Dialog keteladanan Abu Bakar ash-Shiddiq RA terkait kedermawanan dan pemenuhan hak orang lain
Imam Bukhari : 2929
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ قَالَ لِي لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَقَالَ لِي احْثُهُ فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُ مِائَةٍ فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍوَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلًا قَالَ خُذْ فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَسْتَطِعْ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ فَقَالَ فَمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَيَّ قَالَ لَا قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَيَّ قَالَ لَا فَنَثَرَ مِنْهُ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ
Atugambye [‘Ali bin ‘Abdullah] atubuulidde [Isma’il bin Ibrahim] yagamba agambye [Rauh bin Al Qasim] okuva ku [Muhammad bin Al Munkadir] okuva ku [Jabir bin ‘Abdullah radliallahu ‘anhu] yagamba; ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yangamba nti: ‘Singa obugagga bututuukako okuva mu nsi ya Bahrain, mazima nja kukuwa bingi nnyo, bingi nnyo era bingi nnyo’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bwe yafa, n’obugagga ne buva mu nsi ya Bahrain, Abu Bakr yagamba; ‘Oyo yenna eyasuubizibwa ekintu Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ajje gyendi’. Bwentyo ne mmusisinkana ne mmugamba nti; ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yangamba nti; 'Singa eky'obugagga kijja gye tuli okuva mu nsi ya Bahrain, mazima ddala nja kukuwa bingi nnyo, bingi nnyo era bingi nnyo'. Yangamba nti; 'Mpa omukono gwo'. Oluvannyuma nnagolola engalo zange zombi.’ Awo n’aŋŋamba nti; 'Kifuule okubala'. Nazibala, kyazuulibwa nti zaali ebikumi bitaano, kale okutwalira awamu yampa ebikumi kkumi na bitaano.’ Era n’agamba [Ibrahim bin Thaman] okuva ku [‘Abdul ‘Aziz bin Shuhaib] okuva ku [Anas]; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasindikibwa eky’obugagga okuva e Bahrain era n’agamba nti: ‘Mukiteeke mu muzikiti’. Kyazuuka nti buno bwe bugagga obusinga obunene obwafunibwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Al ‘Abbas bwe yajja gy’ali, n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, mpa. Nja kugikozesa okwenunula n’okununula ‘Aqil’. Yagamba nti: ‘Kitwale’. Bwatyo yagisitula ng’akozesa engoye ze olwo n’agenda ku kibegabega kyokka nga tasobola kugumira. Agamba nti; 'Lagira abamu ku bo bannyambe okugisitula'. Yagamba nti: ‘Nedda’. Wabula yagamba nti: ‘Awo nnyamba okugisitula’. Yagamba nti: ‘Nedda’. Bwatyo Al 'Abbas yayiwako ebimu n'oluvannyuma n'agezaako okuddamu okubisitula kyokka nga n'okutuusa kati tasobola. Bwatyo n'addamu nti: "Lagira abamu ku bo bannyambe okugisitula." Yagamba nti: “Nedda.” Yaddamu n'agamba nti: "Awo nnyamba okugisitula." Yagamba nti: “Nedda.” Olwo Al ‘Abbas n’ayiwako ebirala n’oluvannyuma n’abisitula ku bibegabega bye n’agenda. Yagenda mu maaso n’okulaba Al 'Abbas okutuusa lwe yabula mu maaso gaffe kubanga twawuniikirira olw'obunyiikivu bwe. Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) teyasenguka kuva mu kifo kye n’agenda mu maaso n’okukung’aanya dirhams.