Hadith Representative
Masy’aril Haram termasuk tempat yang diberkahi dan dianjurkan untuk berdzikir setelah Arafah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Sinabi sato [si Hisyam bin Ammar]; nagsabi sato [si Hatim bin Isma'il]; sinabi sato [si Ja'far bin Muhammad] gikan sa [saiyang ama], sabi niya; 'Sarong beses nagdigdi ako tanganing hilingon [si Jabir bin Abdullah]. Kan magkamidbidan kami, naghapot siya kun kumusta an mga tawo, sagkod na naghapot siya manungod sako. Kaya ako nagsimbag; 'Ako si Muhammad bin Ali bin Husain'. Kaya itinaas niya an saiyang kamot sa sakong payo mantang binubukasan an sakong mga butones sa itaas asin ibaba, dangan ibinugtak an saiyang abaga sa pag-oltanan kan sakong daghan asin kan panahon na idto ako aki pa na nakaabot na sa pagkaadulto. Sabi niya; 'Maogmang pag-abot, maghapot nin ano man na gusto mo'. Hinapot ko siya ta buta siya. Sagkod na panahon na para sa pamibi, siya nagtitindog sa saiyang banig sa pamibi, na, kun ibubugtak niya an saiyang mga takyag sa mga gilid kan banig sa pamibi, maguguyod huli sa sadit na kadakulaan kan banig sa pamibi, mantang an saiyang panyo nakabitin sa saiyang mga abaga asin siya namimibi na nangengenot sa samo.' Dangan naghapot ako; 'Sabihi kami kun pano ginibo ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam an Hajj! ' Kaya siya nagsenyas kan saiyang kamot asin siya nag-unat kan saiyang siyam na mga moro, asin nagsabi; 'Tunay nanggad, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dai nagduman sa Hajj sa laog nin siyam na taon, dangan inapod niya an mga tawo na gibohon an Hajj sa ikasampulong taon. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagduman sa Hajj, dangan kadakol na mga tawo an nagduman sa Medina, sinda gabos gustong magtiripon kaiba an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin gibohon an siring sa saiyang ginibo. Kaya nagduman siya, asin nag-iba kami saiya. Pag-abot mi sa Dzul Hulaifah, ipinangaki ni Asma' bint Umais si Muhammad bin Abu Bakr, kaya sinugo siya tanganing maghapot; 'Ano an dapat kong gibohon? ' Dangan sinabi niya ki Asma: 'Magkarigos ka asin ibugkos mo ini nin mahigot sa sarong tela asin maglaog sa ihram'. Dangan si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam namibi sa moske dangan naglunad sa kamelyong Qashwa, asin an kamelyo nagtindog nin tanos na dinadara siya sa ibabaw kan disyerto kan Sahara. Sabi ni Jabir; 'Nahiling ko sagkod sa nahihiling ko an kadakol na tawo sa atubangan niya, sa pag-ultanan kan mga drayber nin lunadan asin mga naglalakaw, yaon man sa too, wala asin sa likod niya - kadakol na tawo an nahihiling -. Si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaon sa tahaw mi, mantang an Qur'an nagbaba saiya, asin siya nakakaaram na marhay kan takwil kaini. Ano man an saiyang ginigibo, ginigibo man niato iyan. Pinataas niya an saiyang boses nin monoteismo sa pagsabi: 'Inootob ko an Saimong pangapodan, O Allah. Inootob ko an Saimong pangapodan, inootob ko an Saimong pangapodan. Mayo nin kapadis Saimo, inootob ko an Saimong pangapodan. Tunay nanggad, an pag-omaw, kaogmahan asin kahadean sadiri mo sana, mayo kang mga kapadis. An mga tawo nagtaas man kan saindang mga boses sa mga pag-awit na saindang pig-aawit, asin siya sallallaahu 'alaihi wasallam dai nagsabi nin ano man manungod sa saindang mga gibo. Siya sallallaahu 'alaihi wasallam nagpadagos sa pagbasa kan saiyang talbiyah'. Sabi giraray ni Jabir radiallahu 'anhu; 'Mayo kaming intensyon apwera sa paggibo kan Hajj, asin dai pa kami nakakaaram manungod sa Umrah. Kan kami mag-abot sa Baitullah kaiba niya, tulos niyang pigkuskus -hinadokan- an Rukun -an kapinunan kan Tawaf-, dangan nagdalagan nin tolong lap asin naglakaw nin normal sa apat pang lap. Dangan nagduman siya ki Maqam Ibrahim, mantang binabasa an bersikulo: 'Asin gibohon si Maqam Ibrahim na lugar nin pamibi'. Ipinamugtak man niya an saiyang sadiri sa pag-ultanan ni Maqam Ibrahim asin Baitullah -Kaaba-. -Sabi kan sakong ama; - 'asin dai ko aram kun dai niya nasambitan ini gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, na an Propeta nagbasa nin mga surah na Al Kaafiruun asin Al Ikhlaash sa duwang pamibi sa rak'ah -sa Maqam Ibrahim-. Dangan nagbalik siya ki Baitullah, dangan hinaplos - hinadokan o kinamustahan - si Rukun - an kapinunan kan Tawaf -, dangan nagluwas siya sa pinto kan - Kaaba - pasiring sa bulod kan Shafa. Asin kan nagdadangadang ki Shafa, nabasa niya: 'Tunay na si Shafa asin Marwa kabali sa mga tanda ni Allah, nagpopoon kita -sa'i- sa kun ano an Sub Nagpopoon an Hanahu Wa Ta'ala'. Nagpoon siyang maggibo kan pamibi hale sa Safa, dangan nagtukad sa bulod sagkod na mahiling niya an Kaaba, dangan nagsabi siya nin takbir, tahlil asin tahmid mantang nagsasabi: 'Mayo nin ibang diyos kundi si Allah sana na mayong kapadis. Sa Saiya an kahadean asin sa Saiya an gabos na pag-omaw. -Siya- iyo an Makakamhan sa gabos na nagtatao nin buhay asin an Makakamhan sa gabos na naggagadan, asin Siya an makakamhan sa gabos. Mayo nin ibang dios kundi si Allah sana, na mayong kapadis, na nag-ootob kan Saiyang mga panuga, nagtatabang sa Saiyang mga surugoon asin dinadaog an gabos na grupo nin solo'. Dangan sia namibi sa pag-oltanan kan mga pagbasa, dangan sinabi an pagbasa nin tolong beses. Dangan naglugsot siya sa Marwa, mantang naglalakaw kaya kun tultol na an saiyang mga bitis, nagjogging siya sa tahaw kan kababan. Kan nakasakat na an saiyang mga bitis, naglakaw siya sagkod na makaabot sa Marwa. Sa Marwa ginibo niya an ginibo niya sa Shafa. Asin kan an saiyang Tawaf natapos sa Marwa, siya nagsabi: 'Kun ako an napapaatubang sa kun ano an sakong nasa likod, kun siring dai ko pangengenotan an ginadan na hayop -al hadyu-, asin gigibohon ko ining sarong Umrah. An siisay man saindo na dai magdara nin hayop na iatang, dangan akoon nindo iyan asin gibohon iyan na sarong akto nin pagsamba’. Kaya an gabos nag-tahallul asin pinahalipot an saindang buhok apwera sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin sa mga tawong nagdara nin mga binuno na hayop. Dangan si Suraqah bin Malik bin Ju'syum nagtindog asin nagsabi; "O Sugo ni Allah, aplikado daw ini sa taon na ini, o sagkod pa man?" -An parasaysay- nagsabi; 'An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam pinagsararo an saiyang mga moro sa saiyang mga moro asin nagsimbag: 'An Umrah kabali sa Hajj - hajj tamattu' - arog kaini an paggibo kaini'. Duwang beses niyang sinabi ini dangan nagsabi: 'Dai - ini aplikado sana sa taon na ini - alagad sagkod pa man''. -An parasaysay- nagsabi; Si 'Ali radliallahu 'anhu nag-abot na may darang kamelyo -al hadyu- an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, dangan nakua niya si Fatima, saro sa mga tawo na nagtitindog sa tahaw na nakasulot nin kolor na mga gubing asin nakasulot nin mga pantahob sa mata. Binasol siya ni Ali, kaya sinabi ni Fatimah; 'An sakuyang ama - an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam - an nagsabi sako na gibohon ini'. Sinabi ini ni Ali radiallahu 'anhu mantang yaon sa Iraq: 'Dangan nagduman ako tanganing maghagad nin sadol sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam asin nagreklamo manongod sa mga ginibo ni Fatimah na sakong pinagnegaran. Kaya siya nagsimbag: 'Siya - Fatimah - tama, siya tama. Ano an sinabi ko kan gusto mong gibohon nguna an Hajj? ' Si Ali nagsimbag; 'Sabi ko; 'O Allah, itinaas ko an boses na itinaas kan Saimong Sugo sallallaahu 'alaihi wasallam'. Sabi niya: 'Tunay nanggad, nagdara ako nin hayop na iatang, kaya dai kamo magpartisipar sa tahallul'. -An parasaysay- nagsabi; An bilang kan mga hayop na sakripisyo na dinara ni Ali hale sa Yemen asin na dinara kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam hale sa Medina sanggatos. Dangan an gabos nagsararo kan saindang mga payo asin pinahalipot an saindang buhok apwera sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin sa mga tawong nagdara kan mga hayop na iatang. Kan mag-abot an aldaw nin Tarwiyah sinda gabos nagduman sa Mina asin nagkurahaw kan saindang intensyon na mag-Hajj. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam naglunad sa sarong lunadan, asin duman niya ginibo an mga pamibi sa udto, Asr, Maghrib, Isha' asin Fajr. Dangan maghalat nin kadikit na panahon sagkod na magsirang an saldang, dangan magboot na ipatindog an simboryo sa Mash'aril, haram ini, kaya itinatanom ini sa Namirah. Si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dangan naglakaw siring sa parateng ginigibo kan mga Quraysh, alagad nagpondo siya sa Mash'aril Haram o Muzdalifah. An Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagtugot saiya na makaabot sa Arafat. Asin kan harani na siya sa simboryo na itinogdok sa Namirah, nag-ontok siya duman. Kan magsolnop na an aldaw, pinagbotan niya na darahon an saiyang kamelyo - si Qashwa, dangan sinakay niya ini sagkod na makaabot siya sa irarom kan kababan. Dangan naghulit siya sa kadaklan: 'Tunay nanggad, an saindong dugo, kayamanan, onra asin kaogmahan - an saindong kamurawayan - haram siring sa haram sa saindong aldaw, sa saindong bulan asin sa saindong daga. n ini, girumdoma, sa katunayan an gabos na bagay kan jahiliyyah pinapasupog sa irarom kan sakong mga bitis, an dugo kan jahiliyyah pinapasupog asin an dugo na enot kong insulto iyo an dugo ni Rabi'ah bin Harith - na dati naghahagad nin sustento sa Bani Sa'ad dangan siya ginadan ni Hudzail -, an usury kan jahiliyya hinale na an enot na usury hinale an satong usura, arin na baga an usura na ginibo ni Abbas bin Abdul Muthallib, an gabos hinale na. Kaya matakot kamo ki Allah sa mga babae, huli ta ginibo nindo sindang mga agom sa pagboot ni Allah asin ginibo nindong legal an farji sa paagi kan mga tataramon ni Allah. Sa katunayan, an saimong deretso sa sainda iyo na dai ninda tinotogotan an ibang tawong ikinakaongis mo na magturog sa saimong higdaan. Kun gibohon ini kan saindong mga agom, dangan tamaan nindo sinda nin sarong suntok na dai nakakakulog. Asin tanganing sinda magtao saimo asin maggubing saimo sa marahay na paagi. Igwa ako nin duwang bagay na, kun ika magdadanay sa mga ini, dai ka malalagalag, iyo an Libro ni Allah. Asin ika an may paninimbagan sa sako. Dangan ano an gusto mong sabihon? ' Nagsimbag sinda; 'Kami nagpapatotoo na ika nagpaabot, naggibo nin mga trabaho asin nagtao nin payo. Kaya sinabi niya, na itinuturo an saiyang muro sa kalangitan: 'O Allah, magbantay ka! O Allah, saksi'. Tolong beses niya ining sinabi. Dangan si Bilal nagsabi kan pangapodan sa pamibi, dangan an iqamat, dangan nagdolot siya kan pamibi na Zhuhur. -Pagkatapos kaiyan- nagbalik si Bilal sa qamat, dangan nag-atang siya kan pamibi nin Asr asin dai naggibo nin ano man na pamibi sa pag-ultanan kan duwa. Dangan si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nagmaneho kan saiyang lunadan sagkod na nakaabot siya sa lugar kan wukuf. Dangan pinatukaw niya an saiyang kamelyo - tanganing an tulak kan kamelyo makaduta sa natad - asin nagbugtak nin lubid sa atubangan niya, dangan nag-atubang siya sa Qibla. Padagos siyang nag-wukuf sagkod na magsolnop an saldang asin an madilaw na liwanag nawara nin kadikit asin an bola kan saldang naglubog. Dangan pig-piggyback niya si Usamah bin Said asin naghale. Ginapos man niya si Qashwa nin mga renda, kaya an saiyang payo haros makaduta sa base kan mga tabay kan saiyang lunadan. Mantang nagsesenyas kan saiyang toong kamot, sia nagsabi: ‘O banwaan, kalmado kamo, kalmado kamo! ’ Sa kada pag-unat niya kan renda kan saiyang kamelyo, medyo nagrerelaks siya kaya medyo nag-itaas an kamelyo. Dangan nag-abot siya sa Muzdalifah, dangan ginibo an mga pamibi nin Maghrib asin Isha' duman na may sarong pangapodan sa pamibi asin duwang iqamat. Asin dai siya naggibo nin ano man na pamibi sa pag-ultanan kan duwa. Dangan siya sallallaahu 'alaihi wasallam naghigda sagkod sa kaagahon. Nag-atang siya kan pamibi sa kaagahon kan malinaw na saiya na kaagahon na, na may sarong pangapodan sa pamibi asin sarong iqamat. Dangan nagsakay siya sa Qashwa sagkod na siya nakaabot sa Mash'aril Haram, dangan nagsakat siya sa bulod asin inomaw si Allah -bertahmid-, pinamuraway Siya -bertakbir- asin pinatunayan Siya -bertahlil-. Padagos siyang naggigibo nin Wukuf sagkod na an saldang lubos nang maliwanag, dangan naghale bago magsirang an saldang. Dara niya si Fadl bin Abbas - sarong lalaking may magayon na buhok, puting kublit asin guwapo - sa saiyang likod. Kan an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam naghahale na, naagihan niya an mga babae na nagdadalagan, kaya hiniling niya sinda dangan ibinugtak an saiyang kamot sa ibong na gilid. Mientrastanto, ibinalik ni Fadl an saiyang lalawgon sa ibong na lado. Pag-abot sa Muhassar, nagbalyo siya nin kadikit dangan nagkua nin shortcut pasiring sa Kubra -Aqabah- Jumrah, asin tulos na nakaabot sa Jumrah na yaon sa gilid kan kahoy. Dangan nag-apon siya nin pitong gapo na may takbir sa kada pag-apon, -na may- mga gapo na arog kadakula kan mga gapo hale sa tirador. Asin itinapok nia iyan hale sa tulak kan kababan. Dangan nagduman siya sa lugar na pinagbubunoan kan mga hayop na iatang. Duman siya mismo an nagbuno nin sisenta y tres na hayop na atang, asin itinao ki Ali an natatada kaiba an mga hayop na atang. Dangan pinagbotan niya an lambang hayop na saiyang binuno na tawan nin sarong pedaso nin karne iyo, itabi ini dangan ilaag sa kawali, dangan lutuon. Si Rasulullah asin Ali nagkakan man asin naghigop kan sarsa. Dangan si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nagduman sa Kaaba - tanganing maggibo nin Tawaf Ifadhah -, dangan ginibo niya an Pamibi sa Udto sa Makkah asin nagduman sa Bani Abdul Muththalib na nagkokolekta nin tubig Zamzam. Nagsabi siya: 'Kuanon mo ini, O Bani Muthtalib. Kun dai ka nalampasan kan mga tawo sa pagtao saimo kan saimong inomon, nakipaglaban kutana ako saimo'. Dangan tinawan ninda siya nin sarong balde, asin nag-inom siya diyan.'