Hadith Representative
Tiga Golongan Penghuni Surga dan lima golongan penghuni neraka
Imam Muslim : 5109حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا
އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޣައްސާން އަލް މިސްމާޢީ]، [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަސިޔަރު ބިން ޢުޘްމާން]، ޣައްސާނާއި އިބްނު އަލް މުޘައްނާއަށް ނިސްބަތްވާ ލިޔުންތައް ކިޔައިދީފައި ވާއިރު، އެ ދެ ލިޔުންތަކުގައިވެސް ބުނެފައިވެއެވެ: ސިޔާޚިރު] އިން [އިޔާދު ބިން ހިމާރު އަލް މުޖާސީ] ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސަލާމް އެއްދުވަހަކު އޭނާގެ ދަރުސްގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެންގެ ރައްބު އަހަންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ، ކަލޭމެންނަށް ނޭނގޭ ކަންތައްތައް ދަސްކޮށްދިނުމަށެވެ ޝައިޠާނާއާއި އެމީހުންގެ ދީނުން ދުރަށް ޖެހިލުމުން، ޝައިޠާނާ އަހަރެން އެމީހުންނަށް ޙަލާލުކޮށްދިން ކަންތައްތައް މަނާކޮށް، އަހަރެންގެ މައްޗަށް ބާރު ބާވައިނުލާ އަހަރެންގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތް ކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ'. ހަމަކަށަވަރުން، الله ބިމުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ބައްލަވާލެއްވުމުން ދެން الله އެމީހުންނަށް ނަފްރަތު ކުރެއްވި، ޢަރަބިންނާއި އަޖަމް ވެސް، ފޮތުގެ އަހުލުވެރިންގެ ބާކީ ތިބި މީހުން ފިޔަވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله ތަޢާލާ އަހަންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ ޤުރައިޝުން އަންދާލުމަށެވެ އަދި ދެން އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'އޭ ރަސްކަލާނގެ، ދެން އެމީހުން އަހަރެންގެ ބޯ ފަޅާލައި މަސްގަނޑަކަށް ދޫކޮށްލާނެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ސުވަރުގެ ތިން މީހަކު ދިރިއުޅެއެވެ. ބާރުގެ ވެރިއެއް ސާދާ، ދީލަތި އަދި އެހީތެރި، ކޮންމެ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް އޯގާތެރި، މަޑުމައިތިރި އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަޅާލާ، ބަރޯސާވާ މީހުން ތިބި މުސްލިމެއް'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ނަރަކައިގައި ފަސް މީހުން ދިރިއުޅެއެވެ. ބާރު ނެތް ބަލިކަށި މީހުން، އެއީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ތަބާވާ މީހުން، އާއިލާއާއި މުއްސަނދިކަން ނުހޯދާ، ކަނޑައެޅިގެން ޚިޔާނާތްތެރިވެއްޖެނަމަ ނޫނީ ސާފުނުވާ ނަމަވެސް ދަހިވެތިކަން ފާހަގަ ނުކުރެވޭ ޚިޔާނާތްތެރިން، އަބަދުވެސް ހެނދުނާއި ހަވީރު ތިމާގެ އާއިލާއާއި ތިމާގެ މުދަލާއެކު މަކަރު ހަދާ މީހުން'. އޭނާ ގޮވާލީ ދޮގާއި ދޮގާއި ނުބައި އަޚްލާޤަށެވެ. އަބޫ ޣައްސާން އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ: ހަދިޔާ ކުރައްވާ، އޭގެ ބަދަލުގައި އަޅުގަނޑު ބަދަލުކުރާނަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްނާ އަލް އަނާޒީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ އަދީ] [ޞަޢީދު] އިން [ޤަތަދާ] އިން މި ސަނަދާއެކު ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، އެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އޭނާ ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާތީ: 'އަހަރެންގެ އަޅާއަށް ދޭ ހުރިހާ މުދަލަކީ ޙަލާލު' އެވެ. އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ބިސީރު އަލް ޢަބްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އިން [ޙިޞްޔާމް] ގެ ރަޙްމަތްތެރިއެއް ކަމަށްވާ އަދު ދަސްތުވާޢީގެ ރަޙްމަތްތެރިއަކު [ޤަތަދާ] އިން [މުތަރިފް] އިން [އިޔާދު ބިން ހިމާރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ އެއްދުވަހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމުން، އެ ޙަދީޘް ޛިކުރުކޮށް ނިމުމުގައި އެކަލޭގެފާނެވެ ބަޔާންކުރައްވާފައި ވެއެވެ: ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ: ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ: ޤަޠަދާއިން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ: މި ޙަދީޘްފުޅުގައި މުޘަރީފް އަޑުއެހީމެވެ. އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އަބޫ އައްމާރު ޙުސައިން ބިން ހޫރައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އަލް ފަޟްލް ބިން މޫސާ] އިން [އަލް ޙުސައިން] އިން [މަތަރު] އިން އަޅުގަނޑަށް [ޤަތަދާ] ކިޔައިދީފައި [މުތަރިފް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢަސީ ސިޔާޚިރު] އިން [އިޔާދު ބިން ހިމާރު] އިން ބަނޫ މުޖާސީ’ ގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަޢުދުވެވަޑައިގަތެވެ އެއްދުވަހަކު އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި އަދި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން الله އަހަންނަށް އަމުރުކުރެއްވި' އޭނާ ޤަދަތަތުން ހިސްޔަމްގެ ޙަދީޘް ފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު -ޢިޔާޘް- އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: އަދި އެއުރެންނަކީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ތަބާވާ ބައެއް، އެއުރެންނަކީ ޢާއިލާއެއް ނުވަތަ މުދަލެއް ހޯދާ ބައެއް ނޫނެވެ'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: އެއީ އެގޮތަށް ހެއްޔެވެ، އޭ އަބޫ ޢަބްދުالله؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: އާދެ، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، އަޅުގަނޑާ އެމީހުންނާ ބައްދަލުވީ ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރު، މީހަކު ރަށެއްގައި ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުން، އެތަނުގައި އޭނާގެ އަންހެން އަޅާ ފިޔަވައި އެހެން މީހަކު ނެތް، އޭނާ އެކަމަނާއާ ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގިއެވެ.