Hadith Representative
Masy’aril Haram termasuk tempat yang diberkahi dan dianjurkan untuk berdzikir setelah Arafah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Беҙгә [Хисәм бин Әммәргә] әйткән; беҙгә [Хатим бин Исмәғилгә] әйткән; беҙгә [Джәғфәр бин Мөхәммәткә] [атаһынан] һөйләне, тине; — Мин бер ваҡыт [Джәбир бин Абдулланы] күрергә килдем. Осрашҡанда кешеләрҙең хәлен һорашты, минең турала һорағансы. Шулай итеп, мин яуап бирҙем; — Мин Мөхәммәт бин Али бин Хөсәйен. Шулай итеп, ул минең өҫкө һәм аҫҡы төймәләрҙе сискәндә ҡулын башыма һалды, шунан елкәһен күкрәгем араһына һалды һәм ул ваҡытта мин әле оло йәштәге бала инем. Ул әйтте; — Рәхим итегеҙ, нимә теләйһегеҙ, шуны һорағыҙ. Һуҡыр булғас, унан һораным. Намаҙ ваҡыты еткәнсе, ул үҙенең намаҙлыҡ өҫтөндә тора, әгәр ҙә үксәләре менән намаҙлыҡтың ян-яҡтарына ҡуйһа, намаҙлыҡтың бәләкәй булыуы арҡаһында тартыла, ә шәле елкәһенә эленеп тора һәм ул беҙҙе етәкләп намаҙ уҡый». Шунан һораным; — Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм хажды нисек ҡылғанын һөйлә! — Шулай итеп, ул ҡулы менән ишара итте һәм туғыҙ бармағын һуҙып: — тине. — Ысынлап та, Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи вәссәләм туғыҙ йыл буйы хажға барманы, унан һуң унынсы йылда халыҡты хаж ҡылырға саҡырҙы. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм хажға китте, шунан Мәҙинәгә күп кеше килде, барыһы ла Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм менән бергә йыйылып, ул эшләгән кеүек эшләргә теләйҙәр. Шулай итеп, ул китте, беҙ ҙә уның менән барҙыҡ. Дзүл Хөләйфәгә килеп еткәс, Әсмә бинт Өмәйс Мөхәммәт бин Әбү Бәкерҙе тапты, шуға күрә уны һоратырға ебәрҙеләр; — Нимә эшләргә? — Шунан Әсмәгә: «Мунсаға инеп, ныҡ итеп туҡыма менән бәйләп, ихрамға ин», — тигән. Һуңынан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мәсеттә намаҙ уҡыны, һуңынан Ҡашва дөйәһенә атланды, дөйә уны Сахара сүллеге аша күтәреп тура торҙо. Джәбир әйтте; — Мин уның алдында, транспорт водителдәре менән йәйәүлеләр араһында, шулай уҡ уң яғында, һул яғында һәм артында күп кешене күрҙем — күп кеше күренде —. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм беҙҙең арала булды, шул уҡ ваҡытта уға Ҡөрьән төштө, һәм ул уның тәкүилдәрен бик яҡшы аңланы. Ул нимә эшләһә лә, беҙ ҙә шуны эшләйбеҙ. Тәүхид тауышын күтәреп: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, йә Аллаһ!» Һинең саҡырыуыңды үтәйем, саҡырыуыңды үтәйем. Һинең өсөн партнер юҡ, Һинең саҡырыуыңды үтәйем. Ысынлап та, маҡтау, ләззәт һәм батшалыҡ Һине генә, Һинең тиңдәштәрең юҡ». Халыҡ та үҙҙәре уҡыған ятҡылыҡтары менән тауыштарын күтәрҙе, уларҙың ғәмәлдәре тураһында саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм бер нәмә лә әйтмәне. Ул саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең тәлбиәһен уҡыуын дауам итте». Джәбир радиаллаһу ғәнһү тағы ла әйтте; — Хаж ҡылыуҙан башҡа ниәтебеҙ юҡ, ғөмрә хаҡында әлегә белмәйбеҙ. Беҙ уның менән Бәйтуллаға килеп еткәс, ул шунда уҡ Руҡунды -Тәүәф башын- һөрттө -үбеп-, шунан өс әйләнеш йүгереп, ҡалған дүрт әйләнеште нормаль йөрөп сыҡты. Шунан ул Мәкәм Ибраһимға бара, шул уҡ ваҡытта: «Мәкәм Ибраһимды намаҙ урыны ит», — тигән аятты уҡый. Ул шулай уҡ үҙен Мәкәм Ибраһим менән Бәйтулла -Ҡәғбә- араһында урынлаштыра. -Атайым әйтте; - һәм мин белмәйем, әгәр ул пәйғәмбәребеҙҙән телгә алмаһа, пәйғәмбәребеҙ ике рәҡәғәт намаҙҙа -Маҡам Ибраһимда- Әл-Ҡәфирүн һәм Әл-Ихләәш сүрәләрен уҡыған. Шунан Бәйтуллаға ҡайта, шунан һөрттө - үбеште йәки сәләмләне - Руҡун - Тәүәф башы -, шунан - Ҡәғбәтулла ишегенән - Сафа ҡалҡыулығына табан сыҡты. Ә Шәфәгә яҡынлашҡанда: «Ысынлап та, Шәфә менән Мәрүә Аллаһтың аяттарынан, беҙ -сәғи-ҙе Аллаһ Суб Ханаху Ва Та'ала башлана'. Ул Сафанан намаҙ уҡый башланы, унан Ҡәғбәне күргәнсе ҡалҡыулыҡҡа менде, шунан: «Тәҡбир, тиңдәше булмаған бер Аллаһтан башҡа илаһ юҡ», — тип тәҡбир, тәхлил һәм тәхмид әйтте. Батшалыҡ Уға, бөтә маҡтау Уға. -Ул- йәшәтеүсе һәм үлтереүсе Ҡөҙрәтле, һәм Ул һәр нәмәгә ҡөҙрәтле. Аллаһтан башҡа илаһ юҡ, Уның тиңдәше юҡ, вәғәҙәләрен үтәй, ҡолдарына ярҙам итә һәм бөтә төркөмдәрҙе яңғыҙы еңә». Һуңынан уҡыуҙар араһында доға ҡылды, шунан уҡыуҙы өс тапҡыр уҡыны. Ул шунан Мәрүәгә төштө, аяҡтары тура булғанда үҙән уртаһында йүгереп йөрөрлөк итеп йөрөгәндә. Аяҡтары менеп бөткәс, Мәрүәгә килеп еткәнсе атланы. Мәрүәлә лә Шәфәлә ни эшләһә, шуны эшләне. Һәм уның тәүәфәһе Мәрүәлә тамамланғас, ул әйтте: «Әгәр ҙә мин артта ҡалған нәмәгә ҡаршы торһам, һуйылған малды -әл һадыу- етәкләмәҫ инем, уны ғүмрә итер инем». Һеҙҙең арағыҙҙа кем ҡорбан килтермәһә, уны ҡабул итегеҙ һәм уны ғибәҙәт итегеҙ». Тимәк, Пәйғәмбәребеҙҙән һәм һуйылған мал килтергән кешеләрҙән башҡа барыһы ла тәһәллүл булды һәм сәстәрен ҡыҫҡартты. Шул саҡ Сураҡа бин Мәлик бин Джүсйүм тороп, былай тигән; — Йә, Аллаһ Рәсүле, был ошо йылға ҡағыламы, әллә мәңгелеккәме? -Һөйләүсе- әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм бармаҡтарын бармаҡтары менән үрелеп: «Ғөмрә хажға инә — хаж тәмәттүһе», — тип яуап бирҙе. Ул ике тапҡыр әйтте лә, һуңынан: “Юҡ, был быйылға ғына ҡағыла, әммә мәңгелеккә”, – тине. -Һөйләүсе- әйтте; Ғәли рәдлиаллаһу ғәнһү дөйә менән килде -әл һадыу- пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, шунан ул Фатима тапты, уртаһында торған кешеләрҙең береһе төҫлө кейем кейеп, күҙҙәрен бәйләп. Али уны ғәйепләне, шуға Фатима әйтте; — Атайым — пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләм — миңә быны эшләргә ҡушты. Ғәли радиаллаһу ғәнһү был һүҙҙәрҙе Ираҡта булғанда әйткән: «Шунан мин Аллаһ Рәсүленән кәңәш һорарға барҙым һәм Фатиманың инҡар иткән эштәренә зарландым. Шуға күрә ул: «Ул — Фатима — хаҡлы, хаҡлы», — тип яуап бирҙе. Иң тәүҙә хаж ҡылырға теләгәс, мин нимә тинем? — тип яуап бирҙе Али; — Мин әйттем; — Йә Аллаһ, Һинең Рәсүлең саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм күтәргән тауышты күтәрәм. Ул: «Ысынлап та, мин ҡорбан малын алып килдем, шуға күрә һеҙ тәһәллүлдә ҡатнашмағыҙ», — тине. -Һөйләүсе- әйтте; Ғәли Йәмәндән алып ҡайтҡан һәм пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Мәҙинәнән алып килгән ҡорбан малдарының һаны йөҙ тәшкил иткән. Шунан пәйғәмбәребеҙҙән һәм ҡорбан малдарын килтергән кешеләрҙән башҡа барыһы ла баштарын бергә ҡуйып, сәстәрен ҡыҫҡартты. Тәрүиә көнө еткәс, барыһы ла Минаға барып, хажға ниәттәрен ҡысҡырып ебәрҙеләр. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм бер транспортҡа ултырып, унда төшкө, әср, мәғриб, ишә һәм фәжр намаҙҙарын уҡый. Шунан ҡояш сыҡҡансы бер аҙ көтөгөҙ, шунан Мәшәрилгә көмбәҙҙе ҡуйырға ҡушығыҙ, был харам, шуға күрә ул Нәмирәгә ултыртыла. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам шунан һуң ҡурайштар ғәҙәттәгесә йөрөгән, әммә Мәшәрил Харам йәки Мөздәлифә янында туҡтаған. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға Ғәрәфәткә барып етергә рөхсәт итә. Ә Нәмирәлә ҡуйылған көмбәҙгә яҡынлашҡас, шунда туҡтаны. Ҡояш байығас, ул үҙенең дөйәһен - Ҡашуаны - алып килергә ҡуша, шунан үҙән төбөнә килеп еткәнсе уға атлана. Һуңынан ул халыҡҡа вәғәзләне: «Ысынлап та, һеҙҙең ҡанығыҙ, байлығығыҙ, намыҫығыҙ һәм бәхетегеҙ – данығыҙ – һеҙҙең көнөгөҙҙә, айығыҙҙа һәм ерегеҙҙә харам булған кеүек харам». н был, иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынында бөтә әйберҙәр йәһилиә минең аяҡ аҫтында кәмһетелгән, йәһилиә ҡаны кәмһетелгән һәм ҡан, мин тәүге тапҡыр кәмһеткән ҡаны булды Рабиах бин Харис - кем ризыҡ һорап йөрөгән Бәни Сәғәд һәм һуңынан ул үлтерелгән, ә Худзаилия булды, тип усушейд -, бөтөрөлдө беҙҙең риба, атап әйткәндә, Ғәббәс бин Ғәбдел Мөтәллиб ҡылған риба, барыһы ла бөтөрөлдө. Шулай булғас, ҡатын-ҡыҙҙарҙан Аллаһтан ҡурҡығыҙ, сөнки һеҙ уларҙы Аллаһтың әмере менән ҡатын иттегеҙ һәм Аллаһ һүҙҙәре менән фаржины хәләл иттегеҙ. Ысынында, улар өҫтөндә һинең хоҡуғың шунда: улар һин нәфрәт иткән башҡа кешеләрҙе һинең түшәгеңдә йоҡларға рөхсәт итмәй. Ҡатындарығыҙ шулай итһә, тимәк, уларҙы ауыртмаған һуғыу менән һуғығыҙ. Һәм улар һеҙҙе ризыҡландырһын һәм һеҙҙе яҡшы кейендерһен өсөн. Мин һеҙгә ике нәмә ҡалдырам, әгәр ҙә һеҙ уларға йәбешһәгеҙ, аҙашмаҫһығыҙ, улар – Аллаһтың китабы. Ә һин минең алдымда яуаплы. Шунан нимә әйтергә теләйһең? — тип яуап бирҙеләр; — Һеҙҙең еткереүегеҙгә, бурыстарҙы үтәүегеҙгә, кәңәштәр биреүегеҙгә шаһитлыҡ итәбеҙ. Шуға күрә ул, бармағы менән күккә күрһәтеп: «Эй, Аллаһ, күҙәт! Йә Аллаһ, шаһит бул». Өс тапҡыр әйтте. Шунан һуң Билал аҙан әйтте, унан иҡәт уҡыны, шунан Жуһур намаҙын уҡыны. -Шунан һуң- Билал ҡабатҡа ҡайтты, шунан Әср намаҙын уҡыны һәм ике арала бер ниндәй ҙә намаҙ уҡыманы. Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм үҙенең транспортын үкүф урынына барып еткәнсе йөрөтә. Шунан ул дөйәһен ултыртып - дөйәнең ҡорһағы баҫыуға тейерлек итеп - алдына йөрөү арҡанын ҡуйҙы, шунан ҡиблаға ҡараны. Ҡояш байығансы, һарғылт яҡтылыҡ бер аҙ таралып, ҡояш тубы батҡансы, ул үкүф ҡылыуҙы дауам иткән. Шунан Усамах бин Сәйетте сусҡаға ултыртып, сығып китте. Ул шулай уҡ Ҡашуаны тиҙлек менән бәйләгән, башы үҙе ултырған машинаның аяҡтарының нигеҙенә тейә яҙған. Уң ҡулы менән ымлап торғанда: «Эй, кешеләр, тыйнаҡ булығыҙ, тыйнаҡ булығыҙ! — Дөйәнең теҙгенен һуҙған һайын, дөйә бер аҙ күтәрелһен өсөн, бер аҙ ял итә. Артабан ул Мөздәлифәгә барып етә, унан һуң унда бер аҙан һәм ике иҡәт менән Мәғриб һәм Ишәғ намаҙҙарын уҡый. Һәм ул ике арала бер ниндәй ҙә намаҙ уҡыманы. Шунан таң атҡансы ятты. Ул таң атыуы асыҡланғас, бер аҙан һәм бер иҡәт менән таң намаҙын уҡыны. Артабан ул Ҡашуаға атланып, Мәшәрил Хәрәмгә барып еткәнсе, унан ҡалҡыулыҡҡа менеп, Аллаһты -бертәхмид- маҡтап, Уны -бертәкбир- данланы һәм -бертәхлил- тип раҫланы. Ҡояш тулыһынса яҡтырғансы Вукуф ҡылыуын дауам итә, унан ҡояш ҡалҡҡансы сығып китә. Ул Фәҙл бин Ғәббәсте - яҡшы сәсле, аҡ тәнле, матур кешене - арҡаһында күтәреп йөрөгән. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм китеп барғанда, йүгереп йөрөгән ҡатын-ҡыҙҙар янынан үтеп китә, шуға күрә ул уларға ҡарай, шунан ҡулын икенсе яҡҡа һала. Ул арала Фәҙл йөҙөн икенсе яҡҡа борҙо. Мөхәссәргә килеп еткәс, бер аҙ ҡыбырланы, шунан ҡыҫҡа юл менән Кубра -Аҡаба- Йөмрәгә барҙы, шунда уҡ ағас ситендәге Йөмрәгә килеп етте. Шунан ете ваҡ таш ырғытты, һәр ырғытыуҙа тәкбир менән, -менән- рогатканан ҡырсынташ кеүек ҙур ваҡ таштар менән. Һәм уны үҙән ҡорһағынан ырғытты. Шунан ҡорбан малдары һуйылған урынға китте. Унда ул үҙе алтмыш өс ҡорбан малын һуя, ә ҡалғандарын ҡорбан малдары менән бергә Алиға тапшыра. Шунан һуң ул һуйған һәр ҡорбан малына бер киҫәк ит бирергә бойорҙо . эйе, уны ситкә ҡуйып һуңынан табаға һалырға, һуңынан бешерергә. Рәсүлуллаһ менән Али ла ашап, соусты йотоп алдылар. Шунан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Ҡәғбәтуллаға - Тәүәф Ифадһа уҡырға - китә, шунан Мәккәлә Төшкө Намаҙ уҡый һәм Зәмзәм һыуын йыйып йөрөгән Бәни Ғәбдел Мөтсәлибтәр янына килә. Ул: «Ал, йә Бәни Мөттәлиб. Әгәр халыҡ һиңә эсемлек биреп, һинән өҫтөн булмаһа, мин һинең менән был турала һуғышыр инем». Һуңынан уға саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм бер биҙрә бирҙеләр, ул унан һыу эсте».