Hadith Representative
Malaikat menguji tiga orang yang sakit dari bani Isra'il
Imam Bukhari : 3205حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى بَدَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ فَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا فَقَالَ أَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ هُوَ شَكَّ فِي ذَلِكَ إِنَّ الْأَبْرَصَ وَالْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ قَالَ فَأَعْطَاهُ بَقَرَةً حَامِلًا وَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا وَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ يَرُدُّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرُ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأَعْطَاهُ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ إِبِلٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ بَقَرٍ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ غَنَمٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ تَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ لَهُ إِنَّ الْحُقُوقَ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ لَقَدْ وَرِثْتُ لِكَابِرٍ عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا فَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَيْهِ هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ وَتَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ بَصَرِي وَفَقِيرًا فَقَدْ أَغْنَانِي فَخُذْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ بِشَيْءٍ أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْكَ وَسَخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ
އަޅުގަނޑަށް [އަޙްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަމްރޫ ބިން ޢާސިމް] އެ [ޙައްމާމް] އެ [އިޝާޤް ބިން ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ޢަމްރާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަދުލިއަالله އަންހޫ] އޭނާއަށް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަޑުއެހި ވާހަކައެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުﷲ ބިން ރާޖާ]] [ޢިޝާޤު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާމް] އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. ފުރަތަމަ މީހާއަކީ ލެޕްރަސީ ޖެހިފައިވާ މީހެއް ކަމަށާއި ދެވަނަ މީހާއަކީ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ފަޅައިގެން ގޮސްފައިވާ މީހެއް ކަމަށާއި ތިންވަނަ މީހާއަކީ ލޯފަން މީހެއް ކަމަށެވެ. ދެން މާތްالله އެއުރެންނަށް މަލާއިކަތެއް ފޮނުއްވައިގެން އެއުރެންނަށް އިމްތިޙާނު ކުރެއްވިއެވެ. ފުރަތަމަ މަލާއިކަތާ ކުޑަކަމުދާ މީހާގެ ގާތަށް އައިސް އޭނާއާ ސުވާލުކުރިއެވެ. 'އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން އެއްޗެއް؟'. މި މީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ހަމުގެ ކުލައާއި އަހަރެންގެ ރަނގަޅު ހަންގަނޑަކީ މިހާރު މީހުން އަހަރެންނާ ދުރުގައި ތިބޭތީ'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ދެން މަލާއިކަތާ އޭނާގެ ހަންގަނޑު ނެތިގެން ގޮސް އޭގެ ބަދަލުގައި ރަނގަޅު ކުލައަކާއި ހަންގަނޑެއް އުނގުޅަންދެން އުނގުޅާލިއެވެ'. ދެން މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ. 'އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން މުދަލެއް ހެއްޔެވެ؟'. އެމީހަކު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ޖަމަލު' އެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ބުނީ: 'ނުވަތަ ކަނބުލޮއެއް'، އެއީ ކިރުބަލި ހުންނަ މީހާތޯ ނުވަތަ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުރި މީހާތޯ ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާއަށް ޝައްކު ކުރެވުނެވެ. އެމީހަކު ބުންޏެވެ؛ 'ޖަމަލު' އާއި އެހެނިހެން ބޭފުޅުން ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ގެރި'. އެހެންކަމުން އޭނާއަށް ދިހަވަރަކަށް ޖަމަލު ދެއްވުމުން، ދެން މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވީ؛ 'ޖަމަލުތަކަށް ތިބާއަށް ނިޢުމަތްތަކެއް ލިބިގެން ދެއްވާށި'. ދެން މަލާއިކަތާ ބޮލުގައި ރިއްސާފައިވާ މީހާގެ ގާތަށް އައިސް އޭނާއާ ސުވާލުކުރިއެވެ. 'އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން އެއްޗެއް؟'. މި މީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ރަނގަޅު އިސްތަށިގަނޑެއް ހަދައިގެން މި ބަލި އަހަރެންގެ ކިބައިން ފިލައިގެން ދާނީ މިހާރު މީހުން އަހަރެންނާ ދުރުގައި ތިބޭތީ'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ދެން މަލާއިކަތާ މިމީހާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލީ އެ ބޮލުގައި ގެއްލިގެން ގޮސް އޭގެ ބަދަލުގައި ރަނގަޅު އިސްތަށިގަނޑެއް އުފެދެންދެން' އެވެ. ދެން މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ. 'އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން މުދަލެއް ހެއްޔެވެ؟'. އެމީހަކު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ގެރި'. އެހެންކަމުން އޭނާއަށް މާބަނޑު ގާއެއް ދިނުމުން މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވީ؛ 'އެ ގާގައި ތިބާއަށް ނިޢުމަތްތަކެއް ލައްވާށި'. ދެން މަލާއިކަތާ ލޯފަން މީހާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. 'އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން އެއްޗެއް؟'. އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އެ ފެނުމާއެކު އަހަރެންނަށް މީހުން ފެންނާނެ ގޮތަށް އަހަރެންގެ ލޮލުގެ ފެނުން الله ތަޢާލާ އަލުން ދެއްވައިފިނަމަ'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އެހެންކަމުން މަލާއިކަތާ އެމީހާގެ ލޮލުގައި ފިރުމާލެއްވީ، الله ތަޢާލާ އޭނާގެ ލޯ އަނބުރާ ދެއްވަންދެން'. ދެން މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ. 'ތިބާއަށް އެންމެ ކަމުދަނީ ކޮން މުއްސަނދިކަމެއް ހެއްޔެވެ؟'. އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ބަކަރި' އެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާއަށް މާބަނޑު ބަކަރިއެއް ދިނެވެ'. އެހެންކަމުން ފުރަތަމަ ދެމީހުންގެ ޖަނަވާރުތައް ގިނަވަމުން ދިޔައީ ތިންވަނަ މީހާ ފަދައިން ގިނަވަމުންނެވެ. ދެން މަލާއިކަތާ ކިޑްނީ ޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ސިފައިގައި ކުޑަކަމުދާ މީހެއްގެ ގާތަށް އައިސް ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑަކީ މިދަތުރުގައި ރިޒުޤު ހުސްވެފައިވާ ނިކަމެތި މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން ޖަމަލެއްގެ ސިފައިގައި ރީތި ކުލައަކާއި ހަންގަނޑެއް ދެއްވި މީހާގެ ކިބައިން އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް އަހާލަން، އަހަރެންގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތަށް ރިޒުޤު ދެއްވާނެތޯއެވެ؟' އެހެންކަމުން މިމީހާ ބުންޏެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން، ހައްގުތައް ވަރަށް ގިނަ - އަޅުގަނޑަށް ފުރިހަމަ ކުރަން-'. އެހިނދު މަލާއިކަތާ އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. 'ހީވަނީ އަހަރެން ކަލޭ ދަންނަހެން. ތިބާއަކީ ކުޑަކަމުދާ މީހެއް ކަމުގައި ނުވެ މީހުން ތިބާއާ ދުރުވެ ތިބާ ނިކަމެތި ޙާލަތެއްގައި ހުރެ الله ތަޢާލާ ތިބާއަށް މުއްސަނދިކަން ދެއްވީ ހެއްޔެވެ؟' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަހަރެންނަށް މިހުރިހާ ކަމެއް ލިބިފައިވަނީ ދަރިފަސްކޮޅުގެ ވާރުތަވެރިކަމުން'. އެހެންކަމުން މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވިއެވެ. 'ދޮގުހަދައިފިނަމަ، الله ތަޢާލާ ތިބާގެ އަސްލު ޙާލަތަށް އަނބުރާ ދެއްވާށި'. ދެން މަލާއިކަތާ އައިސް ބޮލުގައި ރިއްސާ މީހެއްގެ ސިފައިގައި ބޮލުގައި ރިއްސާފައި ހުރި މީހާ ކައިރިއަށް އައީ، ދެން މަލާއިކަތާ ފުރަތަމަ މީހާއަށް ބުނިހެން ބުނުމުން ބޮލުގައި ރިއްސާ މީހާ ޖަވާބު ދިނީ ކުޑަކަމުދާ މީހާ ފަދައިން ދެން މަލާއިކަތާ ބުންޏެވެ؛ 'ދޮގުހަދައިފިނަމަ، الله ތަޢާލާ ތިބާގެ އަސްލު ޙާލަތަށް އަނބުރާ ދެއްވާށި'. ދެން މަލާއިކަތާ އެއްދުވަހަކު ލޯފަން މީހެއްގެ ސިފައިގައި ލޯފަންވެފައިވާ މީހާގެ ގާތަށް އައިސް ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑަކީ މިދަތުރުގައި ރިޒުޤު ހުސްވެފައިވާ ނިކަމެތި މީހެކެވެ. ފަހެ، ބަކަރިއެއްގެ ސިފައިގައި ކަލޭގެފާނުގެ ލޮލުގެ ފެނުން އަނބުރާ ގެނެސްދެއްވި މީހާގެ ކިބައިން އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް އަހާލަން، އަހަރެންގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތަށް ރިޒުޤު ދެއްވާނެތޯއެވެ؟' އެހެންކަމުން މިމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އަހަރެން އެއްދުވަހަކު ލޯފަންވެފައި ހުރެ الله ތަޢާލާ އަހަރެންގެ ލޮލުގެ ފެނުން އަލުން ދެއްވައި އަހަރެންނަކީ ވެސް ނިކަމެތި މީހެއް ކަމަށާއި ރިޒުޤު ދެއްވި ކަމަށް ވާތީ، ބޭނުން ގޮތަކަށް ނަގާށެވެ. اللَّه ގެ ޙައްޤުގައި ތިޔަބައިމީހުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނަގާހާ ހިނދަކު އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހުރަހެއް ނާޅާނަމެވެ'. ދެން މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވީ؛ 'ތިބާގެ މުއްސަނދިކަމުގައި ހިފަހައްޓާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިބާއަށް އިމްތިޙާނު ކުރެވެމުންދާއިރު، الله ތަޢާލާ ތިބާދެކެ ރުހިވޮޑިގަންނަވައި، ތިބާގެ ދެ ޞަޙާބީންގެ މައްޗަށް ކޯފާވެވަޑައިގަންނަވައެވެ'.