Nabi Idris berada di langit ke empat saat Mi’raj
Imam Bukhari : 2968
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ ح و قَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَهِشَامٌ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ وَذَكَرَ يَعْنِي رَجُلًا بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ ثُمَّ غُسِلَ الْبَطْنُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا وَأُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ الْبُرَاقُ فَانْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى عِيسَى وَيَحْيَى فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قِيلَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْنَا عَلَى هَارُونَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا عَلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُ بَكَى فَقِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ فَرُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا لَمْ يَعُودُوا إِلَيْهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ وَرُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبِقُهَا كَأَنَّهُ قِلَالُ هَجَرَ وَوَرَقُهَا كَأَنَّهُ آذَانُ الْفُيُولِ فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ النِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جِئْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً قَالَ أَنَا أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ فَرَجَعْتُ فَسَأَلْتُهُ فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ ثُمَّ ثَلَاثِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عِشْرِينَ ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عَشْرًا فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَجَعَلَهَا خَمْسًا فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا خَمْسًا فَقَالَ مِثْلَهُ قُلْتُ سَلَّمْتُ بِخَيْرٍ فَنُودِيَ إِنِّي قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي الْحَسَنَةَ عَشْرًاوَقَالَ هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ
Wedi dweud wrthym fod [Hudbah bin Khalid] wedi dweud wrthym [Hammam] o [Qatadah]. Ac mae hefyd yn cael ei adrodd, [dywedodd y Califf] wrthyf, wedi dweud wrthym fod [Yazid bin Zurai'] wedi dweud wrthym fod [Sa'id] a [Hisham] ill dau wedi dweud eu bod wedi dweud wrthym fod [Qatadah] wedi dweud wrthym fod [Anas bin Malik] o [Malik bin Sha'sha'ah radliallahu 'anhuma] dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Pan oeddwn ar ochr y Baitullah rhwng cwsg ac ymwybyddiaeth'. Yna dywedodd, sef: 'Roedd dyn ymhlith dau ddyn a ddaeth ataf yn cario basn wedi'i wneud o aur yn llawn doethineb a ffydd, yna torrodd y person hwnnw fy nghorff ar agor o uwchben y frest i islaw'r stumog, yna golchodd fy stumog â dŵr Zamzam ac yna ei lenwi â doethineb a ffydd. Yna rhoddwyd anifail marchogaeth gwyn i mi a oedd yn llai na baghal ond yn fwy nag asyn o'r enw al-Buraq. Felly cychwynnais gyda Jibril Alaihissalam, nes i mi gyrraedd awyr y byd. Yna gofynnais; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ydw'. Felly dywedir; 'Croeso, mae'r bobl orau sydd wedi dod wedi cyrraedd'. Yna cyfarfûm ag Adam Alaihissalam a'i gyfarch a dywedodd; '-Cyfarchion- croeso i chi o ddisgynyddion a phroffwydi'. Yna dringon ni i'r ail awyr a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ydw'. Felly dywedir; 'Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod'. Yna cyfarfûm ag 'Isa a Yahya Alaihissalam a dywedasant ill dau; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Yna aethom i fyny i'r drydedd nef a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ydw'. Felly dywedir; 'Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod'. Yna cyfarfûm ag Yusuf Aalihissalam a'i gyfarch a dywedodd; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Yna aethom i fyny i'r bedwaredd nef a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ydw'. Felly dywedir; ''Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod''. Yna cyfarfûm ag Idris Alaihissalam a'i gyfarch a dywedodd; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Yna esgynnom i'r bumed nef a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ydw'. Felly dywedir; 'Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod'. Yna cyfarfûm ag Harun Alaihissalam a'i gyfarch a dywedodd; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Yna esgynnom i'r chweched nef a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda chi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; ''Ie'. Felly dywedir; 'Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod'. Yna cyfarfûm â Musa 'alaihissalam a'i gyfarch a dywedodd; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Pan oeddwn wedi gorffen, gwaeddodd yn sydyn. Yna gofynnodd; 'Pam wyt ti'n crio?'. Atebodd Moses; 'O Arglwydd, y plentyn hwn a anfonwyd ar fy ôl i, bydd ei bobl yn mynd i'r nefoedd gyda safle pwysicach nag unrhyw un sy'n mynd i'r nefoedd o fy mhobl'. Yna esgynnom i'r seithfed nef a gofynnwyd i ni; 'Pwy yw hwn'. Atebodd Jibril; 'Gabriel'. Gofynnwyd eto; 'Pwy yw'r person gyda thi?'. Atebodd Jibril; 'Muhammad'. Gofynnwyd eto; 'A yw wedi cael ei anfon?'. Atebodd Jibril; 'Ie'. Felly dywedir; 'Croeso iddo ac mae hyn cystal ag unrhyw un sy'n dod'. Yna cyfarfûm ag Ibrahim 'alaihissalam a'i gyfarch a dywedodd; 'Croeso i chi gan y brodyr a'r proffwyd'. Yna dangoswyd y Baitul Ma'mur i mi. Gofynnais i Gabriel, ac atebodd, 'Dyma'r Baitul Ma'mur, bob dydd mae saith deg mil o angylion yn gweddi yno. Os ydyn nhw'n mynd allan i weddïo, nid yw un ohonyn nhw'n dychwelyd.' Yna dangoswyd y Sidratul Muntaha i mi a drodd allan i fod wedi'i siapio fel cromen gyda chaeadau fel clustiau eliffant. Wrth ei waelod mae pedair afon, un y tu mewn - o'r enw Bathinan - a'r llall y tu allan - Zhahiran - '. Gofynnais i Gabriel, ac atebodd, 'Mae Batinan ym Mharadwys tra bod Zhahiran yn an-Nail ac al-Furat - dau enw afonydd yn Durga - '. Yna gwnaed hanner cant o weddïau yn orfodol arnaf. Derbyniais hwy nes i Musa 'heddwch arno ddod ataf a gofyn, 'Beth ydych chi wedi'i wneud?' Atebais, 'Mae'n rhaid i mi weddïo hanner cant o weithiau.' Dywedodd Musa, 'Fi yw'r un sy'n gwybod mwy am bobl na chi. Rwyf wedi ceisio delio â Phlant Israel yn ddifrifol. Ac ni fydd eich ummah yn gallu cyflawni'r rhwymedigaeth gweddi.' Felly, dychwelwch at eich Rabb a gofynnwch am ryddhad. Felly gofynnais am ryddhad yna rhoddodd Allah ddeugain gweddi i mi yna - derbyniais hi a chynghorodd Musa fi eto i ofyn am ryddhad eto-, yna ailadroddodd y digwyddiad fel 'na - cyngor Moses - nes iddo fynd yn ddeg ar hugain o weithiau yna ailadroddodd y digwyddiad fel 'na eto nes iddo fynd yn ugain o weithiau yna ailadroddodd y digwyddiad eto nes iddo fynd yn ddeg yna cyfarfûm â Musa a dywedodd yr un peth eto nes iddo fynd yn bum gwaith yna cyfarfûm â Musa eto a gofynnodd; 'Beth gawsoch chi?'. Atebais; 'Mae pum gwaith wedi'u penodi'. Dywedodd fel o'r blaen eto. Dywedais; 'Rwyf wedi'i dderbyn yn dda'. Yn sydyn gwaeddodd llais: 'Yn wir, rwyf wedi penderfynu'r rhwymedigaeth hon i mi ac rwyf wedi'i gwneud hi'n haws i'm gweision a byddaf yn talu pob gweithred dda - gweddi - gyda deg gwobr - gwobr -'. A dywedodd [Hamam] o [Qatadah] o [Al Hasan] o [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] oddi wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Am al-Baitul Ma'mur'.