Bersedekah untuk orang yang telah meninggal
Imam Tirmidzi : 897
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَعَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ فَقَالَ أَوْصَيْتَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ بِكَمْ قُلْتُ بِمَالِي كُلِّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَمَا تَرَكْتَ لِوَلَدِكَ قُلْتُ هُمْ أَغْنِيَاءُ بِخَيْرٍ قَالَ أَوْصِ بِالْعُشْرِ فَمَا زِلْتُ أُنَاقِصُهُ حَتَّى قَالَ أَوْصِ بِالثُّلُثِ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَنَحْنُ نَسْتَحِبُّ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُوصِيَ الرَّجُلُ بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ وَيَسْتَحِبُّونَ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ الثُّلُثِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ كَانُوا يَسْتَحِبُّونَ فِي الْوَصِيَّةِ الْخُمُسَ دُونَ الرُّبُعِ وَالرُّبُعَ دُونَ الثُّلُثِ وَمَنْ أَوْصَى بِالثُّلُثِ فَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا وَلَا يَجُوزُ لَهُ إِلَّا الثُّلُثُ
Mae wedi dweud wrthym [Qutaibah], wedi dweud wrthym [Jarir] gan ['Atha` bin As Sa`ib] gan [Abu Abdurrahman As Sulami] gan [Sa'ad bin Malik] a ddywedodd; 'Ymwelodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam â mi, pan oeddwn yn sâl. Gofynnodd: 'Ydych chi wedi gwneud ewyllys? ' Atebais; 'Eisoes'. Gofynnodd eto: 'Faint? ' Atebais; 'Gyda'm holl gyfoeth yn ffordd Allah'. Gofynnodd: 'Beth wnewch chi ei adael i'ch plentyn? ' Atebais; 'Maen nhw'n bobl sy'n gyfoethog mewn daioni'. -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam- ychwanegodd: 'Gwnewch ewyllys gydag un rhan o ddeg o'ch cyfoeth'. Daliais i'w lleihau nes iddo ddweud: 'Gadewch gyda thraean, ac mae traean eisoes yn llawer''. Dywedodd Abu Abdurrahman; 'Hoffem iddo gael ei leihau ymhellach o draean oherwydd geiriau'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: mae traean yn swm mawr'. -Abu Isa At Tirmidhi- dywedodd; 'Adroddwyd yr hadith mwyaf ystyrlon gan Ibn Abbas'. Dywedodd Abu 'Isa; 'Mae hadith Sa'ad yn hadith dilys hasan. Mae wedi cael ei adrodd ganddo trwy lawer o lwybrau a hefyd wedi'i adrodd ganddo; 'Ac mae traean yn fawr'. Mae'r hadith hwn yn cael ei ymarfer gan yr ulama, nid ydynt yn caniatáu i rywun wneud ewyllys o fwy na thraean, ond maent yn well ganddynt lai na thraean. Dywedodd Sufyan Ats Tsauri; 'Maent yn argymell gwneud ewyllys gydag un rhan o bump yn llai na chwarter. Mae chwarter yn llai na thraean. "Pwy bynnag sy'n gwneud ewyllys gydag un rhan o dair ac nad yw'n gadael dim ar ôl, yna dim ond gydag un rhan o dair o'r asedau y gall wneud ewyllys."