Hadith Representative
Ash-shabi'un adalah kelompok dari ahlul kitab yang membaca kitab zabur
Imam Bukhari : 331حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ عِمْرَانَ قَالَكُنَّا فِي سَفَرٍ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّا أَسْرَيْنَا حَتَّى كُنَّا فِي آخِرِ اللَّيْلِ وَقَعْنَا وَقْعَةً وَلَا وَقْعَةَ أَحْلَى عِنْدَ الْمُسَافِرِ مِنْهَا فَمَا أَيْقَظَنَا إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ فُلَانٌ ثُمَّ فُلَانٌ ثُمَّ فُلَانٌ يُسَمِّيهِمْ أَبُو رَجَاءٍ فَنَسِيَ عَوْفٌ ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الرَّابِعُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَامَ لَمْ يُوقَظْ حَتَّى يَكُونَ هُوَ يَسْتَيْقِظُ لِأَنَّا لَا نَدْرِي مَا يَحْدُثُ لَهُ فِي نَوْمِهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ وَكَانَ رَجُلًا جَلِيدًا فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ فَمَا زَالَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ بِصَوْتِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ قَالَ لَا ضَيْرَ أَوْ لَا يَضِيرُ ارْتَحِلُوا فَارْتَحَلَ فَسَارَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ نَزَلَ فَدَعَا بِالْوَضُوءِ فَتَوَضَّأَ وَنُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى بِالنَّاس فَلَمَّا انْفَتَلَ مِنْ صَلَاتِهِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مُعْتَزِلٍ لَمْ يُصَلِّ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ مَا مَنَعَكَ يَا فُلَانُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلَا مَاءَ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ثُمَّ سَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَكَى إِلَيْهِ النَّاسُ مِنْ الْعَطَشِ فَنَزَلَ فَدَعَا فُلَانًا كَانَ يُسَمِّيهِ أَبُو رَجَاءٍ نَسِيَهُ عَوْفٌ وَدَعَا عَلِيًّا فَقَالَ اذْهَبَا فَابْتَغِيَا الْمَاءَ فَانْطَلَقَا فَتَلَقَّيَا امْرَأَةً بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ مِنْ مَاءٍ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا فَقَالَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ عَهْدِي بِالْمَاءِ أَمْسِ هَذِهِ السَّاعَةَ وَنَفَرُنَا خُلُوفًا قَالَا لَهَا انْطَلِقِي إِذًا قَالَتْ إِلَى أَيْنَ قَالَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ قَالَا هُوَ الَّذِي تَعْنِينَ فَانْطَلِقِي فَجَاءَا بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدَّثَاهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَاسْتَنْزَلُوهَا عَنْ بَعِيرِهَا وَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِنَاءٍ فَفَرَّغَ فِيهِ مِنْ أَفْوَاهِ الْمَزَادَتَيْنِ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ وَأَوْكَأَ أَفْوَاهَهُمَا وَأَطْلَقَ الْعَزَالِيَ وَنُودِيَ فِي النَّاسِ اسْقُوا وَاسْتَقُوا فَسَقَى مَنْ شَاءَ وَاسْتَقَى مَنْ شَاءَ وَكَانَ آخِرُ ذَاكَ أَنْ أَعْطَى الَّذِي أَصَابَتْهُ الْجَنَابَةُ إِنَاءً مِنْ مَاءٍ قَالَ اذْهَبْ فَأَفْرِغْهُ عَلَيْكَ وَهِيَ قَائِمَةٌ تَنْظُرُ إِلَى مَا يُفْعَلُ بِمَائِهَا وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أُقْلِعَ عَنْهَا وَإِنَّهُ لَيُخَيَّلُ إِلَيْنَا أَنَّهَا أَشَدُّ مِلْأَةً مِنْهَا حِينَ ابْتَدَأَ فِيهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْمَعُوا لَهَا فَجَمَعُوا لَهَا مِنْ بَيْنِ عَجْوَةٍ وَدَقِيقَةٍ وَسَوِيقَةٍ حَتَّى جَمَعُوا لَهَا طَعَامًا فَجَعَلُوهَا فِي ثَوْبٍ وَحَمَلُوهَا عَلَى بَعِيرِهَا وَوَضَعُوا الثَّوْبَ بَيْنَ يَدَيْهَا قَالَ لَهَا تَعْلَمِينَ مَا رَزِئْنَا مِنْ مَائِكِ شَيْئًا وَلَكِنَّ اللَّهَ هُوَ الَّذِي أَسْقَانَا فَأَتَتْ أَهْلَهَا وَقَدْ احْتَبَسَتْ عَنْهُمْ قَالُوا مَا حَبَسَكِ يَا فُلَانَةُ قَالَتْ الْعَجَبُ لَقِيَنِي رَجُلَانِ فَذَهَبَا بِي إِلَى هَذَا الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ فَفَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَوَاللَّهِ إِنَّهُ لَأَسْحَرُ النَّاسِ مِنْ بَيْنِ هَذِهِ وَهَذِهِ وَقَالَتْ بِإِصْبَعَيْهَا الْوُسْطَى وَالسَّبَّابَةِ فَرَفَعَتْهُمَا إِلَى السَّمَاءِ تَعْنِي السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ أَوْ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ حَقًّا فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَ ذَلِكَ يُغِيرُونَ عَلَى مَنْ حَوْلَهَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَلَا يُصِيبُونَ الصِّرْمَ الَّذِي هِيَ مِنْهُ فَقَالَتْ يَوْمًا لِقَوْمِهَا مَا أُرَى أَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ يَدْعُونَكُمْ عَمْدًا فَهَلْ لَكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَأَطَاعُوهَا فَدَخَلُوا فِي الْإِسْلَامِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ صَبَأَ خَرَجَ مِنْ دِينٍ إِلَى غَيْرِهِ وَقَالَ أَبُو الْعَالِيَةِ{ الصَّابِئِينَ }فِرْقَةٌ مِنْ أَهْلِ الكِتَابِ يَقْرَءُونَ الزَّبُورَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [މުޞައްދާދު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޢައުފް] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ރާޖާއަށް] ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޢިމްރާނުން] ވިދާޅުވެފައި، ‘އަޅުގަނޑުމެން އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ދަތުރެއްގައި އުޅުނު އިރު، ރޭގަނޑުގެ ނިމުމާއި ހަމައަށް އަޅުގަނޑުމެން ހިނގާފައި ދިޔައީމެވެ ނިދާފައި، އަދި އަޅުގަނޑުމެން ތަޖުރިބާކުރި ކަންތައްތަކަށްވުރެ ދަތުރުވެރިންނަށް އަރާމު - އަރާމު - ނިދިއެއް ނެތެވެ. އިރުގެ ހޫނުކަން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް އަހަރެމެން ހޭލައްވާނުލާހާ ހިނދަކު. އަދި އެންމެ ފުރަތަމަ ހޭލެވުނު މީހާއަކީ މިހެންގޮސް، ދެން މިހެންގޮސް، ދެން މީހަކު އަބޫ ޢައުފް ދަންނަ ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން ހަނދާންނެތިގެން ދިޔަ މީހެކެވެ. އަދި ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު ހޭލެވުނުއިރު ހަތަރުވަނަ މީހާއެވެ. އެވަގުތު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިދާފައި ވަނިކޮށް، އޭނާ އަމިއްލައަށް ހޭލައްވަންދެން އެކަލޭގެފާނު ހޭލައްވާނުލައްވަނީ، ނިދީގައި އެކަލޭގެފާނަށް ވީގޮތެއް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނޭނގޭތީއެވެ. ޢުމަރު ހޭލައިގެން އެތައް ބައެއްގެ ތެރޭގައި - ލަސްވެގެން އުޅޭ - އަދި ޢުމަރަކީ ކެތްތެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ވަރުގަދަ މީހެއް - ފެނުމުން، އަޑު އުފުއްލަވައިގެން ތަކްބީރު ވިދާޅުވެ، ޢުމަރުގެ ތަކްބީރުގެ ބާރު އަޑުގެ ސަބަބުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހޭލެވުނު އިރު ބާރަށް ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ ހޭލެވުނު އިރު މީހުން ޝަކުވާ ކުރަމުން ދިޔައީ އެމީހުންނަށް ދިމާވި ގޮތުގެ ޝަކުވާއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'އެއީ މުހިންމެއް ނޫން، ނުވަތަ މުހިންމެއް ނޫން ކަމަށާއި ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދާށެވެ'. އެހެންކަމުން ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންގޮސް ކޮންމެވެސް ދުރުމިނެއްގައި ހުއްޓިފައި ވުޟޫއަށް ފެން ބާލިދީއެއް ހޯދުމަށް އެދުމުން ދެން ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު ނަމާދަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެއްވެ ތިބި މީހުންނާއެކު ނަމާދު ކުރިއެވެ. އޭނާ ނަމާދުކޮށް ނިމުނުފަހުން އޭނާއަށް އެނގުނީ މީހަކު ވަކިވެ، އެއްވެ ތިބި މީހުންނާއެކު ނަމާދުގައި ބައިވެރިނުވާކަމެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެމީހަކު ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަރެން މިހުރީ ޖުނޫބުގައި، އަދި ފެން ނެތް' ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ވިސްނައިދިނީ: 'ތިބާ ހަމައެކަނި ބޭނުންވަނީ ދޮސް ބޭނުންކުރަން' އެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަތުރުފުޅު ކުރިއަށް ގެންދެވީ އެންމެ ފަހުން މީސްތަކުން ކަރުހިއްކުން ކަމަށް ބުނެ އެކަލޭގެފާނަށް ޝަކުވާ ކުރެވެންދެންނެވެ. އެހެންކަމުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަބޫ ރާޖާ ކިޔާ މީހަކު -އެކަމަކު ޢައުފް ހަނދާން ނެތިގެން- އަދި ޢަލީއަށް އެދެވަޑައިގަތުމުން އެދެމީހުންނަށް ވެސް އަމުރު ކުރައްވަމުން އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުން ދެމީހުންނަށްވެސް ގޮސް ފެން ހޯދާށެވެ’. އެހެންކަމުން ދެމީހުން ފުރައިގެން ދިޔައީ ޖަމަލުގައި ފެންކޮތަޅުތައް ހިފައިގެން ދިޔަ އަންހެނަކާ ބައްދަލުވާންދެންނެވެ. އެހެންކަމުން ދެމީހުން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީ ކޮންތާކު ފެން ހުރީ؟ އެ އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ 'މި ސަރަހައްދުން އެންމެ ފަހުން ފެން ފެނުނީ މިހާރު' ކަމަށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަތުރަކީވެސް ފެން ހޯދުމުގެ ދަތުރެކެވެ'. ދެން ދެމީހުންވެސް ބުނީ ދެން ދާށެވެ. އަންހެންމީހާ ސުވާލުކުރީ ކޮންތާކަށް ދާން؟ ދެމީހުންވެސް ޖަވާބު ދިނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ބައްދަލުކުރުމަށެވެ. އެ އަންހެންމީހާ ސުވާލުކުރީ، 'ޝަބީޢީ- ދީނުން ވަކިވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ މީހުންނަށް؟' ދެމީހުންވެސް ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ އޭނާއަކީ ތިޔަ މާނަކުރާ މީހާ' ކަމަށެވެ. ދެން ރަސޫލާގެ ދެ ޞަޙާބީންވެސް އެ އަންހެންމީހާއާއެކު ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ބައްދަލުކުރުމަށެވެ. ދެމީހުން ދެން ކިޔައިދިނީ ދެންމެ ތަޖުރިބާކުރި ހާދިސާތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އެއަށްފަހު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފެން ތަށި ހޯދުމަށް އެދިވަޑައިގެން، ދެން ފެންކޮތަޅުތަކުގެ އަނގައަށް - އަންހެންމީހާއަށް ނިސްބަތްވާ - އުނގުޅުއްވައި، އެއްވެ ތިބި މީހުންނަށް ގޮވާލައްވަމުން ފެންކޮތަޅުތައް ބާއްވައިފިއެވެ. އެހެންކަމުން ރައްޔިތުން އެމީހުންނަށް ފެން ދީފައި - އެމީހުންގެ މައުންޓްތައް - އެމީހުން ބޭނުން ގޮތަކަށް ބޯން ތިއްބެވެ. އަދި އެންމެފަހުން ޖަނަބާ ޖެހިފައި ހުރި މީހާއަށް ފެން ބާލިދީއެއް ދިނެވެ. ދެން އޭނާ ގާތު ބުނީ: 'ގޮސް ފެންވަރާށެވެ'. ޑާންސް ތެދުވުމުން އެ އަންހެންމީހާ އޭނާގެ ފެނަށް ކުރަމުންދާ ކަންތައްތައް ބެލިއެވެ. الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މި ހާދިސާގެ ސަބަބުން އޭނާއާއި އަޅުގަނޑުމެންނަށްވެސް ސިހުމެއް ލިބި، ފުރަތަމަ ފަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ފެން އިތުރުވެފައިވާކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އެކަލޭގެފާނަށް -ކާނާ- އެއްކުރައްވާށެވެ'. އެހެންކަމުން ރައްޔިތުން ކާއެއްޗެހި އެއްކުރީ ޚުދުރު، ފުށް، ސައިކު - ކިރާއި ފުށް އެއްކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް - ގެ ސިފައިގައެވެ. އެ ކާއެއްޗެހި ދެން ފޮތިގަނޑަކަށް ލާފައި، އެމީހުން އެ އަންހެންމީހާ އުޅަނދުގައި އުފުލާލައިގެން ކާއެއްޗެހި ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓާފައިވެ އެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ އަންހެންމީހާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ފެން ކުޑަކުޑަކޮށްވެސް މަދު ނުކުރިކަން ކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، އެކަމަކު الله އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޯން ދެއްވާފައިވާކަން'. އެ އަންހެންމީހާ ދެން ގެއަށް ދިޔައީ އޭނާގެ އާއިލާ ކައިރިއަށް، އެމީހުން ދެން ސުވާލުކުރީ 'އޭ ފުލާނާ، ކޮން ކަމަކުން ލަސްވީ؟' އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ މުޢުޖިޒާތެއް! އަޅުގަނޑަށް ދިމާވީ ދެމީހަކު ދެން އަޅުގަނޑު ގޮވައިގެން ޝާބިޢީ ކިޔާ މީހަކާ ބައްދަލުކުރަން، ދެން އެމީހާ މިހެން މިހެން ހެދީ. الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، މިކަމާއި މިކަމުގެ ތެރެއިން އެންމެ އަޖައިބުކުރުވަނިވި މީހާ - އާދަޔާ ޚިލާފު ހާދިސާއެއް ހެއްދެވި ބޭފުޅާއެވެ.' އެ އަންހެންމީހާ ބުނީ މެދު އިނގިލިތަކާއި ޝަހާދަތް އިނގިލިތައް އުޑުމައްޗަށް، ނުވަތަ އުޑުތަކާއި ބިމާ ދެމެދު އުފުލާލައިގެން އިޝާރާތް ކުރަމުންނެވެ. މާނައަކީ އެކަލޭގެފާނަކީ الله ގެ ޙަޤީޤީ ރަސޫލާ ކަމުގައި ހެކިބަސް ދިނުމެވެ. އޭގެ ފަހުން މުސްލިމުން އަބަދުވެސް އެ އަންހެންމީހާ މުޝްރިކުންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކޮށްދީފައި ވާއިރު މުސްލިމުން އެ އަންހެންމީހާގެ ގެއަކަށް ނުވަތަ ދިރިއުޅޭ ތަނަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. އެއްދުވަހަކު އެ އަންހެންމީހާ އޭނާގެ މީސްތަކުންނަށް ބުނީ، ރައްޔިތުން ގަސްތުގައި ކަލޭމެންނަށް ރަޙްމަތް ކުރިކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ. އިސްލާމްވާން ބޭނުންތަ؟' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނުގެ މީސްތަކުން އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވެ އިސްލާމްވެވަޑައިގަތެވެ'. އަބޫ ޢަބްދުالله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ޝަބީޢީން ދޭހަވަނީ އެއް ދީން އަނެއް ދީނަކަށް ދޫކޮށްލުމެވެ. މީގެ އިތުރުން އަބޫ ''އަލިޔާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަޝްޝަބީއުނަކީ ފޮތުން ޒަބުރު ފޮތް ކިޔަވާ ބައެއް' އެވެ.