Zakat peternakan: Unta, sapi dan kambing
Imam Abu Dawud : 1340
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَعَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ ثُمَّ عَمِلَ بِهِ عُمَرُ حَتَّى قُبِضَ فَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْإِبِلُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً عَلَى الْمِائَتَيْنِ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْغَنَمُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ وَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ الْمِائَةَ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍقَالَ و قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قُسِّمَتْ الشَّاءُ أَثْلَاثًا ثُلُثًا شِرَارًا وَثُلُثًا خِيَارًا وَثُلُثًا وَسَطًا فَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ وَلَمْ يَذْكُرْ كَلَامَ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ هَذِهِ نُسْخَةُ كِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَتَبَهُ فِي الصَّدَقَةِ وَهِيَ عِنْدَ آلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَقْرَأَنِيهَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَوَعَيْتُهَا عَلَى وَجْهِهَا وَهِيَ الَّتِي انْتَسَخَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَإِذَا كَانَتْ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ خَمْسِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَخَمْسِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سِتِّينَ وَمِائَةً فَفِيهَا أَرْبَعُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسِتِّينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سَبْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسَبْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَمَانِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَابْنَتَا لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَمَانِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَتِسْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا أَرْبَعُ حِقَاقٍ أَوْ خَمْسُ بَنَاتِ لَبُونٍ أَيُّ السِّنَّيْنِ وُجِدَتْ أُخِذَتْ وَفِي سَائِمَةِ الْغَنَمِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ وَفِيهِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ مِنْ الْغَنَمِ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ
Wedi dweud wrthym [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], wedi dweud wrthym ['Abbad bin Al 'Awwam] oddi wrth [Sufyan bin Al Husain] oddi wrth [Az Zuhri] oddi wrth [Salim] oddi wrth [ei dad], dywedodd; Ysgrifennodd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nodyn ynglŷn â zakat ac ni roddodd efe ef i'w weithwyr nes iddo farw. Fe'i gosododd wrth ei gleddyf. Yna fe'i cariodd Abu Bakr allan nes iddo farw, yna fe'i cariodd Umar allan nes iddo farw. Mae'r nodyn yn cynnwys: Ar bum camel mae zakat ar un gafr, ac ar ddeg ohonynt mae zakat ar ddau gafr, ar bymtheg camel mae zakat ar dri gafr, ar ugain camel mae pedwar gafr, ar bump ar hugain camel mae zakat ar un gynffon bintu makhadh hyd at bump ar hugain, yna os oes mwy nag un yna mae zakat ar un bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd - hyd at bump ar ddeugain, yna os oes mwy nag un yna mae zakat ar un gynffon. hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd - hyd at chwe aderyn, yna os oes mwy nag un yna mae zakat arno o un jadza'ah - sydd â hyd oes o bedair blynedd - hyd at saith deg pump, yna os oes mwy nag un yna mae zakat arno o ddau bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, hyd at naw deg o unigolion, yna os oes mwy nag un yna mae zakat arno o ddau hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd -, hyd at gant ac ugain o unigolion. Yna os oes mwy na hynny, yna am bob hanner cant o adar mae zakat ar un gynffon hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd -, ac am bob pedwar anifail mae zakat ar un gynffon bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -. Am bob deugain gafr mae zakat ar gyfer un gafr, hyd at gant ac ugain o eifr. Yna, os oes mwy nag un pen, bydd zakat o ddau gafr, hyd at ddau gant. Yna os yw un pen yn fwy na dau gant, yna mae zakat ar dri gafr, hyd at dri chant, yna os oes mwy na hynny, yna am bob cant o bennau mae zakat ar un gafr, ac arno nid oes zakat nes ei fod yn cyrraedd cant. Ac nid yw'n cael ei wahanu rhwng y geifr cyfunol ac nid yw'n cael ei gyfuno rhwng geifr ar wahân rhag ofn zakat gorfodol. Ac os daw gafr o gyfuniad o ddau berson, maen nhw ill dau yn ei rannu'n gyfartal. Peidiwch â chymryd zakat ar eifr sy'n hen ac wedi colli eu dannedd, neu eifr sydd ag unrhyw ddiffygion. Dywedodd 'Abbad bin Al 'Awwam; Dywedodd Az Zuhri; Pan fydd y swyddog zakat yn cyrraedd, mae'r geifr wedi'u rhannu'n dri, fel tair gafr ddrwg, traean o'r geifr dewisol, a thraean o'r geifr canol. Yna cymerodd y swyddog zakat y gafr o'r canol, ac ni soniodd Az Zuhri am y fuwch. Wedi dweud wrthym [Uthman bin Abu Syaibah], wedi dweud wrthym [Muhammad bin Yazid Al Wasithi], wedi dweud wrthym [Sufyan bin Husain] gyda'r sanad a'i ystyr, meddai; Os nad oes Bintu Makhadh, yna cyhoeddir Ibnu Labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd. Ac ni soniodd am eiriau Az Zuhri. Wedi dweud wrthym [Muhammad bin Al 'Ala`], wedi dweud wrthym [Ibnu Al Mubarak] gan [Yunus bin Yazid] gan [Ibn Shihab], dywedodd; Dyma lawysgrif o nodiadau'r Proffwyd sallallaahu wa'alaihi wa sallam a ysgrifennodd ynghylch zakat, ac mae'r llawysgrif hon yn nheulu Umar bin Al Khathab. Dywedodd Ibn Shihab; Darllenodd Salim bin Abdullah bin Umar ef i mi, yna fe'i cofiais yn ôl y gwir, a chopïwyd y llawysgrif gan Umar bin Abdul 'Aziz o Abdullah bin Abdullah bin Umar, yn ogystal â Salim bin Abdullah bin Umar. Yna soniodd am yr hadith, dywedodd; Os yw'r cyfanswm yn gant ac un ar hugain yna mae zakat ar dri bintu Labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd cant ac naw ar hugain. Yna, os yw'r cyfanswm yn gant a thri deg yna mae zakat ar ddau bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, ac un hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd -, nes iddo gyrraedd cant a naw deg naw. Yna os yw'r cyfanswm yn gant a deugain yna mae zakat ar ddau hiqqah - sydd â hyd oes o dair blynedd - ac un bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd cant a deugain naw. Yna os yw'r cyfanswm yn gant a hanner cant yna mae tri hiqqah zakat - sydd â hyd oes o dair blynedd -, nes iddo gyrraedd cant a phum deg naw. Yna os yw'r cyfanswm yn gant a naw deg yna mae zakat ar bedwar bintu labun - sydd â hyd oes o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd cant a chwe deg naw. Yna, os yw'r cyfanswm yn gant a saith deg, mae tri bintu labun zakat - sydd â bywyd o ddwy flynedd - ac un hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd -, nes iddo gyrraedd cant a saith deg naw. Yna os yw'r cyfanswm yn gant ac wyth deg yna mae zakat ar ddau hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd - a dau bintu labun - sydd â bywyd o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd cant ac wyth deg naw. Yna os yw'r cyfanswm yn gant a naw deg yna mae tri hiqqah zakat - sydd â bywyd o dair blynedd -, ac un bintu labun - sydd â bywyd o ddwy flynedd -, nes iddo gyrraedd cant a naw deg naw. Yna, os oes dau gant, yna mae zakat ar bedwar hiqqah - sydd â bywyd o dair blynedd -, neu bum bintu labun - sydd â bywyd o ddwy flynedd -, pa bynnag afr a geir sy'n ddwy flwydd oed, yna caiff ei chymryd. Ac am anifeiliaid sy'n pori yn y borfa… yna soniodd am hadith Sufyan bin Husain, ac mae wedi'i grybwyll ynddo; a geifr hen sydd wedi colli eu dannedd, a'r rhai sydd â namau, a geifr gwrywaidd ni chymerir zakat, oni bai bod swyddog y zakat yn dymuno hynny.