Hadith Representative
Ketika sedang beri'tikaf, beliau menjulurkan kepala beliau ke padaku dari masjid lalu aku membasuhinya padahal saat itu aku haid
Imam Tirmidzi : 733حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ أَدْنَى إِلَيَّ رَأْسَهُ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لَا يَخْرُجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لَا يَعْتَكِفَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لَا يَعْتَكِفُ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لَا يَحْتَاجَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ لِأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلِاعْتِكَافِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلَا يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ
اسان کي [ابو مشعب المدني] قرآن ۾ ٻڌايو ويو آهي، [مالڪ بن انس] کان [ابن شهاب] کان [عروه] ۽ [عمرو] کان [عيسيه] چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جڏهن اعتڪاف ڪندا هئا ته اڪثر پنهنجو مٿو منهنجي ڪمري ۾ رکندا هئا، پوءِ مان انهن جي وارن کي ڦوڪيندو هوس. هو ڪڏهن به گهر ۾ داخل نه ٿيندو هو جيستائين هو رفع حاجت نه ڪري رهيو هجي.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي. اهڙيءَ طرح ڪيترن ئي ماڻهن هي حديث [مالڪ] کان [ابن شهاب] کان [عروه] ۽ [عمرو] کان [عيسيه] بيان ڪئي آهي. انهن مان ڪجهه ان کي [مالڪ] کان [ابن شهاب] کان [عروه] کان [عروه] کان [عميرو] کان [عيسيه] کان [عيسيه] تائين بيان ڪيو آهي، پر سڀ کان وڌيڪ صحيح عروه ۽ عمرو عيسيه کان آهن. قتيبه اسان کي هي حديث بيان ڪئي آهي، جيڪا الليث بن سعد اسان کي ابن شهاب عروه کان ۽ عمرو عائشه کان بيان ڪئي آهي. عالم هن حديث تي عمل ڪن ٿا، يعني ته جيڪو شخص اعتڪاف ۾ هجي ان کي اعتڪاف جي جاءِ کان سواءِ رفع حاجت جي نڪرڻ جي نه ڇڏڻ گهرجي. اهي ان تي متفق آهن، يعني رفع حاجت ۽ پيشاب ڪرڻ لاءِ نڪرڻ. پوءِ انهن جو اختلاف ٿيو ته ڇا معتڪف لاءِ بيمار جي عيادت ڪرڻ، جمعي جي نماز ۾ شرڪت ڪرڻ ۽ جنازه سان گڏ وڃڻ جائز آهي. نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان ڪجهه عالمن ۽ ٻين جو خيال آهي ته جيڪڏهن هو شرط رکي ته بيمار جي عيادت ڪرڻ، جنازن ۾ شرڪت ڪرڻ ۽ جمعي جي نماز ۾ شرڪت ڪرڻ جائز آهي. هي سفيان ثوري ۽ ابن المبارڪ جو خيال آهي. ڪجهه ٻين عالمن جو خيال آهي ته معتڪف کي انهن مان ڪو به ڪم نه ڪرڻ گهرجي. جيڪڏهن هو ڪنهن شهر ۾ رهي ٿو ته ان کي جامع مسجد ۾ اعتڪاف ڪرڻ گهرجي. اهي جمعي جي نماز لاءِ پنهنجي اعتڪاف جي جاءِ ڇڏڻ کي ناپسند ڪن ٿا. جيتوڻيڪ انهن جو خيال هو ته کيس جمعي جي نماز نه ڇڏڻ گهرجي. انهن چيو ته؛ 'جامع مسجد کان سواءِ اعتڪاف ڪرڻ جائز ناهي'، ته جيئن کيس اعتڪاف جي جاءِ ڇڏڻ جي ضرورت نه پوي سواءِ رفع حاجت جي. ڇاڪاڻ ته هو اعتڪاف جي جاءِ کي ان کان سواءِ ٻين مقصدن لاءِ ڇڏي ويو هو، انهن جي مطابق هن پنهنجو 'اعتڪاف' منسوخ ڪري ڇڏيو. اهو مالڪ ۽ شافعي جو رايو آهي. امام احمد چيو ته؛ 'عائشه' جي حديث جي بنياد تي -معتکف کي بيمار ماڻهن جي عيادت ڪرڻ يا لاش پهچائڻ جي اجازت ناهي. اسحاق چيو ته؛ 'جيڪڏهن هن کي اڳ ۾ ئي ضرورت هجي، ته هو بيمار جي عيادت ڪري سگهي ٿو ۽ لاش پهچائڻ'.
تائيدي حديثون :
Imam Ahmad : 22913, 23105, 23380, 24205, 24309, 24416, 24501, 24532, 24553, 24583, 24738, 24758, 24782, 24907, 25060
Imam Bukhari : 286, 287, 1888, 1889, 1890, 1905, 5470
Imam Muslim : 445, 446, 447, 448, 449
Imam Abu Dawud : 226, 2111
Imam Tirmidzi : 733
Imam Nasa'i : 273, 274, 275, 276, 280, 378, 383, 384, 385, 386
Imam Ibnu Majah : 625, 635, 1768
Imam Malik : 120, 605
Imam Darimi : 1040, 1041, 1043, 1048, 1050, 1051