ሐዲስ
Ketika sedang beri'tikaf, beliau menjulurkan kepala beliau ke padaku dari masjid lalu aku membasuhinya padahal saat itu aku haid
Imam Tirmidzi : 733حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ أَدْنَى إِلَيَّ رَأْسَهُ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لَا يَخْرُجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لَا يَعْتَكِفَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لَا يَعْتَكِفُ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لَا يَحْتَاجَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ لِأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلِاعْتِكَافِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلَا يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ
ለእኛ [አቡ ሙሽዓብ አልመዳኒ] በኪራዕ፣ ከማሊክ ቢን አናስ ከ [ኢብን ሺሃብ] ከ [ኡርዋህ] እና ከአምራህ ከ [አይሷህ] እንዲህ ብለዋል፡- የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ኢቲካፍ ጭንቅላቱን ወደ ክፍሌ ሲያስገባ፣ ከዚያም ፀጉሩን እበጥብጥ ነበር። እፎይታ እስኪያገኝ ድረስ ወደ ቤት አይገባም ነበር። አቡ ኢሳ እንዲህ ብለዋል፡- “ይህ ትክክለኛ የሐሰን ሐዲስ ነው። ስለዚህ ብዙ ሰዎች ይህንን ሐዲስ ከማሊክ ከ [ኢብን ሺሃብ] ከ [ኡርዋህ] እና ከአምራህ ከ [አይሷህ] ዘግበዋል። አንዳንዶቹ ከማሊክ ከ [ኢብን ሺሃብ] ከ [ኡርዋህ] ከ [አምራህ] ከ [አይሷህ] ዘግበዋል፣ ነገር ግን በጣም ትክክለኛዎቹ ከ 'ኡርዋህ እና አምራህ ከ 'አይሷህ ናቸው።” ቁተይባ ይህንን ሐዲስ ለእኛ ዘግበውናል፤ ይህም አል-ላይዝ ኢብኑ ሰዕድ ከኡርዋህ ከኢብኑ ሺሃብ እና ከአኢሻ ከአምራህ ከኢብኑ ሺሃብ ከኢብኑ ሺሃብ እና ከአኢሻ ከአምራህ ከኢብኑ ሺሃብ ከኢብኑ ሺሃብ ጋር ዘግበውናል። ዑለማዎች ይህንን ሐዲስ ተግባራዊ ያደርጋሉ፤ ይኸውም በኢዕቲካፍ ላይ ያለ ሰው ራሱን ለማስታገስ ካልሆነ በስተቀር ከኢዕቲካፍ ቦታውን ለቅቆ መውጣት የለበትም። በዚህ ጉዳይ ላይ አንድ ላይ ናቸው፣ ማለትም ራሱን ለማስታገስና ለመሽናት መሄድ። ከዚያም በአስተያየታቸው ተለያየ፡- ሙተኪፍ የታመሙትን መጎብኘት፣ የአርብ ጸሎት ላይ መገኘት እና ከቀብር ጋር አብሮ መሄድ ይፈቀዳል? ከነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ባልደረቦች መካከል ያሉ አንዳንድ ሊቃውንት እና ሌሎችም ሕሙማንን መጎብኘት፣ የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይ መገኘት እና የአርብ ጸሎት ላይ መገኘት ይፈቀዳል ብለው ያስባሉ። ይህ የሱፍያን አቶች ጣውሪ እና የኢብኑ አል ሙባረክ አስተያየት ነው። ሌሎች አንዳንድ ሊቃውንት ሙተኪፍ ከእነዚህ ውስጥ አንዳቸውንም ማድረግ አይፈቀድም የሚል አስተያየት አላቸው። በከተማ ውስጥ የሚኖር ከሆነ በጃሚ መስጊድ ውስጥ ኢዕቲካፍ ማድረግ አለበት። ለአርብ ጸሎት ከኢዕቲካፍ ቦታቸውን መልቀቅ ይጠላሉ። ምንም እንኳን የጁምዓ ሶላት እንዳያመልጥ ቢያምኑም። “በጃሚ መስጊድ ውስጥ ካልሆነ በስተቀር ኢዕቲካፍ ማድረግ አይፈቀድም” አሉ፤ ስለዚህ ከመጸዳዳት ውጪ የኢዕቲካፍ ቦታውን መልቀቅ አያስፈልገውም። የ”ኢዕቲካፍ” ቦታውን ከዚያ ውጪ ለሌላ ዓላማ ስለተወ፣ እንደነሱ አባባል ኢዕቲካፉን ሰርዟል። ይህ የማሊክ እና የሻፊዒ አስተያየት ነው። ኢማም አህመድ “-ሙዕቲካፍ- በ“አይሻ” ሐዲት ላይ ተመስርቶ የታመሙ ሰዎችን መጎብኘት ወይም አስከሬን ማድረስ አይፈቀድለትም። ኢሻቅ “አስቀድሞ ከፈለገ የታመሙትን መጎብኘትና አስከሬኑን ማድረስ ይችላል” ብለዋል።
ሐዲስ :
Imam Ahmad : 22913, 23105, 23380, 24205, 24309, 24416, 24501, 24532, 24553, 24583, 24738, 24758, 24782, 24907, 25060
Imam Bukhari : 286, 287, 1888, 1889, 1890, 1905, 5470
Imam Muslim : 445, 446, 447, 448, 449
Imam Abu Dawud : 226, 2111
Imam Tirmidzi : 733
Imam Nasa'i : 273, 274, 275, 276, 280, 378, 383, 384, 385, 386
Imam Ibnu Majah : 625, 635, 1768
Imam Malik : 120, 605
Imam Darimi : 1040, 1041, 1043, 1048, 1050, 1051