حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ خَشْفِ بْنِ مَالِكٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْخَطَإِ عِشْرِينَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا وَعِشْرِينَ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِشْرِينَ جَذَعَةً وَعِشْرِينَ حِقَّةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الدِّيَةَ تُؤْخَذُ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَرَأَوْا أَنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ الْعَاقِلَةَ قَرَابَةُ الرَّجُلِ مِنْ قِبَلِ أَبِيهِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الدِّيَةُ عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ مِنْ الْعَصَبَةِ يُحَمَّلُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ رُبُعَ دِينَارٍ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى نِصْفِ دِينَارٍ فَإِنْ تَمَّتْ الدِّيَةُ وَإِلَّا نُظِرَ إِلَى أَقْرَبِ الْقَبَائِلِ مِنْهُمْ فَأُلْزِمُوا ذَلِكَ

Esan digu [Ali bin Sa'id Al Kindi Al Kufi-k], esan digu [Ibn Abu Za`idah-k] [Al Hajjaj-etik] [Zaid bin Jubair-etik] [Khasyf bin Malik-etik] esan zuen: [Ibn Mas'ud-ek] esaten entzun nion; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, diyat legea ezarri zion pertsona okerrarentzat bi urteko hogei gamelu eme, bi urteko hogei gamelu ar, hiru urteko hogei gamelu eme, bost urteko hogei gamelu eme eta lau urteko hogei gamelu eme. Esan zuen: Kasu honetan, Abdullah bin Amr-en antzeko hadith bat dago. Esan digu [Abu Hisham Ar Rifa'i-k], esan digu [Ibn Abu Za`idah-ek] eta [Abu Khalid Al Ahmar-ek] [Al Hajjaj bin Arthah-etik] horrelakoak. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu Ibn Mas'uden haditha marfu'-rekin bide honetatik izan ezik, eta Abdullah-engandik mauquf-ekin kontatu da. Jakintsu batzuek iritzi hau dute, hau Ahmad eta Ishaq-en iritzia da, baina jakintsu batzuk ados daude diyat-a hiru urtez hartzen dela, urtero diyat-aren heren bat ordainduz. Argudiatzen dute pertsona okerraren diyat-a helduarora iristen den haurrari ezartzen zaiola, batzuek argudiatzen dute helduarora iristen den haurra aitaren lerroko gizonezko baten berdina dela. Hau da Malik eta Ash-Shafi'i-ren iritzia. Horietako batzuek argudiatzen dute: Izan ere, diyat-a gizonezkoei bakarrik ezartzen zaie, ez emakumeei eta ondorengoen haurrei. Haien arteko gizonezko bakoitzari dinar laurden bat kobratzen zaio. Batzuek argudiatzen dute: Dinar erdi, diyat-a osoa bada, haiengandik hurbilen dagoen tribuaren kasuan izan ezik, orduan ordaintzeko eskubidea dute.