Hadith Representative
Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Bukhari : 2723حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ
ང་ཚོར་[ཨིབ་རཱ་ཧམ་བྷིན་ཧམ་ཛ་]ལ་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་ [ཨིབ་རཱ་ཧམ་བྷིན་སཱ་ཌི་] ལ་གསུངས་ཡོད། [སཱ་ལི་ཧྥི་བྷིན་ཀའི་སན་]ནས་དང་། [ཨིབ་ན་ཤི་ཧབ་] ནས་; ནས [ཨུ་བྷེ་ཌུལ་ལ་བྷིན་ཨབ་ཏུ་ལ་བྷིན་ཨུཊ་བྷ་]; ནས [ཨབ་ཏུ་ལ་བྷིན་ཨ་བྷ་སི་རད་ལི་ཡ་ལ་ཧུ་ཨན་ཧུ་མ་]; དེ; རྒྱལ་པོས་ཁོང་ལ་དེ་ལྟར་བཤད། རཱ་སུ་ལུ་ལ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་རོ་མའི་རྒྱལ་པོ་ཁཱ་ཤར་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ཁོང་ལ་ཨིསི་ལམ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱ་རྒྱུའི་གདན་ཞུ་བྱས། དེར་བརྟེན་རྒྱལ་པོས་ཁོང་གི་ཡི་གེ་དང་མཉམ་དུ་ཌི་ཧ་ཡ་ཨལ་ཀལ་བྷི་བཏང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཁཱའི་ཤར་གྱིས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་པེར་ཤི་ཡའི་དམག་དཔུང་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྐབས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁོ་ལ་སྤྲད་པའི་རྒྱལ་ཁ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བའི་རྟགས་མཚན་དུ་ཧིམ་ཤི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་ནས་ཨི་ལི་ཡ་གྲོང་ཁྱེར་བར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་པོས་ཡི་གེ་དེ་ཀློག་རྗེས་ཁོང་གི་མི་སྣ་གཅིག་ངའི་མདུན་དུ་འཁྱེར་ཤོག དེ་ནས་ངས་ཁོང་ཚོར་ར་སུ་ལ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཝ་ས་ལམ་གྱི་སྐོར་དྲིས་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། [ཨིབ་ན་ཨ་བྷ་སི་]; རད་ལི་ཡ་ལ་ཧུ་ཨན་ཧུ་ཡིས་གསུངས་དོན། [ཨ་བུ་སུ་ཕི་ཡན་བྷིན་ཧར་བྷ་]དང་། ང་ལ་དེ་ལྟར་བཤད། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱལ་པོ་དེ་སི་རི་ཡའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁུ་རེ་ཤི་མི་རིགས་དང་མཉམ་དུ་ལུང་སྟོན་པ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་དང་ཁུ་རེ་ཤི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་གྱི་བདེ་འཇགས་དུས་ཡུན/མེ་མདའ་མཚམས་འཇོག་སྐབས་ཚོང་ལས་བྱེད་པར་ཡོང་མཁན་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་ང་དང་ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོ་ལེན་པར་ཕྱིན་པས་ང་ཚོ་ཨི་ལི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་སླེབས་སྐབས་ཁཱ་ཤར་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རེད། དེ་བས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་སྐད་སྒྱུར་པ་ལ་ 'ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་དེ་དང་ཁྲག་གི་འབྲེལ་བ་ཉེ་ཤོས་གང་ཡོད་མེད་དྲིས་དང་།' ཨ་བྷུ་སུ་ཕི་ཡན་གྱིས་གསུངས་དོན། དེར་བརྟེན་ངས་བཤད་རྒྱུར། 'ང་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེ་ཤོས་དེ་ཡིན།' ཁོས་དྲིས་དོན། ཁྱོད་དང་ཁོ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ། ངས་ལན་བཏབ། 'ཁོ་ངའི་ཨ་ཁུའི་བུ་རེད།' དེ་ནས་སྐབས་དེར་བྷ་ནི་ཨབ་ཏུ་མ་ནཕ་ཡི་རྒྱུད་པ་ནས་ང་མ་གཏོགས་སུ་ཡང་མེད། དེ་ནས་ཀའེ་ཤར་གྱིས་ཡང་བསྐྱར་ 'ཁོ་ངའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་འཁྱེར་ཤོག' ཅེས་བཤད། དེ་ནས་ཁོས་ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་བཀའ་བཏང་ནས་ངའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ངའི་ཕྲག་པ་ཉེ་འགྲམ་དུ་གྲལ་སྒྲིག་ནས་ལངས་བཅུག་པ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་སྐད་སྒྱུར་པ་ལ་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཚོར་དེ་ལྟར་ཤོད་དང་། ངས་མི་འདི་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་དེའི་སྐོར་དྲིས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁོས་རྫུན་བཤད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ལ་རྫུན་བཤད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ངས་རྫུན་བཤད་ན་ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་སྣང་ཚུལ་ངན་པ་བཟོ་བའི་ངོ་ཚ་མེད་ན། ཁོང་གིས་ང་ལ་དེའི་སྐོར་དྲིས་སྐབས་ངས་རྫུན་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཁོང་གི་སྐད་སྒྱུར་པ་ལ་ “ཁོང་ལ་ཤོད་དང་། ཁྱེད་ཚོའི་ནང་དུ་མི་འདིའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་གང་ཡིན་ནམ།” ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། "ང་ཚོའི་ནང་ཁོང་ནི་སྐྱེས་པ་ཡག་པོ་ཞིག་རེད།" ཁོང་གིས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། “ཁོང་གི་སྔོན་ལ་ཁྱེད་ཚོའི་ནང་ནས་མི་སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་ལུང་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་མྱོང་ཡོད་དམ།” ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། “སུ་ལ་ཡང་མེད།” ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། “ཁོས་སྐྱོན་བརྗོད་འདི་མ་བྱས་གོང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ལ་རྫུན་བཤད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་མྱོང་ཡོད་དམ།” ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། “ནམ་ཡང་མ་རེད།” ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། "ཁོའི་མེས་པོ་སུ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་བྱས་མྱོང་ཡོད་དམ།" ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། "གང་ཡང་མ་རེད།" ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། 'འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁྲོད་ནས་ཡང་ན་ཞན་པའི་ཁྲོད་ནས་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ཡོད་དམ།' ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། 'དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ཚོ་ཡང་མི་ཞན་པོ་རེད།' ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། 'ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ཉུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ།' ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། 'དོན་དངོས་ཐོག་དེ་འཕར་བཞིན་ཡོད།' ཁོང་གིས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་དོན། 'ཁོ་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ལ་འཐམ་རྗེས་ཁོ་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་སྡང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོ་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ལ་སྡང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་བསྐྱར་དད་པ་བསྒྱུར་མཁན་ཞིག་ཡོད་དམ།' ངས་ལན་བཏབ། 'གང་ཡང་མ་རེད།' ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས། 'ཁོས་མགོ་སྐོར་བཏང་མྱོང་ཡོད་དམ།' ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། 'ནམ་ཡང་མ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ནི། འདི་ནི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཁོས་ང་ཚོར་མགོ་སྐོར་གཏོང་བར་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་པོས་ང་ལ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བཤད་པའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་མེད་པས་ངས་ཁོང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད། ཁོས་ཡང་བསྐྱར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན་ཁོས་ཁྱོད་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ངས་ལན་བཏབ། 'རེད།' ཁོས་མུ་མཐུད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་མཇུག་སྒྲིལ་བ་རེད། ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། ང་ཚོའི་བར་ལ་རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ཁོས་ང་ཚོར་རྡུང་བ་དང་། སྐབས་རེ་ང་ཚོས་ཁོ་ལ་རྡུང་བ་རེད། ཁོས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས། 'དེ་ནས་ཁོས་ཁྱོད་ལ་བཀའ་གང་བཏང་བ་རེད་དམ།' ངས་ལན་བཏབ་པ་ནི། 'ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ཨ་ལཱ་ཧ་གཅིག་པུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དགོས་པ་དང་ཁོང་ལ་གང་ཡང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་བཏང་བ་དང་། ཁོང་གིས་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོས་ཕྱག་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་རྒྱུ་བཀག་འགོག་བྱས། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པ་དང་། ངས་ཚང་མ་ལན་འདེབས་བྱེད་པའི་སྐབས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་སྐད་སྒྱུར་པ་ལ་གསུངས་དོན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་རིགས་རྒྱུད་སྐོར་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་འདི་འདྲ་བཏབ་པ་རེད། ཁོང་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་རེད། དེ་ནི་དངོས་གནས་ཁོང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་རྟག་ཏུ་བཏང་བའི་སྐུ་ཚབ་ཅིག་རེད། ངས་ཁྱེད་ཚོའི་ནང་ནས་ཁོང་གི་མདུན་དུ་ངོས་ལེན་འདི་བྱེད་མཁན་ཡོད་དམ། དེར་བརྟེན་ངས་བཤད་རྒྱུར། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོའི་ནང་ནས་མི་སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་སྔོན་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་ཡོད་ན། དེ་ནས་ངས་ཁོང་གིས་ཁས་ལེན་འདི་མ་བྱེད་གོང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ལ་རྫུན་བཤད་པའི་ཉེས་འཛུགས་བཏང་མྱོང་ཡོད་དམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་རེད་ཅེས་ལན་བཏབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་དེ་ནས་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། མི་ལ་རྫུན་བཤད་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་རྫུན་བཤད་པར་ཁོ་རང་གིས་རང་ཉིད་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁོང་གི་མེས་པོ་སུ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཆགས་ཡོད་དམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞེས་ལན་བཏབ། གལ་ཏེ་ཁོང་གི་ཕ་མེས་ཚོ་རྒྱལ་པོ་ཆགས་ཡོད་ན། ངས་མི་འདིས་ཁོང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སླར་ཡང་བླངས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ཚོ་མཐོ་པོ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་ཞན་པོ་ཡིན་ནམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་འདི་ལྟར་བཏབ་ཡོད། ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ནི་ཞན་ཆ་ཡིན། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོ་ནི་ལུང་སྟོན་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཡིན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དམ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་འདི་ལྟར་བཏབ་ཡོད། ཁོང་ཚོ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཆགས་བར་དུ་དེ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་ནས་ངས་ཁྱེད་ལ་ཆོས་ལུགས་ལ་ངོས་ལེན་བྱས་རྗེས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ལ་སྡང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བསྒྱུར་མཁན་ཡོད་དམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མེད་ཅེས་ལན་བཏབ་ཡོད། དད་པ་དེ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེ་སེམས་ལ་འཛུལ་ཚར་རྗེས་སུས་ཀྱང་དེ་ལ་སྡང་བ་མིན། མི་གཞན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ལ་གཞིགས་ན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁོས་ཁྱེད་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་མྱོང་ཡོད་དམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་མ་རེད་ཅེས་བཤད། དངོས་གནས་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་སྐོར་བཏང་མེད། ངས་ཁྱེད་ལ་ཁྱེད་རང་གིས་ཁོང་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་དང་ཁོང་གིས་ཁྱེད་རང་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཅེས་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་རང་གིས་དམག་འཁྲུག་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་དང་། ཁྱེད་རང་གི་ཁོ་དང་དམག་འཁྲུག་སྐོར་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ཁོས་ཁྱེད་ལ་རྡུང་བ་དང་། སྐབས་རེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོ་ལ་དུས་ཚོད་གཞན་དུ་རྡུང་ཐུབ། དོན་དངོས་ཐོག་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་པ་དང་མཐར་རྒྱལ་ཁ་དེ་ཁོང་ཚོའི་ཐོབ་པ་ངེས་པར་དུ་ཡིན། དེ་ནས་ངས་ཁྱེད་ལ་ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་བཀའ་གང་གནང་བ་དྲིས་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་དོན། ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོས་ཕྱག་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་ལས་ཁྱེད་ལ་བཀག་འགོག་བྱས་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་འདི་དག་ནི་ལུང་སྟོན་པ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན། ངས་དེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ལུང་སྟོན་པ་མཐའ་མ་དེ་ཐོན་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ཁྱེད་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་ནམ་ཡང་བསམ་མྱོང་མེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་ག་རེ་རེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་བདེན་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ན། ཁོང་གིས་ད་ལྟ་ངའི་རྐང་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་དེ་དངོས་གནས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གལ་ཏེ་ང་ལ་ཁོང་ལ་ཐུག་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ན། གལ་ཏེ་ང་ཁོང་གི་མདུན་དུ་ཡོད་ན། ངས་ཁོང་གི་རྐང་པའི་རྐང་པ་ངེས་པར་དུ་བཀྲུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནས་ཁོང་གིས་རཱ་སུ་ལུ་ལ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཝ་ས་ལམ་ནས་ཡི་གེ་ཞིག་ཞུས་ཏེ་ཁོང་ལ་ཀློག་པ་དང་། བིས་མི་ལཱ་ཧིར་རཧ་མཱ་ནིར་ར་ཧིམ། མུ་ཧ་མཱད་ཨ་ལཱ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བ་ནས་རོམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཧེ་རཱ་ཀི་ལི་ཡས་བར། དེ་ནས་དེ་ལས་གཞན་ངས་ཁྱེད་ལ་ཨིསི་ལམ་གྱི་འབོད་སྐུལ་དང་བཅས་ཁ་པར་གཏོང་གི་ཡོད། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནང་འཛུལ་ན་བདེ་འཇགས་ཡིན། ཨིསི་ལམ་ནང་འཛུལ་ན་ཨ་ལཱ་ཡིས་ཁྱེད་ལ་བྱ་དགའ་ཐེངས་གཉིས་སྤྲོད་རྒྱུ་རེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་འདོད་པ་མ་བྱུང་ན་ཁྱེད་རང་གིས་ཨ་རི་སི་ཡིན་ -ཨེ་ར་པ་- མི་རིགས་ཀྱི་སྡིག་པ་འཁུར་རྒྱུ་ཡིན། དང; -ཡི་གེ་དེའི་ནང་རྒྱལ་པོས་ཨ་ལཱ་ཧའི་ཚིག་ QS Alu 'Imran verse 63- ནང་བྲིས་ཡོད། ང་ཚོས་ཨ་ལཱ་ཧ་ལས་གཞན་ལ་ཕྱག་འཚལ་མི་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་གང་ཡང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་ན་ཁོང་ཚོར་ ‘ལྟོས་དང་། ང་ཚོ་ནི་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་མགོ་སྒུར་མཁན་གྱི་མི་ཡིན། ཨ་བྷུ་སུ་ཕི་ཡན་གྱིས་གསུངས་དོན། རྒྱལ་པོས་ཁོང་གི་བཀའ་རྒྱ་བཏང་ཚར་རྗེས་གློ་བུར་དུ་ཁོང་གི་མཐའ་འཁོར་གྱི་རོ་མན་གྱི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་སྐད་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་གྲགས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་སྐད་སྒྲ་དེ་བས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པས་ངས་ཁོང་ཚོས་གང་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཧ་གོ་མ་ཐུབ། དེ་ནས་ང་ཚོ་འགྲོ་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་བ་རེད། ང་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པའི་སྐབས་ངས་གྲོགས་པོ་ཚོར་ཨ་བྷུ་ཀབ་སི་ཡའི་བུའི་གྱོད་གཞི་དེ་དངོས་གནས་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ནི་བྷ་ནུ་ཨ་སི་ཕར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་པགས་པ་སེར་པོ་ཅན་གྱི་མི་རིགས། རོ་མན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཨ་བྷུ་སུ་ཕི་ཡན་གྱིས་ཡང་བསྐྱར་གསུངས་དོན། མཐའ་མར་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ངའི་སེམས་ཁ་ཕྱེ་ནས་ཨིསི་ལམ་ལ་ངོས་ལེན་བྱེད་པར་ཁ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྔོན་ཆད་ངས་དེ་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ནའང་།