Imam Ahmad : 20772

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهُوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلَاطٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ فِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَلَمَّا غَشِيَتْ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لَا تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمْ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ أَيُّهَا الْمَرْءُ لَا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَلَا تُؤْذِينَا فِي مَجَالِسِنَا وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ قَالَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا فَلَمْ يَزَلْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ أَيْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ وَلَقَدْ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَهُ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَاكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَقَدْ اجْتَمَعَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ حِمَارًا عَلَى إِكَافٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَرَاءَهُ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَذَكَرَهُ وَقَالَ الْبَحْرَةِ

اسان کي [عبد الرزاق] ٻڌايو ويو آهي ته اسان کي [معمر]، [عز زهريءَ] کان، [عروه بن الزبير] کان ٻڌايو ويو آهي ته [اسامه بن زيد] کيس ٻڌايو ته رسول الله ﷺ پنهنجي گڏهه تي سوار هئا، جنهن تي فدڪي مخمل سان ڪڙڪائي ٿيل زين هئي، جڏهن بدر جي واقعي کان اڳ بني الحارث بن الخجراج ۾ سعد بن عباده جي زيارت ڪئي ته هو اسامه بن زيد جي پٺي تي سوار هو، اتي مسلمانن، مشرڪن، بت پرستن ۽ يهودين جي هڪ مجلس مان لنگهيو، جن ۾ عبدالله بن ابي گڏهه گڏ هو، ۽ مجلس ۾ عبدالله بن رواحہ به هو. جڏهن مجلس گڏهن جي رڙيون ڪرڻ سان ڀرجي وئي، ته عبدالله بن ابي پنهنجي نڪ کي دوپٽي سان ڍڪيو ۽ چيو؛ اسان کي تنگ نه ڪريو، پوءِ رسول الله ﷺ انهن کي سلام ڪيو ۽ پوءِ رڪيو ۽ لهي ويو، ان کان پوءِ رسول الله ﷺ انهن کي الله جي طرف دعوت ڏني ۽ انهن کي قرآن پڙهي ٻڌايو. عبدالله بن ابي ان کي چيو؛ اي ماڻهو! توهان هن کان بهتر نه آهيو، جيڪڏهن توهان جيڪو چئو ٿا اهو سچ آهي ته اسان کي اسان جي گڏجاڻي ۾ تنگ نه ڪريو، مهرباني ڪري پنهنجي گاڏي ڏانهن واپس وڃو، پوءِ اسان مان جيڪو به توهان وٽ اچي، جناب، مهرباني ڪري ان کي هڪ ڪهاڻي ٻڌايو. عبدالله بن رواحه چيو؛ اسان جي تقريب ۾ اسان سان شامل ٿيو ڇو ته اسان ان کي پسند ڪريون ٿا. اسامه بن زيد چيو؛ مسلمان، مشرڪ ۽ يهودي هڪ ٻئي کي گاريون ڏئي رهيا هئا جيستائين اهي هڪ ٻئي تي حملو ڪرڻ وارا هئا، رسول الله ﷺ انهن کي خاموش ڪندا رهيا ۽ پوءِ گاڏي تي چڙهي ويا جيستائين اهي سعد بن عباده جي گهر ۾ داخل ٿيا، پوءِ هن چيو؛ 'هيلو سعد! ڇا توهان ٻڌو نه آهي ته ابو حباب ڇا چيو؟' هن جو مطلب هو ته عبدالله بن ابي کي اهڙو ۽ اهڙو چوڻ. سعد چيو؛ اي الله جا رسول، الله جو قسم، الله توهان کي اهو ڏنو آهي جيڪو توهان توهان کي ڏنو آهي. هن ڍنڍ جي رهواسين هن کي ڪڍڻ ۽ پابند ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، پوءِ جڏهن الله ان کي مالڪ کي ڏنل سچائي سان جواب ڏنو، ته هو خوش ٿيو. هن سان اهڙو سلوڪ ڪيو ويو جيئن مون ڏٺو. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي معاف ڪري ڇڏيو. اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي اسان کي [لِيتس] يعني ابن سعد ٻڌايو آهي، مون کي [عقيل] ٻڌايو آهي [ابن شهاب] کان [عروه] ته [اسامہ بن زيد] هن کي خبر ڏني، پوءِ هن حديث جو مطلب بيان ڪيو. بس اهو چيو ته؛ هن ڍنڍ جا رهواسي متفق آهن. اسان کي [ابو اليمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سيوب] [الزهري] کان ٻڌايو آهي، مون کي [عروه بن الزبير] ٻڌايو آهي ته [اسامه بن زيد] ان کي ٻڌايو ته رسول الله ﷺ فدڪي مخمل جي زين سان گڏ هڪ گڏهه تي سوار ٿيا ۽ بدر جي واقعي کان اڳ بني الخجراج ۾ سعد بن عباده جي زيارت لاءِ اسامه بن زيد کي پنهنجي پويان کڻي ويا، اسامه حديث جو ذڪر ڪيو ۽ چيو ته؛ سمنڊ.