Hadith Representative
Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Bukhari : 2723حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ
Lavaret en deus deomp [Ibrahim bin Hamzah] en deus lâret deomp [Ibrahim bin Sa'ad] eus [Salih bin Kaisan] eus [Ibn Shihab] eus [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah] eus [Abdullah bin Abbas Radliallahu Anhuma] e oa bet kelaouet gantañ e oa bet skrivet gant Rasulullah Shall Wallahi Alahulai da Qalaro - Roue ar Romaned - o pediñ anezhañ da zegemer an Islam. Setu e kasas Dihyah Al Kalbiy gant e lizher dezhañ ha Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a c'hourc'hemennas dezhañ reiñ anezhañ da gentañ da ofiserien ar Bushra ha goude-se reiñ anezhañ da Qaishar. Ha Qaishar, pa c'hounezas Allah anezhañ a-enep soudarded Persia, e kerzhas etre kêr Himsh betek kêr Iyliya' evel trugarekaat evit an trec'h a roas Allah dezhañ. Pa zeuas lizher Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam da Gaishar e lavaras goude bezañ e lennet : 'Degasit dirazon unan bennak eus e bobl evit ma c'hellfen goulenn diganto diwar-benn Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam'. [Ibn Abbas] Radliallahu Anhu a lavaras; [Abu Sufyan bin Harb] a lavaras din e oa d'ar mare-se e bro Siria gant ar bobl Quraysh a weladenne ar vro-se evit ober kenwerzh e-pad ar prantad -peoc'h/arsav-brezel - etre Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam hag an difeiz Quraish, Abu Sufyan a lavaras : 'Setu kannad Qaishar pa oamp o kejañ ganeomp e Siria hag ez eas da weladenniñ ha ma mignoned betek ma'z omp erruet e bro Iyliya' Pedet e oamp da vont da gavout Qaishar a oa azezet d'ar mare-se en e vodadeg roueel e-keit ma oa o wiskañ ur gurunenn e-keit ma oa tro-dro dezhañ tud uhel eus ar rouantelezh roman. Setu e lavaras d'e droer : 'Goulenn diganto piv anezho en deus an darempred nasab -gwad- tostañ ouzh an den a lavar bezañ ar Profed'. Abu Sufyan a lavaras; setu m'em eus lavaret : 'Me eo an hini tostañ e lignez'. Goulenn a reas : « Petra eo ho darempred gantañ ? Respontet em eus : « Mab ma eontr eo ». Ha d'ar mare-se ne oa den ebet eus diskennidi Bani 'Abdu Manaf estreget me. Neuze Qaishar a lavaras adarre : 'Tostait anezhañ ouzhin'. Neuze e c'hourc'hemennas d'am mignoned hag e lakaas anezho da chom a-dreñv din en ur renkennad e-kichen ma divskoaz. Neuze e lavaras d'e droer : « Lavar d'e vignoned em eus goulennet digant an den-se diwar-benn an den a lavare bezañ ar Profed. Ma lavar gaou e lavarit gaou dezhañ. Abu Sufyan a lavaras : 'Dre Allah, ma ne vije ket bet d'ar mare-se ar vezh a vije bet un efed fall war ma mignoned - ma lavaren gaou - em bije lavaret gaou pa c'houlennas diwar e benn - ar profed sallallaahu alaihi wasallam -. Koulskoude, e vefen mezhus ma rofen dezho ur skeudenn fall eus ar gaou, setu m'em eus kadarnaet. Neuze e lavaras adarre d'e zispleger : « Lavar dezhañ, penaos eo lignez an den-se en ho touez ? Respontet em eus : 'En hon touez, un den en deus ur lignez vat eo'. Goulenn a reas adarre : « Hag unan bennak ac'hanoc'h a-raok dezhañ en deus lavaret kement-se - evel ur Profed ? Respontet em eus : 'Biskoazh n'eo c'hoarvezet'. Goulenn a reas adarre : « Ha tamallet hoc'h eus anezhañ da gentañ da lavarout gaou a-raok lavaret ar gofesion-mañ ? Respontet em eus : 'Biskoazh'. Goulenn a reas c'hoazh : « Hag unan bennak eus e hendadoù a zo bet roue biskoazh ? Respontet em eus : 'Netra'. Goulenn a reas c'hoazh : « Hag an dud a heuilh anezhañ a zo eus an dud brudet pe eus ar re wan ? Respontet em eus : « Ar re a heuilh anezhañ zoken a zo tud gwan ». Goulenn a reas c'hoazh : « Ha kreskiñ pe digreskiñ a ra e heulierien ? ''. Respontet em eus : 'E gwirionez emañ o kreskiñ'. Goulenn a reas c'hoazh : 'Ha bez' ez eus tud deuet da vezañ apostated adarre abalamour ma kasont kelennadurezh o relijion goude ar memes ar gouli?' Respontet em eus : 'Netra'. Goulenn a reas adarre : « Ha trahizet en deus biskoazh ? Respontet em eus : « Biskoazh. Hag emaomp bremañ en ur prantad peoc'h ha nec'het omp e vefe treitouret ac'hanomp. Abu Sufyan a lavaras : 'Ar roue n'en deus ket roet din an digarez bihanañ da lakaat ur ger hepken evit ma c'hellfen e rebech - ar profed sallallaahu alaihi wasallam - ma ne oan ket spontet e rofe ar gerioù-se d'an dud all ur - fall - soñj diwar va fenn'. Goulenn a reas adarre : 'Ha stourm a rit outañ pe emañ o stourm ouzhoc'h ? Respontet em eus : 'Ya'. Kenderc'hel a reas : « Penaos eo echuet ho brezel ? Respontet em eus : « Trec'h ha trec'h a cheñch etrezomp. A-wechoù e sko ac'hanomp ha gwechoù all e skoomp warnañ'. Goulenn a reas adarre : « Neuze petra en deus gourc'hemennet deoc'h ober ? Respontet em eus : « Gourc'hemennet en deus deomp azeuliñ Allah hepken ha chom hep kevreañ netra gantañ ha difennet en deus ouzhimp azeuliñ ar pezh a veze azeulet gant hon hendadoù. Gourc'hemennet en deus deomp ivez ober pedennoù, reiñ shadaqah, bezañ onest, seveniñ promesaoù ha seveniñ gourc'hemennoù'. Lavarout a reas d'e zispleger e-keit ma responten da gement-se : « Lavarit dezhañ pa'm eus goulennet diganeoc'h diwar-benn e lignez en ho touez, hoc'h eus respontet e oa un den a lignez vat. Ha setu e gwirionez ur C'hannad a veze kaset bepred e-touez e lignez - diskennidi - e bobl. Ha pa c’houlennen diganeoc’h hag-eñ e oa unan bennak en ho touez hag en defe graet ar govesion-se dirazañ, e respontit ne oa den ebet. Setu ma lavaran, ma 'z eus unan bennak ac'hanoc'h en deus lavaret an dra-se a-raok dezhañ, e talvez emañ an den-se o heuliañ ar pezh en deus lavaret an hini a-raok dezhañ. Ha pa'm eus goulennet hag-eñ hoc'h eus bet tamallet dezhañ bezañ lavaret gaou a-raok ma vije graet ar gofesion-se, hoc'h eus respontet n'hoc'h eus ket graet biskoazh. Dre-se, gouzout a ran n'eo ket posupl dezhañ chom hep komz gaou a-enep an dud ha goude-se en em grediñ da lavarout gaou a-enep Allah. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ e oa deuet unan bennak eus e hendadoù da vezañ roue, n'hoc'h eus respontet netra. Lavaret em eus ma vije bet roue unan bennak eus e hendadoù, e lavarin e oa an den-se o klask - adtapout - rouantelezh e hendadoù. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ e oa nobl pe gwan an dud a heulie anezhañ, hoc'h eus respontet e oa ar re wan o doa heuliet anezhañ. Hag e gwirionez e oant heulierien ar Profed. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ e oa e heulierien o kreskiñ pe o tigreskiñ, hoc'h eus respontet e oant o kreskiñ. Hag evel-se e kendalc'ho ar feiz da greskiñ betek ar barfeted. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ e oa tud deuet da vezañ apostated abalamour ma oant o kasaat kelennadurezh o relijion goude bezañ degemeret anezhi, hoc'h eus respontet ne oa hini ebet. Hag evel-se emañ ar feiz, ur wech aet e-barzh donder ar galon, den ne gaso anezhi - diwar-benn kelennadurezh e relijion -. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ en doa ho trubardet biskoazh, hoc'h eus respontet biskoazh. Hag evel-se ne vije ket bet treitour ar C'hannaded. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h hag-eñ e oac'h o stourm outañ hag e oa o stourm ouzhoc'h, hoc'h eus respontet e oa bet brezelioù alies hag e oa bet cheñchet ho brezelioù hag hini e brezelioù. A-wechoù e sko warnoc'h hag a-wechoù e c'hellit e drec'hiñ e degouezhioù all. Evel-se e voe amprouet ar C'hannaded hag a-benn ar fin e voe an trec'h dezho. Ha pa'm eus goulennet diganeoc'h petra en doa gourc'hemennet deoc'h ober, hoc'h eus respontet en doa gourc'hemennet deoc'h azeuliñ Allah en ur chom hep kevreañ gantañ e netra ha difenn ouzhoc'h ar pezh a azeule ho hendadoù hag en deus gourc'hemennet deoc'h ober pedennoù, reiñ shadaqah, bezañ onest, seveniñ ho promesaoù ha seveniñ ho kefridi'. Ar roue a lavaras : « Setu perzhioù ur profed. E gwirionez, gouzout a raen dija e oa deuet ar Profed diwezhañ war wel, met ne soñjen ket biskoazh e teufe eus ho touez - ar Quraysh -. Ma 'z eo gwir ar pezh a lavarit, e renfe e gwirionez ar vro a zo bremañ dindan va zreid, ha ma 'm bije ur spi bennak d'en em gavout gantañ, e rankfen en em ober, sur a-walc'h, d'en em gavout gantañ. Ha ma vijen dirazañ, e walc'hin plankenn e dreid a-dra-sur. Abu Sufyan a lavaras : 'Neuze e c'houlennas ul lizher digant Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam hag e lennas anezhañ dezhañ, e endalc'hadoù a oa ; 'Bismillahir rahmaanir rahim. Eus Mahomet, servijer Allah hag e gannad, betek Heraklius, roue ar Romaned, Surentez evit ar re a heuilh an titouroù. Neuze, diwar se, e gwirionez e c'halvan ac'hanoc'h gant galv an Islam. Mont e-barzh an Islam hag e viot e surentez. Mont e-barzh an Islam hag Allah a roio deoc'h ur gopr div wech. Koulskoude, ma'z oc'h dic'houest, e dougo pec'hedoù ar vroad Arisiyyiin -Erapapa-. Ha; -Er lizher-se e skrivas komzoù Allah, QS Alu 'Imran gwerzenn 63- ar pezh a dalvez : -'O tud al levr, deomp -stagañ- ouzh ur frazenn -un urzh- n'eus tabut ebet etrezomp ha c'hwi, ne azeulomp netra nemet Allah ha ne gevreomp netra gantañ ha ne gemero hini ebet all diganeomp eget Allah. Ma tistroont neuze lavarit dezho : 'Setu, ni eo ar re o deus soumet -da Allah-'. Abu Sufyan a lavaras : 'Pa oa bet echuet gant ar roue e zisklêriadur e voe a-daol-trumm ur reuz gant an dud tro-dro dezhañ gant an ofiserien roman hag o reuz a greskas muioc'h c'hoazh ha ne gomprenen ket ar pezh a lavarent. Neuze e voe gourc'hemennet deomp mont kuit. Pa oan o vont da vont er-maez gant ma mignoned ha pa oan aet kuit eus o emvod e lavaris d'am mignoned : 'Pebezh afer bras en deus graet mab Abu Kabsyah-mañ. Ur roue eus ar Bani Ashfar e oa - tud o c'hroc'hen melen/Romaned - hag a oa nec'het gantañ ivez'. Abu Sufyan a lavaras adarre : 'Dre Allah, e oan bepred mezhekaet ha sur-tre e oan e vije bet berzh gant e aferioù - e relijion - betek ma voe digoret ma c'halon gant Allah evit degemer an Islam daoust ma kasaen anezhañ a-raok'.