Zakat peternakan: Unta, sapi dan kambing

इमाम अबू दाऊद : 1340

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَعَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ ثُمَّ عَمِلَ بِهِ عُمَرُ حَتَّى قُبِضَ فَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْإِبِلُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً عَلَى الْمِائَتَيْنِ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِنْ كَانَتْ الْغَنَمُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ وَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ الْمِائَةَ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍقَالَ و قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قُسِّمَتْ الشَّاءُ أَثْلَاثًا ثُلُثًا شِرَارًا وَثُلُثًا خِيَارًا وَثُلُثًا وَسَطًا فَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ وَلَمْ يَذْكُرْ كَلَامَ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ هَذِهِ نُسْخَةُ كِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَتَبَهُ فِي الصَّدَقَةِ وَهِيَ عِنْدَ آلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَقْرَأَنِيهَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَوَعَيْتُهَا عَلَى وَجْهِهَا وَهِيَ الَّتِي انْتَسَخَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَإِذَا كَانَتْ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ خَمْسِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَخَمْسِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سِتِّينَ وَمِائَةً فَفِيهَا أَرْبَعُ بَنَاتِ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسِتِّينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ سَبْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ بَنَاتِ لَبُونٍ وَحِقَّةٌ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَسَبْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ ثَمَانِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ وَابْنَتَا لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَثَمَانِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَفِيهَا ثَلَاثُ حِقَاقٍ وَبِنْتُ لَبُونٍ حَتَّى تَبْلُغَ تِسْعًا وَتِسْعِينَ وَمِائَةً فَإِذَا كَانَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا أَرْبَعُ حِقَاقٍ أَوْ خَمْسُ بَنَاتِ لَبُونٍ أَيُّ السِّنَّيْنِ وُجِدَتْ أُخِذَتْ وَفِي سَائِمَةِ الْغَنَمِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ وَفِيهِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ مِنْ الْغَنَمِ وَلَا تَيْسُ الْغَنَمِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ

आम्हाला हे [अब्दुल्ला बिन मुहम्मद अन-नुफैली] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला ['अब्बद बिन अल-'अव्वाम] यांच्याकडून, त्यांनी [सुफ्यान बिन अल-हुसैन] यांच्याकडून, त्यांनी [अज़-जुहरी] यांच्याकडून, त्यांनी [सालिम] यांच्याकडून, त्यांच्या वडिलांकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले; अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी जकातबाबत एक नोंद तयार केली आणि ती त्यांच्या मृत्यूपर्यंत त्यांच्या अधिकार्‍यांना दिली नाही. त्यांनी ती त्यांच्या तलवारीजवळ ठेवली. नंतर अबू बक्र यांनी त्यांच्या मृत्यूपर्यंत त्यानुसार अंमलबजावणी केली, आणि नंतर उमर यांनी त्यांच्या मृत्यूपर्यंत तसेच केले. नोंदीत असे म्हटले आहे: प्रत्येक पाच उंटांवर जकात एक बकरी आहे; दहा उंटांवर जकात दोन बकऱ्यो; पंधरा उंटांवर जकात तीन बकऱ्यो; वीस उंटांवर जकात चार बकऱ्यो; पंचवीस उंटांवर जकात एक बिन्टु मखध आणि ते पस्तीस उंटांपर्यंत, मग आणखी एक उंट असल्यास, चाळीस पाच उंटांपर्यंत जकात एक बिन्टु मखध (दोन वर्षांचे) असते; मग आणखी एक असल्यास, साठ उंटांपर्यंत एक हिक्का (तीन वर्षांचे) असते; मग आणखी एक असल्यास, जकात एक जद्जाह (चार वर्षांची) पन्नास उंटांपर्यंत; मग, आणखी एक उंट असल्यास, नव्वद उंटांपर्यंत दोन बिनतु लबून (दोन वर्षांच्या) जकात भरावी; मग, आणखी एक उंट असल्यास, एकशेवीस उंटांपर्यंत दोन हिक्का (तीन वर्षांच्या) जकात भरावी. नंतर, जर त्यापेक्षा जास्त असतील, तर प्रत्येक पन्नाशी बकऱ्यांसाठी एक हिक्का (तीन वर्षांची) जकात भरावी लागते, आणि प्रत्येक चौघा बकऱ्यांसाठी एक बिनतु लबुन (दोन वर्षांची) जकात भरावी लागते. बकऱ्यांसाठी, प्रत्येक चाळीस बकऱ्यांसाठी एक बकरीची जकात भरावी लागते, जास्तीत जास्त एकशे वीस बकऱ्यांपर्यंत. नंतर, जर त्यापेक्षा एक अधिक असेल, तर दोनशे बकऱ्यांपर्यंत जकात दोन बकऱ्यांची आहे. नंतर, जर दोनशे बकऱ्यांपेक्षा एक अधिक असेल, तर तीनशे बकऱ्यांपर्यंत जकात तीन बकऱ्यांची आहे; नंतर, जर बकऱ्यांची संख्या त्यापेक्षा जास्त असेल, तर प्रत्येक शंभर बकऱ्यांवर एक बकरीची जकात आहे, आणि संख्या एकशेपर्यंत पोहोचेपर्यंत कोणतीही जकात नाही. जकातच्या बंधनाच्या दृष्टीने एकत्र ठेवलेल्या आणि वेगळ्या ठेवलेल्या बकऱ्यांमध्ये कोणताही फरक केला जात नाही. दोन लोकांच्या भागीदारीतून झालेल्या बकऱ्यांबाबत, ते समान वांटून घेतात. वृद्ध बकऱ्या, दात नसलेल्या बकऱ्या आणि दोषयुक्त बकऱ्या जकात म्हणून घेतल्या जात नाहीत. 'अब्बाद इब्न अल-'अव्वाम यांनी सांगितले: अझ-जुहरी म्हणाले: जेव्हा जकात गोळा करणारा येतो, तेव्हा बकऱ्या तीन गटांमध्ये विभागल्या जातात: एक तृतीयांश कमी दर्जाच्या, एक तृतीयांश उत्तम दर्जाच्या आणि एक तृतीयांश मध्यम दर्जाच्या. मग जकात गोळा करणारा मध्यम दर्जाच्या बकऱ्यांपैकी घेतो, आणि अझ-जुहरी यांनी गोरवांचा उल्लेख केला नाही. आम्हाला [उत्मान बिन अबू शैबाह] यांनी सांगितले, आम्हाला [मुहम्मद बिन याझीद अल-वसीथी] यांनी सांगितले, आम्हाला [सुफ्यान बिन हुसैन] यांनी त्यांच्या प्रेषण साखळीसह आणि अर्थासह कळविले, त्यांनी म्हटले: 'जर बिनतु मखदह नसेल, तर इब्नु लबुन (दोन वर्षांचा) घेतला जातो. आणि त्याने अझ-जुहरी यांचा उल्लेख केलेला नाही. आम्हाला [मुहम्मद बिन अल-आला] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [इब्न अल-मुबारक] यांच्याकडून, [यूनुस बिन याझीद] यांच्याकडून, [इब्न शिहाब] यांच्याकडून सांगितले, त्यांनी म्हटले: 'हा पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचा हस्तलिखित आहे, ज्यांनी जकात संबंधी लिहिले होते, आणि ते हस्तलिखित 'उमर बिन अल-खत्ताब' यांच्या कुटुंबाच्या ताब्यात आहे.' इब्न शिहब म्हणाले: सलीम बिन अब्दुल्ला बिन उमर यांनी ते मला वाचून दाखवले, मग मी ते तसंच स्मरणात ठेवले, आणि तो हस्तलिखित उमर बिन अब्दुल अजीज यांनी अब्दुल्ला बिन अब्दुल्ला बिन उमर आणि सलीम बिन अब्दुल्ला बिन उमर यांच्याकडून प्रतिलिपी केला. त्यानंतर त्यांनी हदीस उद्धृत केली: 'जर संख्या एकशे एकवीस असेल, तर तीन बिनतु लबून (दोन वर्षांच्या) जकात आहे, एकशे एकोणतीस पर्यंत.' मग, जर संख्या एकशे तीस असेल, तर देय जकात दोन बिन्टू लबून (दोन वर्षांच्या) आणि एक हिक्का (तीन वर्षांचा) आहे, एकशे नव्वद नऊ पर्यंत. मग, जर संख्या एकशे चाळीस असेल, तर देय जकात दोन हिक्का (तीन वर्षांची मेंढी) आणि एक बिनतु लबुन (दोन वर्षांची मेंढी) आहे, एकशे एकोणचाळीस पर्यंत. मग, जर संख्या एकशे पन्नास असेल, तर देय जकात तीन हिक्का (तीन वर्षांची मेंढी) आहे, एकशे एकोणपन्नास पर्यंत. मग, जर एकूण एकशे एकोणनव (१९९) असेल, तर जकात म्हणून चार बिनतु लबून (दोन वर्षांची मेंढी) देणे बंधनकारक आहे, एकशे सत्त्यानव (१६९) पर्यंत. मग, जर एकूण एकशे सत्तर (१७०) असेल, तर जकात म्हणून तीन बिनतु लबून (दोन वर्षांची मेंढी) आणि एक हिक्का (तीन वर्षाचा मेंढरा) देणे बंधनकारक आहे, एकशे सत्त्यानव (१७९) पर्यंत. मग, जर एकूण एकशेऐंशी असेल, तर देय जकात दोन हिक्का (तीन वर्षांचे) आणि दोन बिनतु लबुन (दोन वर्षांचे) आहे, एकशेऐंशी नऊ पर्यंत. मग, जर संख्या एकशे नवासी असेल, तर देय जकात तीन हिक्का (तीन वर्षांची मेंढी) आणि एक बिनतु लबुन (दोन वर्षांची मेंढी) आहे, एकशे एकोणनव्वद पर्यंत. मग, जर संख्या दोनशे असेल, तर देय जकात चार हिक्का (तीन वर्षांचे) किंवा पाच बिनतु लबुन (दोन वर्षांचे) आहे; जीही दोन वर्षांची बकरी उपलब्ध असेल ती घेतली जाते. आणि चरागावी चरणाऱ्या प्राण्यांविषयी… मग त्यांनी सुफ्यान बिन हुसैन यांच्या हदीसप्रमाणे उल्लेख केला, आणि त्यात असे सांगितले आहे: ज्या बकऱ्यांचे दात गळून पडले आहेत, ज्या दोषयुक्त आहेत, आणि नर बकऱ्यांना जकात म्हणून घेतले जात नाही, जोपर्यंत जकात अधिकारी तसे इच्छित नाही.