’okusendasenda nti; 'Tobonereza olw'obulagajjavu bwange era tonzitoowerera buzibu bwonna mu nsonga zange'. Tewaayita bbanga ddene, bombi baava ku lyato. Bombi bwe baali batambula ku bbiici, amangu ago ne wabaawo omwana omuto eyali azannyira ne mikwano gye abalala. Olwo, Nabbi Khidhir amangu ago n’akwata n’anyiga akalenzi akatono omutwe n’emikono gye okutuusa lwe yasisinkana okufa kwe. Olw’okunyiiga, Nabbi Musa yagezaako okunenya Nabbi Khidhir; ‘Lwaki otta emmeeme etaliiko musango, ng’ate omwana omuto tattangako? Ddala olina ekikyamu ky’okoze? ' Khidhir bwe yagamba nti; ‘Saakugambye nti tewandisobodde kugumiikiriza mu kungoberera. Era kino kisinga ku ekyo ekyasooka'. Musa n’agamba nti; ‘Bwe mbabuuza ku kintu kyonna oluvannyuma lwa kino, olwo tokkiriza kukuwerekera. Mu butuufu, ompadde okusonyiwa okumala -sonyiwa-'. Ekiddako, Nabbi Musa ne Khidhir baagenda mu maaso n’olugendo lwabwe. Ffembi bwe twatuuka mu nsi emu, ffembi twasaba ekijjulo okuva mu bantu b’omu nsi eyo, naye ebyembi baali tebaagala kutusanyusa ffembi. Olwo bombi ne basanga bbugwe w’ennyumba eyali eneetera okugwa era amangu ago Nabbi Khidhir n’agigolola - n’agiddaabiriza -. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Bbugwe yalengejja - ng’akola akabonero n’omukono gwe - olwo Khidhir n’agugolola’. Musa n’agamba Khidhir nti; 'Mukimanyi dda nti abantu b'eggwanga lye tulambula tebaagala kutusembeza na kutusanyusa. Bw’oba oyagala olina okusaba omusaala okuva mu bivudde mu kuddaabiriza bbugwe w’ennyumba. Oluvannyuma Khidhir yagamba nti; ‘Kuno kwe kwawukana wakati wange naawe. Nja kukubuulira ekyama ky’ebikolwa byonna by’otalina bugumiikiriza’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yagamba: Mu butuufu nandibadde nsinga kwagala singa Musa yali asobola okugumiikiriza katono, olwo emboozi ya Musa ne Khidhir esobole okutunyumibwa mu buwanvu obusingako. Sa’id bin Zubair yagambye nti; ‘Ibn Abbas yasoma aya okuva mu Qur’an ekitegeeza nti; ‘Mu maaso gaabwe waaliwo omufuzi eyatwalanga buli lyato eddungi. Ibn Abbas era yasoma aya okuva mu Qur’an ekitegeeza nti; 'Omulenzi omuto eyattibwa Nabbi Khidhir yali mukaafiiri so nga bazadde be baali bakkiriza'.