Hadith Representative
Al Bashir
Imam Ahmad : 16198قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ يَقَعُ مِنْ أَغْصَانِ تِلْكَ الشَّجَرَةِ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَسُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ اكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَأَخَذَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ فَقَالَ مَا نَعْرِفُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ قَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ مَكَّةَ فَأَمْسَكَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ وَقَالَ لَقَدْ ظَلَمْنَاكَ إِنْ كُنْتَ رَسُولَهُ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ فَقَالَ اكْتُبْ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ خَرَجَ عَلَيْنَا ثَلَاثُونَ شَابًّا عَلَيْهِمْ السِّلَاحُ فَثَارُوا فِي وُجُوهِنَا فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَدِمْنَا إِلَيْهِمْ فَأَخَذْنَاهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ جِئْتُمْ فِي عَهْدِ أَحَدٍ أَوْ هَلْ جَعَلَ لَكُمْ أَحَدٌ أَمَانًا فَقَالُوا لَا فَخَلَّى سَبِيلَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا } قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَالَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَالَ حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَهَذَا الصَّوَابُ عِنْدِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ
-احمد بن حنبل رادلیاللہ عنہ- فرمایا؛ سانوں دسیا اے [یزید بن الحباب] نے آکھیا؛ دسیا اے [حشین بن واقد] نے آکھیا؛ نے مینوں [ثابت البونانی] توں [عبداللہ بن مغفل المزانی] دسیا اے؛ اسی رسول اللہ شللہ اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال حدیبیہ وچ اوس درخت دے تھلے ساں جہدا ذکر اللہ تعالیٰ نے قرآن وچ کیتا سی۔ شاخاں وچ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے پیچھے سن جدوں کہ علی بن ابوطالب تے سہیل بن عمرو انہاں دے سامنے سن ۔ رسول اللہ شللہ علیہ اللہ علیہ وآلہ وسلم نے علی رادلیاللہ عنہو توں کہیا بسم اللہ احراحمٰنیررہیمی لکھو فیر سہیل بن عمرو نے انہاں دا ہتھ پکڑ لیا۔ فیر اوہنے آکھیا؛ سانوں نئیں پتہ BISMILLAAHIRRAHMAANIRRAHIIMI، جو اسی سمجھ سکئیے اوہ لکھو۔ انہاں نے فرمایا: 'بسمکا اللہ ﷺ لکھو' فیر انہاں نے لکھیا کہ 'یہ محمد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تے اہل مکہ دا معاہدہ اے'، فیر سہیل بن عمرو نے انہاں دا ہتھ پکڑ لیا۔ فیر آکھیا؛ 'اسیں تیرے نال ظلم کردے جے توں اس دا قاصد ہندا، جو کجھ اسیں جاندے ہاں، ساڈے سمجھوتے وچّ لکھ دیو'۔ انہاں نے فرمایا: 'ایہ محمد بن عبد اللہ بن عبد المطلب دے وچکار اک معاہدہ اے، اگرچہ میں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ہاں' فیر انہاں نے لکھیا، اس وقت اسلحہ لے کے تیس نوجوان سن جنہاں نے ساڈے اُتے حملہ کیتا، فیر نوجواناں نے ساڈے خلاف بغاوت کيتی، فیر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم انہاں دی بدبختی اُتے ..اگے پڑھو فیر اللہ تعالیٰ نے انہاں دی نظر انھی کر دتی ، اسيں انہاں دے پاس آئے تے اساں انہاں نوں گرفتار کرلیا۔ فیر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: کیہ تسيں کسی دے معاہدے دے تحت آئے یا کوئی ایسا اے جو آپ دی سلامتی دی ضمانت دیندا اے۔ اوہناں نے جواب دتا، نئیں۔ فیر اوہناں نوں ٹرن دی اجازت دے دتی گئی۔ فیر اللہ تعالیٰ نے ایہ آیت نازل کیتی، 'تے ایہ اوہی اے جس نے اللہ نے تہانوں تباہ کرن توں اوہناں دے ہتھاں نوں روکیا تے شہر مکہ دے وچکار تہاڈے ہتھاں نوں اوہناں نوں تباہ کرن توں روکیا جدوں اللہ تعالیٰ نے تہانوں اوہناں تے جِت لیا، تے اللہ تعالیٰ جو کجھ تسی کردے او اوہنوں سب کجھ ویکھدا اے۔' ابو عبدالرحمن نے فرمایا؛ حماد بن سلمہ فرمایا؛ اس حدیث وچ۔ توں ثابت توں انس تے حسین بن واقد فرمایا؛ عبداللہ بن المغفل توں تے ایہ اوہی اے جہڑا میں سچ سمجھدا واں جے اللہ چاہوے۔