Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Imam Bukhari : 3777
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ فَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلًا فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ وَبَقِيَ خُبَيْبٌ وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ فَلَمَّا أَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَلَمْ يَفْعَلْ فَقَتَلُوهُ وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسًى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ فَخَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ
Ekɛɛ wɔ akɛ, [Ibrahim bin Musa] ekɛɛ wɔ akɛ, [Hysyam bin Yusuf] kɛjɛ [Ma’mar] kɛjɛ [Az Zuhri] kɛjɛ [‘Amru bin Abu Sufyan Ats Tsaqafi] kɛjɛ [Abu Hurairah] radliallahu ‘anhu, ekɛɛ, Rasulullah shallallahu ‘alashihim kuu lɛ mlinyo ji Thabit -lɛ ji 'Ashim bin Umar- Lalu tsɛkwɛ̃ amɛje gbɛ, no sɛɛ lɛ amɛkpa yɛ he ko ni yɔɔ 'Usfan kɛ Mecca teŋ, abɔ amaniɛ akɛ he ni amɛyɔɔ lɛ ji Hudzail akutso lɛ akrowa ko, bei pii lɛ atsɛɔ amɛ Bani Lahyanbii. No hewɔ lɛ mɛi ni jɛ akrowa lɛ mli lɛ nyiɛ amɛsɛɛ, ni ji gãimlibii aaafee oha, amɛnyiɛ nanemɛi lɛ anajiaŋ, beni amɛyashɛ he ko ni nanemɛi lɛ damɔ yɛ lɛ, amɛna Medina date dumɔwui ni nanemɛi lɛ kɛba akɛ amɛ nibii, amɛkɛɛ, ‘Medina date ji enɛɛmɛi’. Amɛtee nɔ amɛnyiɛ nanemɛi lɛ asɛɛ kɛyashi amɛyashɛ amɛhe, beni ‘Ashim bin Thabit kɛ enanemɛi lɛ nu gbɔmɛi nɛɛ ahiɛ lɛ he lɛ, nanemɛi lɛ tee amɛhe amɛwo gɔŋ lɛ sɛɛ amrɔ nɔŋŋ, gbɔmɛi lɛ ba ni amɛbɔle amɛhe amrɔ nɔŋŋ, amɛkɛɛ, ‘Nyɛbaa shi, nyɛbaanyɛ nyɛfee kpaŋmɔ ni nyɛfee kpaŋmɔ ni nyɛfeee Thabit of we’. lɛ ha hetoo akɛ; ‘Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mibɛ hemɔkɛyelitsɛmɛi ahebuu shishi, O Allah, ofainɛ kɛɛmɔ o-Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam wɔ adafitswaa lɛ,’ Kɛkɛ ni amɛtutua nanemɛi lɛ aahu kɛyashi amɛye omanye ni amɛgbe ‘Ashim kɛ gãimlibii krokomɛi kpawo, ni Khubaib, Zaid kɛ nanemɛi krokomɛi pɛ eshwɛ. Kɛkɛ ni amɛkɛ amɛ fee kpaŋmɔ kɛ kpaŋmɔ kɛji amɛsumɔɔ ni amɛba shi ni amɛha amɛhe. Beni asraafoi lɛ eŋɔ Gbalɔ lɛ bɔfoi lɛ ateŋ mɛi etɛ lɛ, amɛjie amɛ gãimlibi kpãi lɛ koni amɛkɛ kpãa lɛ akpɛtɛ amɛmli lɛ, kɛkɛ ni nuu ni ji etɛ lɛ kɛɛ, ‘Enɛ ji klɛŋklɛŋ sɛɛgbɛtsɔɔmɔ, kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mifeŋ onaanyo,’ no sɛɛ lɛ, amɛgbala lɛ, shi ebɔi ŋmɔlɔŋmɔlɔ lolo, naagbee lɛ amɛgbe lɛ kɛtee Zahubaid ni amɛ Khubaid kɛ amɛ . Meka. No sɛɛ lɛ, Bani Harith bin Amir bin Naufal he Khubaib. -Khubaib ji mɔ ni gbe Al Harith yɛ Badr ta lɛ mli - Khubaib batsɔ gboklɛfonyo eha amɛ kɛyashi amɛkpɛlɛ nɔ akɛ amɛbaagbe lɛ, no sɛɛ lɛ Khubaib fa tsɔne bibioo ko kɛjɛ Al Harith biyei lɛ ateŋ mɔ kome dɛŋ koni ekɛtsumɔ etsitsi nɔ yitsɔi lɛ he, no sɛɛ lɛ ekɛfa Khubaib. Yoo lɛ kɛɛ, ‘Shi misusuuu mibi fioo lɛ he, eba eŋɔɔ, kɛkɛ ni eŋɔ lɛ ni ekɛ lɛ tara etsitsi nɔ. Beni mina lɛ lɛ, mishe gbeyei kɛ gbeyeishemɔ akɛ ebaanyɛ enu shishi, yɛ be mli ni tsɔne bibioo lɛ kã enine mli lolo lɛ. Khubaib kɛɛ, ‘Ani osheɔ gbeyei akɛ magbe lɛ? Kɛ Nyɔŋmɔ sumɔɔ lɛ, mifeŋ nakai’. Yoo lɛ kɛɛ, ‘Mikɛ Allah miikpe, minako gboklɛfonyo kpakpa tamɔ Khubaib pɛŋ, mina lɛ ni eyeɔ wain tso nine yɛ enine mli beni akɛ dade ŋwɛi ŋta fĩ lɛ, eyɛ mli akɛ wain tso bɛ yɛ Mecca moŋ, shi jeee nakai shi moŋ rizqi ni Allah kɛha Khubaib lɛ’. Kɛkɛ ni amɛjie Khubaib kɛjɛ Haram lɛ koni amɛyagbe lɛ. Khubaib kɛɛ, ‘Ha mi hegbɛ ni masɔle rak’ah enyɔ!’ No sɛɛ lɛ, Khubaib ku esɛɛ kɛtee amɛŋɔɔ ni ekɛɛ akɛ, ‘Eji mihaooo akɛ nyɛbaasusu akɛ misheɔ gbele gbeyei kulɛ, mikɛ mi rak’ah lɛ baaya hiɛ’. Ni lɛ ji mɔ ni sɔle rak’ah enyɔ klɛŋklɛŋ dani ekɛ gbele kpe, kɛkɛ ni ekɛɛ, ‘O Allah, kanemɔ amɛyibɔ,’ kɛkɛ ni etsa nɔ; 'Misusuuu he akɛ agbe mi akɛ Muslimnyo, yɛ fã fɛɛ fã mli lɛ, Allah pɛ hewɔ migboɔ, ni ji Allah hewɔ, kɛji Esumɔɔ lɛ, ebaajɔɔ gbɔmɔtso lɛ fãi ni yɔɔ srɔtoi lɛ fɛɛ nɔ'. Kɛkɛ ni Uqbah bin Al Harith te shi ni egbe lɛ. No sɛɛ lɛ, Qurayshbii lɛ tsu bɔfo ko kɛtee ‘Ashim koni eyaŋɔ egbɔmɔtso lɛ eko akɛ odaseyeli, ejaakɛ egbe amɛhiɛnyiɛlɔi lɛ ateŋ mɛi babaoo yɛ Badr ta lɛ mli, ebafee akɛ Allah tsu sũ ŋmɔlɔ ko ni shwie amɛbɔfoi lɛ anɔ aahu kɛyashi amɛyeee omanye ni amɛhe Khuba gbɔmɔtso lɛ fã kome po’.