أَخْبَرَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدٍ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ الْقَوْمُ هَذَا عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ وَجِئْتُ بِغَيْرِ أَمَانٍ وَلَا كِتَابٍ فَلَمَّا دُفِعْتُ إِلَيْهِ أَخَذَ بِيَدِي وَقَدْ كَانَ قَالَ قَبْلَ ذَلِكَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ يَدَهُ فِي يَدِي قَالَ فَقَامَ فَلَقِيَتْهُ امْرَأَةٌ وَصَبِيٌّ مَعَهَا فَقَالَا إِنَّ لَنَا إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَامَ مَعَهُمَا حَتَّى قَضَى حَاجَتَهُمَا ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي حَتَّى أَتَى بِي دَارَهُ فَأَلْقَتْ لَهُ الْوَلِيدَةُ وِسَادَةً فَجَلَسَ عَلَيْهَا وَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا يُفِرُّكَ أَنْ تَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَهَلْ تَعْلَمُ مِنْ إِلَهٍ سِوَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ ثُمَّ تَكَلَّمَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا تَفِرُّ أَنْ تَقُولَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَتَعْلَمُ أَنَّ شَيْئًا أَكْبَرُ مِنْ اللَّهِ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَإِنَّ الْيَهُودَ مَغْضُوبٌ عَلَيْهِمْ وَإِنَّ النَّصَارَى ضُلَّالٌ قَالَ قُلْتُ فَإِنِّي جِئْتُ مُسْلِمًا قَالَ فَرَأَيْتُ وَجْهَهُ تَبَسَّطَ فَرَحًا قَالَ ثُمَّ أَمَرَ بِي فَأُنْزِلْتُ عِنْدَ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ جَعَلْتُ أَغْشَاهُ آتِيهِ طَرَفَيْ النَّهَارِ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا عِنْدَهُ عَشِيَّةً إِذْ جَاءَهُ قَوْمٌ فِي ثِيَابٍ مِنْ الصُّوفِ مِنْ هَذِهِ النِّمَارِ قَالَ فَصَلَّى وَقَامَ فَحَثَّ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ وَلَوْ صَاعٌ وَلَوْ بِنِصْفِ صَاعٍ وَلَوْ بِقَبْضَةٍ وَلَوْ بِبَعْضِ قَبْضَةٍ يَقِي أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ حَرَّ جَهَنَّمَ أَوْ النَّارِ وَلَوْ بِتَمْرَةٍ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَاقِي اللَّهَ وَقَائِلٌ لَهُ مَا أَقُولُ لَكُمْ أَلَمْ أَجْعَلْ لَكَ سَمْعًا وَبَصَرًا فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَلَمْ أَجْعَلْ لَكَ مَالًا وَوَلَدًا فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَيْنَ مَا قَدَّمْتَ لِنَفْسِكَ فَيَنْظُرُ قُدَّامَهُ وَبَعْدَهُ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ لَا يَجِدُ شَيْئًا يَقِي بِهِ وَجْهَهُ حَرَّ جَهَنَّمَ لِيَقِ أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ فَإِنِّي لَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الْفَاقَةَ فَإِنَّ اللَّهَ نَاصِرُكُمْ وَمُعْطِيكُمْ حَتَّى تَسِيرَ الظَّعِينَةُ فِيمَا بَيْنَ يَثْرِبَ وَالْحِيرَةِ أَوْ أَكْثَرَ مَا تَخَافُ عَلَى مَطِيَّتِهَا السَّرَقَ قَالَ فَجَعَلْتُ أَقُولُ فِي نَفْسِي فَأَيْنَ لُصُوصُ طَيِّيءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْيَهُودُ مَغْضُوبٌ عَلَيْهِمْ وَالنَّصَارَى ضُلَّالٌ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ

['Abd bin Humaid]-ek jakinarazi digu [Abdurrahman bin Sa'd]-ek ['Amru bin Abu Qais] [Simak bin Harb-etik] ['Abbad bin Hubaisy-tik] [Adi bin Hatim-etik] esan duela: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ikustera etorri naiz, meskitan eserita zegoela, jendeak esan zuen: 'Hau Adi bin Hatim da'. Segurtasun edo gutunik gabe etorri nintzen. Berme edo gutunik gabe. Berari eman nindutenean, eskua hartu zidan, aurretik, esan zuen: 'Egia esan, benetan espero dut Ala-k bere eskua nirean jartzea'. Adi-k esan zuen: 'Zutik jarri zen, orduan emakume bat eta bere haurra topatu zituen. Biek esan zuten: 'Behar zaituztegu'. Beraz, biekin egon zen, bien beharrak amaitu arte, ondoren nire eskua hartu zuen bere etxera eraman ninduen arte, esklabo batek burko bat prestatu zion, eseri egin zen eta ni haren aurrean eseri nintzen. Ala gurtu eta goraipatu zuen, eta gero galdetu zuen: «Zerk gorrotatzen zaitu LAA ILAAHA ILLALLAAH esatea, badakizu Ala ez diren jainkoak daudela?». Nik erantzun nion: «Ez». Gero, une batez hitz egin zuen, eta gero esan zuen: «Egia esan, ALLAHU AKBAR esateari bakarrik diozu beldurra, eta badakizu Ala baino handiagoa den zerbait dagoela». Adi-k esan zuen; nik erantzun nion: «Ez». Hark esan zuen: «Egia esan, juduak madarikatuak daude, kristauak oker dauden bitartean». Adi-k esan zuen; nik erantzun nion: «Musulman gisa etorri nintzen». Adi-k esan zuen: «Orduan, bere aurpegia poz-pozik ikusi nuen, eta norbaiti eramateko agindu zion, eta gero Ansarretako baten etxean jarri ninduten. Arratsaldearen amaieran, harengana joan nintzen. Arratsalde batean, haren ondoan nengoen, eta bat-batean, marradun artilezko jantzitako pertsona talde bat etorri zitzaion. Adi-k esan zuen; «Orduan otoitz egin zuen, zutitu eta karitatea ematera animatu zituen, eta ondoren esan zuen: «Zuetako batek sa' bat, sa' erdi bat, eskukada bat edo eskukada txiki batek bere aurpegia Infernuko berotik edo Infernutik babesten badu ere, zita bakarra bada ere, zita txikia bada ere, zuetako batek Ala-rekin topo egingo du eta norbaitek esango dio esan nizuen bezala: «Ez al dizut entzumena eta ikusmena eman?». Hark erantzungo du: «Bai». Galdetuko du: «Ez al dizut aberastasuna eta seme-alabak eman?». Hark erantzungo du: «Bai». Galdetuko du: «Non dago zeuretzat egin duzun ongia?». Orduan, atzean, aurrean, eskuinera eta ezkerrera begiratuko du, baina ez du ezer aurkituko bere aurpegia Infernuko berotik babesteko». Babestu dezala zuetako batek bere aurpegia Sutik, datila pixka batekin ere; ez badu, hitz onekin, egia esan, ez dut pobreziaren beldurrik zuentzat, Ala baita zuen laguntzaile eta hornitzaile, emakume bat Yathrib eta Hairah artean edo urrunago ibili arte, bere gauzak lapurtuko dizkioten beldurrik gabe. 'Adi-k esan zuen; Neure buruari esan nion: 'Orduan, non daude Thayyi lapurrak?' Abu Isak esan zuen; Hadith hau hasan gharib da, Simak bin Harben hadithetik bakarrik dakigu. [Syu'bah]-ek [Simak bin Harb-engandik] ['Abbad bin Hubaysh]-engandik [Adi bin Hatim]-engandik luze kontatua, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Esan digu [Muhammad bin Al Mutsanna] eta [Muhammad bin Basyarrek] biek esan zutela; [Muhammad bin Ja'far]-ek [Syu'bah]-engandik [Simak bin Harb]-engandik ['Abbad bin Hubaysh]-engandik [Adi bin Hatim]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: 'Juduak haserre daude eta kristauak oker'. Gero, haditha luze eta zabal aipatu zuen.