Zakat peternakan: Unta, sapi dan kambing

Imam Tirmidzi : 564

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ كَامِلٍ الْمَرْوَزِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَلَمَّا قُبِضَ عَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ وَعُمَرُ حَتَّى قُبِضَ وَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشَرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ فَجَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الشَّاءِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ فَثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ ثُمَّ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِائَةِ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍو قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قَسَّمَ الشَّاءَ أَثْلَاثًا ثُلُثٌ خِيَارٌ وَثُلُثٌ أَوْسَاطٌ وَثُلُثٌ شِرَارٌ وَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَبَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَإِنَّمَا رَفَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ

Mae [Ziyad bin Ayyub Al Baghdadi] ac [Ibrahim bin Abdullah Al Harawi] a [Muhammad bin Kamil Al Marwazi] wedi dweud wrthym gydag un ystyr, medden nhw, mae [Abbad bin 'Awam] wedi dweud wrthym gan [Sufyan bin Husayn] gan [Az Zuhri] gan [Salim] gan [ei dad] fod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) wedi ysgrifennu llyfr elusen, ond ni anfonodd ef at ei lywodraethwyr nes iddo farw a'i gario â'i gleddyf. Ar ôl ei farwolaeth, ymarferodd Abu Bakr ei gynnwys hyd at ei farwolaeth fel y gwnaeth Umar. Ymhlith ei gynnwys mae, am bob pum camel, mae'r zakat yn un gafr ac am bob deg camel mae'r zakat yn ddwy gafr, am bob pymtheg camel mae'r zakat yn dair gafr, ac am bob ugain gafr mae'r zakat yn bedair gafr. os yw'n cyrraedd pump ar hugain i bump ar hugain, yna'r zakat yw un bintu makhad - camel benywaidd sydd wedi mynd i mewn i'w hail flwyddyn -, os yw'r nifer yn uwch na phump ar hugain i bump ar ddeugain yna'r zakat yw un bintu labun - camel benywaidd sydd wedi mynd i mewn i'w thrydedd flwyddyn -, ac uwchlaw pump ar ddeugain i chwe deg mae'r zakat yn un Hiqqah - camel sydd wedi mynd i mewn i'w bedwaredd flwyddyn -, o un ar ddeg ar hugain i bump ar ddeg mae'r zakat yn un Jadza'ah - un sydd wedi mynd i mewn i'r bumed flwyddyn -. Uwchlaw pump ar ddeg ar ddeg i naw deg pen mae'r zakat yn ddau bintu Labun, os yw'n uwch na naw deg i gant ac ugain mae'r zakat yn ddau Hiqqah, os yw'r nifer yn fwy na chant ac ugain yna am bob hanner cant o gamelod mae'r zakat yn un Hiqqah ac am bob deugain pen mae'r zakat yn un bintu Labun. O ran y zakat ar eifr, am bob pedwar deg i gant ac ugain o eifr, mae'r zakat yn un gafr. Os yw'r nifer yn uwch na chant ac ugain i ddau gant, mae'r zakat yn ddau gafr. Os yw'r nifer yn gant ac un ar hugain i dri chant, y zakat yw tair gafr. Os yw'r nifer yn uwch na thri chant o eifr, y zakat yw un gafr am bob cant o eifr. Mae hyn yn berthnasol os yw'r nifer yn cyrraedd pedwar cant o eifr. Ni chaniateir cyfuno sawl buches ar wahân o eifr, ac ni chaniateir gwahanu un fuches gyda'r bwriad o osgoi rhwymedigaeth zakat. Os yw un fuches o anifeiliaid yn eiddo ar y cyd, yna cymerir y zakat oddi wrth y ddau. Ni chaniateir cymryd zakat oddi wrth anifeiliaid hen neu anabl. Dywedodd Az Zuhri, pan ddaw'r amil zakat, yna dylai rannu'r geifr yn dair rhan, da, canolig ac isel o ansawdd. Yna cymerodd zakat oddi wrth y dosbarth canol, ond ni soniodd Az Zuhri am wartheg. Yn y bennod hon - mae yna hefyd naratif - pentagon - gan Abu Bakr, Bahz bin Hakim gan ei dad gan ei daid, Abu Dzar ac Anas. Dywedodd Abu 'Isa, hadith Ibn Umar yw hadith dilys hasan, a ymarferir gan y rhan fwyaf o gyfreithegwyr. Mae Yunus bin Yazid a sawl person wedi adrodd yr hadith hwn o Az Zuhri o Salim, ond nid yw pob un ohonynt yn ei ddefnyddio ac eithrio Sufyan bin Husain.