ሐዲስ
Tiga Golongan Penghuni Surga dan lima golongan penghuni neraka
Imam Muslim : 5109حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا
[አቡ ጋሳን አል ሚስማኢ]፣ [ሙሐመድ ቢን አል ሙጣና] እና [ሙሐመድ ቢን ባሲር ቢን ኡስማን] የጋሳን እና የኢብን አል ሙጣና ጽሑፎችን ነግሮኛል፣ ሁለቱም እንዲህ ይላሉ፡- [ሙዓዝ ቢን ሂሻም] አባቴን ከ[ቃታዳህ] ከ[ሙጠሪፍ ቢን አብዱላህ ቢን አሲ ሲያኪር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር አል ሙጃሲኢ] ነግረውናል ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰላም አንድ ቀን በንግግራቸው ላይ እንዲህ ብለዋል፡- “በእርግጥ ጌታዬ የማታውቁትን እንዳስተምርህ አዘዘኝ፣ ዛሬም አስተምሮኛል፡- ‘ለባሮቼ የምሰጠው ሀብት ሁሉ ሐላል ነው፤ እኔ ባሮቼን በጽድቅ ሁኔታ ፈጠርኳቸው፣ በሰይጣን ተጎብኝተው ከሃይማኖታቸው ተባረሩ፣ ሰይጣን ለእነሱ የተፈቀደልኝን ነገር ከልክሏል፣ ኃይሌንም ያላሳወቅኩላቸውን በእኔ ላይ እንዲያጋሩ አዘዘ።” አላህ የምድርን ነዋሪዎች ተመለከተ፤ ከዚያም አላህ እነሱን፣ አረቦችንም ሆነ አጃምን፣ ከመጽሐፉ ሰዎች ቀሪዎች በስተቀር፣ ጠላ። እንዲህ አለ፡- “በእርግጥ ልኬሃለሁ፤ አንተንም ፈትኜሃለሁ፤ በውሃ ያልረጠበ መጽሐፍ አወረድኩልህ፤ ተኝተህና ነቅተህ ሳለህ ታነባለህ።” በእርግጥም አላህ ቁረይሾችን እንዳቃጥል አዘዘኝ፤ ከዚያም “ጌታዬ ሆይ፣ ከዚያም ጭንቅላቴን ይሰብራሉ፤ እንጉዳይም ይተዉታል” አልኩት። “እንዳባረሩህ አስወጣቸው፤ እንረዳሃለን፤ እንለግሳቸዋለን፤ እንተካቸዋለንም፤ ሠራዊትም እንልካለን፤ እንደነሱ አምስት ጊዜ እንልካለን፤ አንተን የማይታዘዙትን ከሚታዘዙህ ጋር እንዋጋቸው።” ቀጠለ፡- “ሦስት የሰማይ ነዋሪዎች አሉ፤ የሥልጣን ባለቤት፤ ቀላል፣ ለጋስ እና አጋዥ፤ ርኅሩኅ፣ ለእያንዳንዱ ዘመድ ርኅሩኅ እና ለራሱ ከፍተኛ እንክብካቤ የሚያደርግ እና ጥገኞች ያሉት ሙስሊም”። ቀጠለ፡- “አምስት የሲኦል ነዋሪዎች አሉ፤ ጥንካሬ የሌላቸው ደካማ ሰዎች፣ ማለትም ከእናንተ መካከል ተከታዮች፣ ቤተሰብንና ሀብትን አይፈልጉም፣ ስግብግብነታቸው ግልጽ ባይሆንም እንኳ ግልጽ ያልሆነ ከዳተኞች፣ ሁልጊዜ ከቤተሰብዎ እና ከንብረትዎ ጋር ጠዋትና ማታ የሚያጭበረብሩዎት ሰዎች። ውሸትን፣ ውሸትንና መጥፎ ሥነ ምግባርን ጠርቷል። አቡ ጋሳን በሐዲሱ ውስጥ እንዲህ አይልም፡- ለግሱ እኔም እተካዋለሁ። [ሙሐመድ ቢን አል ሙጣና አል አናዚ] [ሙሐመድ ቢን አቡ አዲ] ከ[ሰኢድ] ከ[ቃታዳህ] በዚህ ሰናድ ነግረውናል፣ በሐዲሱ ውስጥ “ለባሪያዬ የምሰጠው ሀብት ሁሉ ሐላል ነው” ሲል አልጠቀሰም። አብዱራህማን ቢን ቢሲር አል አብዲ እንደነገረኝ [ያህያ ቢን ሰዒድ] ከ[ሂስያም] የዐድ ዳስቱዋኢ ጓደኛ የሆነው [ቃታዳህ] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] እንደነገረን የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም አንድ ቀን ስብከት ሲሰጡ፣ ሐዲሱን ጠቅሰው በመጨረሻው ላይ እንዲህ ብለዋል፡ ያህያ እንዲህ ብለዋል፡ ሹባህ እንዲህ ብለዋል፡ ከቃታዳህ እንዲህ ብለዋል፡ ሙጠሪፍን በዚህ ሐዲት ውስጥ ሰምቻለሁ። [አቡ አማር ሁሴን ቢን ሁሬይትስ] እንደነገረኝ [አል ፋድል ቢን ሙሳ] ከ[አል ሁሴን] ከ[ማታር] ከ[ሙጠሪፍ ቢን አብዱላህ ቢን አሲ ሲያኪር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከባኑ ሙጃሲኢ ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከ[ኢያድ ቢን ሂማር] ከመካከላችን አንድ ቀን መስበክ ቆመው እንዲህ አሉ፡- 'በእርግጥ አላህ አዞኛል' አሉ እንደ ሂሳም ሐዲት ከቃዳታህ የተገኘ ሐዲት ጠቅሰዋል፣ በሐዲሱ ውስጥም እንዲህ ብለዋል፡- 'አላህም እርስ በርሳችሁ ትሑታን እንድትሆኑ ገለጠልኝ፤ ማንም ሰው በሌላው ላይ እንዳይኮራና ማንም ሰው ለሌላው ጨካኝ እንዳይሆን።' ኢያድ በሐዲሱ ላይ እንዲህ ብሏል፡- 'ከእናንተ መካከል ተከታዮች ናቸው፤ ቤተሰብንም ሆነ ሀብትን አይፈልጉም።' ብዬ ጠየቅኩት፡- አቡ አብዱላህ ሆይ፣ እንደዚያ ነው? እሱም እንዲህ ሲል መለሰ፡- አዎ፣ በአላህ፣ በድንቁርና ጊዜ አገኘኋቸው፣ አንድ ሰው በአንድ መንደር ውስጥ እረኛ ነበር፣ ከሴት ባሪያው በስተቀር ማንም አልነበረም፣ ከእሷ ጋር የግብረ ሥጋ ግንኙነት ፈጽሟል።