أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ

[Abdullah bin Umar bin Abaanek] esan zigun [Abdur Rahman bin Muhammad Al Muharibik] [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki]rengandik [bere aita] esan zigun: Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu-ri esan nion: esan zuen; Kontatu iezadazu Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en hadith bat, zuk berarengandik entzun zenuena eta nik zugandik kontatu dezakedana. Jabirrek esan zuen: Aurretik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin egon ginen Khandaq gerran eta lubakiak egiten ari ginen. Hiru egunez ez genuen jan eta ezin izan genuen janaririk lortu. Orduan, lubakian lur gogor zati bat aurkitu nuen, beraz, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan nintzen. Esan nion: 'Oi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, lur gogor honek lubaki hau zulatzea eragotzi du, ura bota diogun arren'. Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, sabela harri batekin lotuta jarri zen, gero aitzur bat hartu eta Bismillah hiru aldiz irakurri zuen. Jo egin eta hauts bigun bihurtu zuen. Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-en egoera horrela ikusi nuenean, esan nion: 'Alaren Mezularia, utzi etxera joaten denbora batez, gero baimena eman zidan denbora batez'. Gero, nire emaztearengana joan nintzen eta esan nion: 'Egoera oso larria da'. Eta nire emazteari esan nion: 'Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-en egoera ikusi dut, eta ezin izan dut eutsi. Baduzu zerbait jateko?'. Hark erantzun zuen: 'Badago, irin lodi sha' bat eta ahuntz eme bat besterik ez'. Jabirrek esan zuen: 'Ondoren, irina lodia xehatu genuen mastekatzeko egokia izan zedin eta ahuntz bat hil genuen, larrua kendu eta lapiko batean jarri genuen'. Irina oratzen jarraitu nuen, eta gero, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengana itzuli nintzen eta isilik egon nintzen denbora batez. Gero, baimena eskatu nion berriro etxera joateko. Baimena eman zidan, beraz, nire emaztearekin topo egin nuenean, gari-orea prest zegoela konturatu nintzen, beraz, emazteari ogia egiteko agindu nion, eta lapikoa sukaldaritza-harriaren gainean jarri nuen. Abdurrahmanek esan zuen; esanahia sukaldearen/sukaldearen gainean dago. Orduan Jabirrek esan zuen; orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarekin topo egin nuen. berriro, orduan esan nion: 'Ez dut janari askorik, nahi baduzu, Allahren Mezularia, etor zaitezke nire etxera pertsona batekin edo birekin'. Galdetu zidan: 'Zenbat janari dago?' Nik erantzun nion: 'Gari-ale bat eta ahuntz bat besterik ez'. Orduan, Apostoluak esan zuen: 'Horrela, joan etxera zure familiarengana eta esan iezaiozu ez altxatzeko lapikoa sukaldetik eta ez kentzeko ogia tostagailutik ni etorri arte'. Orduan, bere lagunei esan zien: «Goazen Jabirren etxera». Jabirrek esan zuen: «Lotsa handia nuen, Ala izan ezik inork ez dakiena». Profetak bere lagunak gonbidatu zituelako, janari kopurua ez zen hainbeste izan arren, nire emazteari esan nion: «Hara... arazoa larriagoa bihurtzen ari da... Ala-ren Mezularia bere lagun guztiekin etorri zen». Nire emazteak esan zuen: «Apostoluak lehenago galdetu al dizu zenbat janari geneukan?». Nik erantzun nion: «Bai, azaldu dut»! Orduan, nire emazteak esan zuen: «Alak eta bere Mezulariak hobeto dakite, argi dagoena da zenbat janari dugun jakinarazi diozula». Jabirrek esan zuen: «Nire emaztearen hitzek lasaitu egin naute kezkatuta nengoen guztitik». Orduan, esan nion: «Egia esan, arrazoi duzu». Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, sartu eta etorri zen, eta gero bere lagunei esan zien: «Kontuz ibili, ez zaitezte jendez gainezka egon!». Orduan, Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam, tostagailua eta lapikoa bedeinkatu zituen. Jabirrek esan zuen: «Orduan, ogia labetik eta haragia eltzetik hartu genituen, gero nahastu eta koilara batekin zerbitzatu genien». Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuen: «Zazpi edo zortzi pertsona eseri daitezela elkarrekin plater batean». Jan zutenean, labearen eta eltzearen tapa ireki genuen eta biak lehen bezain beteta aurkitu genituen. Eta egoera hori jarraitu zuen musulman guztiak bete arte eta janari pixka bat bakarrik geratu zen arte. Orduan, Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zigun: «Egia esan, jendea beteta dago, orain jan, zuek eta zuen familiek!». Beraz, egun hartan ogi eta haragi berarekin jan genuen askotan. Jabirrek esan zuen: «Esan zidaten Jabirren etxean jan zuten lagunen kopurua zortziehun edo hirurehun inguru zela». Aimanek esan zuen: Ez dakit zenbaki hauetatik zein den zuzena».