Imam Tirmidzi : 1307
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ خَشْفِ بْنِ مَالِكٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْخَطَإِ عِشْرِينَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا وَعِشْرِينَ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِشْرِينَ جَذَعَةً وَعِشْرِينَ حِقَّةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الدِّيَةَ تُؤْخَذُ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَرَأَوْا أَنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ الْعَاقِلَةَ قَرَابَةُ الرَّجُلِ مِنْ قِبَلِ أَبِيهِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الدِّيَةُ عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ مِنْ الْعَصَبَةِ يُحَمَّلُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ رُبُعَ دِينَارٍ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى نِصْفِ دِينَارٍ فَإِنْ تَمَّتْ الدِّيَةُ وَإِلَّا نُظِرَ إِلَى أَقْرَبِ الْقَبَائِلِ مِنْهُمْ فَأُلْزِمُوا ذَلِكَ
Yandi me zabisa beto [Ali ben Sa’id Al Kindi Al Kufi], me songa beto [Ibn Abu Za’idah] katuka na [Al Hajjaj] katuka na [Zaid ben Jubair] katuka na [Khasyf ben Malik] yandi tubaka nde; Mono waka [Ibn Mas’ud] ke tuba nde; Ntumwa tulaka nsiku ya diyat sambu na muntu ya mbi na ntalu ya bashamo makumi zole ya bankento ya bamvula zole, bashamo ya babakala makumi zole ya bamvula zole, bashamo ya bankento makumi zole ya bamvula tatu, bashamo ya bankento makumi zole ya bamvula tanu mpi bashamo ya bankento makumi zole ya bamvula iya. Yandi tubaka nde; Na diambu yai kele ti hadith ya mutindu mosi ya me katuka na Abdullah. Yandi me songa beto [Abu Hisham Ar Rifa’i], me songa beto [Ibn Abu Za`idah] ti [Abu Khalid Al Ahmar] katuka na [Abu Hajjaj bin Arthah] mutindu yina. Abu Iza tubaka nde; Beto zaba ve hadith ya Ibn Mas’ud katula kaka mutindu yai mpi yo me katuka na Abdullah na mutindu ya mbote. Bantu ya nkaka ya mayele ke yindulaka mutindu yina, yai kele dibanza ya Ahmad ti Ishaq, kansi bantu ya nkaka ya mayele ke ndimaka nde bo ke bakaka diyat bamvula tatu, konso mvula bo ke futaka kitini ya tatu ya diyat. Bau ke tubaka nde diyat sambu na muntu ya mbi ke tulama na bana yina ke kumaka bambuta, bankaka na kati na bau ke tubaka nde bana yina ke kumaka bambuta ke landaka mbandu ya bakala ya dikanda ya tata na bau. Yai kele dibanza ya Malik ti Asy Syafi’i. Bankaka na kati na bo ketula ntembe nde; Ya kieleka, diyat ke lombamaka kaka na babakala, kansi na bankento ti bana ya dikanda ve. Bo vandaka kulomba konso bakala na kati na bo dinar mosi na kati ya iya. Bankaka na kati na bo ketula ntembe nde; Ndambu ya dinar, kana diyat kele ya kukuka katula kaka dikanda ya kele pene-pene na bo, pana bo kele ti nswa ya kufuta yo.