Hadith Representative
Masy’aril Haram termasuk tempat yang diberkahi dan dianjurkan untuk berdzikir setelah Arafah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
D'inis sé dúinn [Hisyam bin Ammar]; d'inis sé dúinn [Hatim bin Isma'il]; d'inis sé dúinn [Ja'far bin Muhammad] óna [athair], dúirt sé; 'Tháinig mé uair amháin chun [Jabir bin Abdullah] a fheiceáil. Nuair a bhuail muid leis, d'fhiafraigh sé conas a bhí daoine, go dtí gur fhiafraigh sé fúm. Mar sin d'fhreagair mé; 'Is mise Muhammad bin Ali bin Husain'. Mar sin chuir sé a lámh ar mo cheann agus é ag scaoileadh cnaipí mo chnaipí uachtaracha agus íochtaracha, ansin chuir sé a ghualainn idir mo bhrollach agus ag an am sin bhí mé fós i mo leanbh a bhí sroichte fásta. Dúirt sé; 'Fáilte romhat, fiafraigh cibé rud is mian leat'. D'fhiafraigh mé de mar bhí sé dall. Go dtí go raibh sé in am paidir, bhí sé ina sheasamh ar a mata paidir, a tharraingfeadh, dá gcuirfeadh sé a shála ar thaobhanna an mata paidir, mar gheall ar mhéid beag an mata paidir, agus a sheál crochta thar a ghuaillí agus ghuigh sé á threorú.' Ansin d'fhiafraigh mé; 'Inis dúinn conas a rinne Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam Hajj! ' Mar sin rinne sé comhartha lena lámh agus shín sé amach a naoi mhéar, agus dúirt sé; 'Go deimhin, níor chuaigh Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ar an Hajj ar feadh naoi mbliana, ansin ghlaoigh sé ar dhaoine an Hajj a dhéanamh sa deichiú bliain. Chuaigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ar Hajj, ansin tháinig go leor daoine go Medina, theastaigh uathu go léir teacht le chéile leis an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus déanamh mar a rinne sé. Mar sin chuaigh sé, agus chuaigh muidne leis. Nuair a shroicheamar Dzul Hulaifah, rug Asma' bint Umais Muhammad bin Abu Bakr, agus mar sin cuireadh í chun a fhiafraí; 'Cad ba cheart dom a dhéanamh? ' Ansin dúirt sé le Asma: 'Tóg folcadh agus ceangail go docht é le héadach agus téigh isteach san ihram'. Ansin ghuigh Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam sa mhosc agus ansin mharcaigh sé an camall Qashwa, agus sheas an camall suas díreach á iompar thar fhásach an tSahára. Dúirt Jabir; ‘Chonaic mé chomh fada agus a bhí mé in ann a fheiceáil go leor daoine os a chomhair, idir thiománaithe feithiclí agus coisithe, ar dheis, ar chlé agus taobh thiar de freisin - bhí go leor daoine le feiceáil -. Bhí an Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam inár measc, agus an Qur'an ag teacht anuas chuige, agus bhí sé an-eolach ar a takwil. Cibé rud a dhéanann sé, déanaimidne é freisin. Thóg sé a ghlór aondiachais trí rá: 'Comhlíonaim Do ghlao, a Allah. Comhlíonaim Do ghlao, comhlíonaim Do ghlao. Níl aon pháirtí ann duit, comhlíonaim Do ghlao. Go deimhin, is leatsa amháin an moladh, an taitneamh agus an ríocht, níl aon pháirtithe agat'. Thóg na daoine a nglórtha freisin leis na haithrisí a bhí á n-aithris acu, agus níor dhúirt sé sallallaahu 'alaihi wasallam aon rud faoina ngníomhartha. Lean sé sallallaahu 'alaihi wasallam ag léamh a talbiyah'. Dúirt Jabir radiallahu 'anhu arís; 'Níl aon rún againn ach an Hajj a dhéanamh, agus níl a fhios againn faoin Umrah fós.' Nuair a shroicheamar Baitullah leis, chuimil - phóg - sé an Rukun - tús an Tawaf - láithreach, ansin rith sé trí bhabhta agus shiúil sé go gnáth na ceithre bhabhta eile. Ansin chuaigh sé go Maqam Ibrahim, agus é ag léamh an véarsa: 'Agus déan áit urnaí de Maqam Ibrahim'. Chuir sé é féin idir Maqam Ibrahim agus Baitullah - an Kaaba- freisin. -Dúirt m'athair; - 'agus níl a fhios agam mura ndúirt sé ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, gur léigh an Fáidh surahs Al Kaafiruun agus Al Ikhlaash sna dhá urnaí rak'ah - ag Maqam Ibrahim-. Ansin d'fhill sé ar Baitullah, ansin chuimil - phóg nó bheannaigh - Rukun - tús an Tawaf -, ansin chuaigh sé amach as doras - an Kaaba - i dtreo chnoc Shafa.' Agus nuair a chuaigh sé i dtreo Shafa, léigh sé: 'Go deimhin tá Shafa agus Marwa i measc chomharthaí Allah, tosaímid -sa'i- leis an méid atá tosaithe ag Allah Subhanahu Wa Ta'ala'. Thosaigh sé ag déanamh na paidre ó Shafa, ansin dhreap sé an cnoc go dtí go bhféadfadh sé an Kaaba a fheiceáil, ansin dúirt sé takbir, tahlil agus tahmid agus é ag rá: 'Níl aon dia ann ach Allah ina aonar nach bhfuil aon chomhpháirtithe aige. Is leis an ríocht agus is leis an moladh go léir. Is é -Eisean- an tUilechumhachtach a thugann beatha agus an tUilechumhachtach a mharaíonn, agus tá sé uilechumhachtach thar gach rud. Níl aon dia ann ach Allah ina aonar, nach bhfuil aon chomhpháirtí aige, a chomhlíonann a ghealltanais, a chabhraíonn lena shearbhóntaí agus a bhuaigh ar gach grúpa ina aonar'. Ansin ghuigh sé idir na léachtaí, ansin dúirt sé an léacht trí huaire. Ansin chuaigh sé síos go Marwa, agus é ag siúl ionas go raibh a chosa díreach, agus é ag rith i lár an ghleanna. Nuair a bhí a chosa dreaptha, shiúil sé go dtí gur shroich sé Marwa. I Marwa rinne sé an rud a rinne sé i Shafa. Agus nuair a chríochnaigh a Tawaf i Marwa, dúirt sé: 'Dá mbeadh mé os comhair an rud a bhí taobh thiar díom, ní threoróinn an t-ainmhí maraithe -al hadyu-, agus dhéanfainn Umrah de. Cibé duine agaibh nach dtabharfaidh ainmhí íobairte, glac leis agus déan gníomh adhartha de'. Mar sin, bhí gach duine tahallul agus ghiorraigh siad a gcuid gruaige ach amháin an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus na daoine a thug ainmhithe maraithe. Ansin sheas Suraqah bin Malik bin Ju'syum suas agus dúirt sé; "A Theachtaire Allah, an mbaineann sé seo leis an mbliain seo, nó go deo?" -An scéalaí- dúirt; 'Chuir an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam a mhéara fite fuaite lena mhéara agus d'fhreagair sé: 'Tá Umrah san áireamh sa Hajj - hajj tamattu' - seo mar a dhéantar é'. Dúirt sé faoi dhó é agus ansin dúirt sé: 'Níl - baineann sé seo leis an mbliain seo amháin - ach go deo''. -An scéalaí- dúirt; 'Tháinig Ali radliallahu 'anhu le camall -al hadyu- an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, ansin fuair sé Fatima, duine de na daoine a bhí ina seasamh i lár an tí ag caitheamh éadaí daite agus dallóga uirthi. Chuir Ali an milleán uirthi, agus dúirt Fatimah; 'Dúirt m'athair - an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam - liom é seo a dhéanamh'. Dúirt Ali radiallahu 'anhu é agus é san Iaráic: 'Ansin chuaigh mé ag iarraidh comhairle ar Theachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam agus ghearáin mé faoi ghníomhartha Fatimah a shéan mé. Mar sin fhreagair sé: 'Tá sí - Fatimah - ceart, tá sí ceart. Cad a dúirt mé nuair a theastaigh uait an Hajj a dhéanamh ar dtús? ' D'fhreagair Ali; 'Dúirt mé; 'A Allah, ardaím an guth a ardaigh do Theachtaire sallallaahu 'alaihi wasallam'. Dúirt sé: 'Go deimhin, thug mé ainmhí íobairt leat, mar sin ná bí páirteach sa tahallul'. -An scéalaí- dúirt; Bhí céad ainmhithe íobairt a thug Ali ón Éimin agus a thug an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ó Medina. Ansin chuir gach duine a gcinn le chéile agus ghiorraigh siad a gcuid gruaige seachas an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus na daoine a thug na hainmhithe íobairt leo. Nuair a tháinig lá Tarwiyah chuaigh siad go léir go Mina agus scairt siad a n-intinn chuig Hajj. Chuaigh Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam isteach i bhfeithicil, agus ansin rinne sé na paidreacha meán lae, Asr, Maghrib, Isha' agus Fajr. Ansin fan tamall go dtí go n-éiríonn an ghrian, ansin ordaigh an cruinneachán a thógáil i Mash'aril, is haram é, mar sin tá sé curtha i Namirah. Shiúil Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ansin mar a dhéanadh na Quraysh de ghnáth, ach stop sé ag Mash'aril Haram nó Muzdalifah. Lig an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam dó teacht go Arafat. Agus nuair a chuaigh sé i dtreo an chruinneacháin a bhí tógtha ag Namirah, stad sé ansin. Nuair a chuaigh an ghrian faoi, d'ordaigh sé a chamall - Qashwa - a thabhairt isteach, ansin mharcaigh sé air go dtí gur shroich sé bun an ghleanna. Ansin seanmóir sé don slua: 'Go deimhin, is haram bhur gcuid fola, saibhreas, onóir agus sonas - bhur nglóir - mar atá haram sa lá atá inniu ann, i bhur mí agus i bhur dtír, cuimhnigh, go deimhin tá gach rud den jahiliyyah náirithe faoi mo chosa, tá fuil an jahiliyyah náirithe agus an fhuil a rinne mé neamhshuim di ar dtús ba í fuil Rabi'ah bin Harith - a d'iarr cothú ón Bani Sa'ad roimhe seo agus a maraíodh Hudzail-, tá úsaireacht jahiliyyah curtha ar ceal agus ba é an chéad úsaireacht a chuir mé ar ceal ár n-úsaireacht, eadhon úsaireacht a rinne Abbas bin Abdul Muthallib, tá siad uile curtha ar ceal.' Mar sin, bíodh eagla ort roimh Allah ó mhná, mar gur rinne tú mná céile díobh le sainordú Allah agus gur rinne tú farji dleathach le focail Allah. Go deimhin, is é do cheart orthu ná gan ligean do dhaoine eile is fuath leat codladh i do leaba. Má dhéanann do mhná céile é seo, buail iad le buille nach ngortaíonn. Agus dóibhsean soláthar a dhéanamh duit agus éadaí maithe a chur ort. Fágaim dhá rud agat nach rachaidh amú má chloíonn tú leo, eadhon Leabhar Allah. Agus tá tú freagrach domsa. Cad atá uait ansin a rá? ' D'fhreagair siad; 'Deimhnímid gur chuir tú in iúl, gur chomhlíon tú tascanna agus gur thug tú comhairle. Mar sin dúirt sé, ag díriú a mhéire suas go dtí an spéir: 'A Allah, faire! A Allah, finné'. Dúirt sé trí huaire é. Ansin dúirt Bilal an glao chun paidir, ansin an iqamat, ansin thairg sé paidir Zhuhur. -Ina dhiaidh sin- d'fhill Bilal ar an qamat, ansin thairg sé paidir Asr agus níor rinne sé aon phaidir idir an bheirt. Ansin thiomáin an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a fheithicil go dtí gur shroich sé áit an wukuf. Ansin shuigh sé a chamall - ionas go raibh bolg an chamaill i dteagmháil leis an bpáirc - agus chuir sé rópa siúil os a chomhair, ansin d'fhéach sé ar an Qibla. Lean sé air ag déanamh wukuf go dtí gur luigh an ghrian agus gur scaip an solas buí beagán agus gur chuaigh liathróid na gréine faoi. Ansin tharraing sé Usamah bin Said ar a dhroim agus d'imigh sé. Cheangail sé Qashwa le sreanga freisin, ionas gur bhain a cheann beagnach le bun chosa na feithicle a raibh sé ag marcaíocht air. Agus é ag déanamh gotha lena lámh dheas, dúirt sé: 'A dhaoine, bígí socair, bígí socair!' Gach uair a shín sé sreanga a chamaill, scíth a ligeann sé beagán ionas go n-ardódh an camall beagán. Ansin shroich sé Muzdalifah, ansin rinne sé paidreacha Maghrib agus Isha' ansin le glao amháin chun paidreacha agus dhá iqamat. Agus níor rinne sé aon paidreacha idir an dá cheann. Ansin luigh sé síos go dtí breacadh an lae. D'ofráil sé paidir na maidine nuair a bhí sé soiléir dó gur breacadh an lae a bhí ann, le glao amháin chun paidir agus iqamat amháin. Ansin, chuaigh sé ar an Qashwa go dtí gur shroich sé Mash'aril Haram, ansin dhreap sé an cnoc agus mhol sé Allah -bertahmid-, ghlóirigh sé É -bertakbir- agus dhearbhaigh sé É -bertahlil-. Lean sé air ag déanamh Wukuf go dtí go raibh an ghrian geal go hiomlán, ansin d'imigh sé sula n-éireodh an ghrian. Bhí Fadl bin Abbas - fear le gruaig mhaith, craiceann bán agus dathúil - ar a dhroim aige. Nuair a bhí an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ag imeacht, chuaigh sé thar mhná a bhí ag rith, agus mar sin d'fhéach sé orthu agus ansin chuir sé a lámh ar an taobh eile. Idir an dá linn, chas Fadl a aghaidh ar an taobh eile. Ag teacht go Muhassar, bhog sé beagán agus ansin ghlac sé aicearra go dtí an Kubra -Aqabah- Jumrah, agus shroich sé an Jumrah láithreach a bhí ar thaobh an chrainn. Ansin chaith sé seacht gcloch bheag le takbir ar gach caitheamh, -le- clocha beaga a bhí chomh mór le clocha beaga ó slingshot. Agus chaith sé ó bholg an ghleanna é. Ansin chuaigh sé go dtí an áit inar maraíodh na hainmhithe íobairt. Shladaigh sé trí ainmhí íobairt is seasca ansin é féin, agus thug sé an chuid eile d'Ali mar aon leis na hainmhithe íobairt. Ansin d'ordaigh sé píosa den fheoil a chur ar leataobh ó gach ainmhí íobairt a mharaigh sé, ansin é a chur i gcoire, agus ansin é a chócaráil. D'ith an Rasulullah agus Ali an anlann freisin. Ansin chuaigh an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam go dtí an Kaaba - chun Tawaf Ifadhah a dhéanamh -, ansin rinne sé Paidir Meán Lae i Mecca agus tháinig sé chuig na Bani Abdul Muththalib a bhí ag bailiú uisce Zamzam. Dúirt sé: 'Glac é, a Bani Muthtalib. Mura mbeadh na daoine tar éis do dheoch a thabhairt duit a shárú, bheinn tar éis troid leat faoi'. Ansin thug siad buicéad dó, sallallaahu 'alaihi wasallam, agus d'ól sé as.