Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Imam Ahmad : 20199

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ فِي تَفْسِيرِ ابْنِ جُرَيْجٍ الَّذِي أَمْلَاهُ عَلَيْهِمْ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخِرِ وَغَيْرُهُمَا قَالَ قَدْ سَمِعْتُ يُحَدِّثُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ إِنَّا لَعِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِهِ إِذْ قَالَ سَلُونِي فَقُلْتُ أَبَا عَبَّاسٍ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ بِالْكُوفَةِ رَجُلٌ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ نَوْفٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ لَيْسَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَمَّا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ وَأَمَّا يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ فَقَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى رَسُولَ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَام ذَكَّرَ النَّاسَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا فَاضَتْ الْعُيُونُ وَرَقَّتْ الْقُلُوبُ وَلَّى فَأَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْأَرْضِ أَحَدٌ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ لَا قَالَ فَعُتِبَ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنَّ لِي عَبْدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ وَأَنَّى قَالَ مَجْمَعُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَيْ رَبِّ اجْعَلْ لِي عَلَمًا أَعْلَمُ ذَلِكَ بِهِ قَالَ لِي عَمْرٌو قَالَ حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ وَقَالَ يَعْلَى خُذْ حُوتًا مَيْتًا حَيْثُ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ قَالَ لِفَتَاهُ لَا أُكَلِّفُكَ إِلَّا أَنْ تُخْبِرَنِي حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ قَالَ مَا كَلَّفْتَنِي كَثِيرًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { إِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ } يُوشَعَ بْنِ نُونَ لَيْسَتْ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ فَبَيْنَا هُوَ فِي ظِلِّ صَخْرَةٍ فِي مَكَانٍ ثَرْيَانٍ إِذْ تَضَرَّبَ الْحُوتُ وَمُوسَى نَائِمٌ قَالَ فَتَاهُ لَا أُوقِظُهُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ أَنْ يُخْبِرَهُ وَتَضَرَّبَ الْحَوْتُ حَتَّى دَخَلَ الْبَحْرَ فَأَمْسَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَيْهِ جِرْيَةَ الْبَحْرِ حَتَّى كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ فَقَالَ لِي عَمْرٌو وَكَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ وَحَلَّقَ إِبْهَامَيْهِ وَاللَّتَيْنِ تَلِيَانِهِمَا { لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ قَدْ قَطَعَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَنْكَ النَّصَبَ لَيْسَتْ هَذِهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ فَأَخْبَرَهُ فَرَجَعَا فَوَجَدَا خَضِرًا عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَلَى طِنْفِسَةٍ خَضْرَاءَ عَلَى كَبِدِ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ مُسَجًّى ثَوْبَهُ قَدْ جَعَلَ طَرَفَهُ تَحْتَ رِجْلَيْهِ وَطَرَفَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ وَقَالَ هَلْ بِأَرْضِكَ مِنْ سَلَامٍ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا شَأْنُكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ أَمَا يَكْفِيكَ أَنَّ أَنْبَاءَ التَّوْرَاةِ بِيَدِكَ وَأَنَّ الْوَحْيَ يَأْتِيكَ يَا مُوسَى إِنَّ لِي عِلْمًا لَا يَنْبَغِي أَنْ تَعْلَمَهُ وَإِنَّ لَكَ عِلْمًا لَا يَنْبَغِي أَنْ أَعْلَمَهُ فَجَاءَ طَائِرٌ فَأَخَذَ بِمِنْقَارِهِ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِلْمِي وَعِلْمُكَ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَمَا أَخَذَ هَذَا الطَّائِرُ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ وَجَدَا مَعَابِرَ صِغَارًا تَحْمِلُ أَهْلَ هَذَا السَّاحِلِ إِلَى هَذَا السَّاحِلِ عَرَفُوهُ فَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ الصَّالِحُ فَقُلْنَا لِسَعِيدٍ خَضِرٌ قَالَ نَعَمْ لَا يَحْمِلُونَهُ بِأَجْرٍ فَخَرَقَهَا وَدَقَّ فِيهَا وَتِدًا قَالَ مُوسَى { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا } قَالَ قَالَ مُجَاهِدٌ نُكْرًا { قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } وَكَانَتْ الْأُولَى نِسْيَانًا وَالثَّانِيَةُ شَرْطًا وَالثَّالِثَةُ عَمْدًا { قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } فَلَقِيَا غُلَامًا فَقَتَلَهُ قَالَ يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَجَدَا غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ فَأَخَذَ غُلَامًا كَافِرًا كَانَ ظَرِيفًا فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ بِالسِّكِّينِ قَالَ { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً } لَمْ تَعْمَلْ بِالْحِنْثِ فَانْطَلَقَا فَوَجَدَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ سَعِيدٌ بِيَدِهِ هَكَذَا وَرَفَعَ يَدَهُ فَاسْتَقَامَ قَالَ يَعْلَى فَحَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدًا قَالَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ فَاسْتَقَامَ { قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا } قَالَ سَعِيدٌ أَجْرًا نَأْكُلُهُ قَالَ وَكَانَ يَقْرَؤُهَا { وَكَانَ وَرَاءَهُمْ } وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَؤُهَا وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَزْعُمُونَ عَنْ غَيْرِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ هَذَا الْغُلَامُ الْمَقْتُولُ يَزْعُمُونَ أَنَّ اسْمَهُ جَيْسُورُ قَالَ { يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا } وَأَرَادَ إِذَا مَرَّتْ بِهِ أَنْ يَدَعَهَا لِعَيْبِهَا فَإِذَا جَاوَزُوا أَصْلَحُوهَا فَانْتَفَعُوا بِهَا بَعْدُ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ سَدُّوهَا بِقَارُورَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ بِالْقَارِ وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ وَكَانَ كَافِرًا { فَخَشِينَا أَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا } فَيَحْمِلُهُمَا حُبُّهُ عَلَى أَنْ يُتَابِعَاهُ عَلَى دِينِهِ { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا } هُمَا بِهِ أَرْحَمُ مِنْهُمَا بِالْأَوَّلِ الَّذِي قَتَلَهُ خَضِرٌ وَزَعَمَ غَيْرُ سَعِيدٍ أَنَّهُمَا قَالَا جَارِيَةٌ وَأَمَّا دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَاصِمٍ فَقَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ إِنَّهَا جَارِيَةٌ وَبَلَغَنِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّهَا جَارِيَةٌ وَوَجَدْتُهُ فِي كِتَابِ أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ يُوسُفَ مِثْلَهُ

A tene na e [Abdullah bin Ibrahim Al Marwazi] lo tene, a tene na mbi [Hsyam bin Yusuf] na yâ ti tafsir [Ibn Juraij] so lo diko na ala, a tene na mbi [Ya’la bin Musulman], na [Amru bin Dinar] ti [Sa’id bin ambeni ad na lo] - oko ti mbi ad lo] lo tene ni na Sa’id bin Jubair lo tene, ‘Na ngoi so e yeke na mbage [Abdullah bin Abbas] na da ti lo, lo tene, ‘Hunda mbi,’ mbi hunda, ‘O Abu Abbas, zia Allah asala si mbi ga ye ti zingo na mo. Na Kufa mbeni zo ti sungo mbaï ayeke dä - mbeni zo ti mungo wango - so iri ti lo ayeke Nauf, lo pensé so zo so ague ti gi hingango ye ayeke Moïse pëpe so alondo na popo ti amolenge ti Israël?’ [Amru bin Dinar] atene: ‘So mvene la ayeke wato ti Nzapa!’, na ngoi so [Ya’la bin Muslim] atene, [Ibn Abbas] atene: ‘[Ubay bin Ka’b] atene na mbi, lo tene: ‘Wakua ti Nzapa asara tënë kozoni na ngoi so Mosa, Watokua ti lo na azo ti lo asara tënë ti lo. ti yengi, lo yeke dä pëpe. Na pekoni, mbeni koli atingbi na lo, koli ni atene: ‘O Watokua ti Nzapa, mbeni zo ayeke na ndo ti sese so so ayeke na ndara ahon mo?’ Musa akiri tënë, atene: ‘Ên-ën’. Rasulullah akiri atene: ‘Tongaso a bi tënë na li ti lo na ngoi so lo kiri na hingango ye ni na Allah Tabaaraka Wa Ta’ala pëpe, Allah afa na pekoni so: ‘Biani mbi yeke na mbeni wakua so ayeke na ndara ahon mo’. Musa ahunda: ‘O Rabb, lo yeke na ndo wa?’ Allah akiri tene: ‘Na bungbingo ti akota ngu-ingo use’. Musa a yeke na beku so, ‘O Rabb, mu na mbi mbeni fä so mbi lingbi ti sala kusala na ni ti tingbi na lo’. Ubay atene: ‘Amru atene na mbi, ‘Tokua ti Allah asara tënë ti lo: ‘Ndo so mo perdre susu dä’. Na ngoi so Ya’la atene, ‘Mû mbeni susu so akui awe so alingbi ti huru yingo na yâ ni’. Tongaso, Moïse amû asusu ni, lo zia ni na yâ ti mbeni sakpa. Na pekoni, lo tene na zo ti kua ti lo: ‘Mbi yeke yô kungba na ndö ti mo pëpe, gi tongana mo fa na mbi ndo so susu ni agirisa dä.’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘Mo yô kungba mingi na ndo ti mbi pëpe’. Tongaso, a yeke ye so tënë ti Allah aye ti tene: ‘Na ngoi so Musa asara tënë na wakua ti lo, Yusya’ bin Nun’. [Sa’id bin Jubair] atene, ‘Na ngoi so lo yeke na ndo ti mbeni kota tênë, susu ni ayengi, na ngoi so Musa ayeke lango’. Wakua ni atene: ‘Mbi yeke zingo lo pëpe’. Juska Musa azingo, wakua ti lo agirisa ti fa na lo sango ni. Na ngoi ni so, susu ni ayeke tiri ngangu juska lo lï na yâ ti ngu ni. Allah a kanga lege na akota ngu ti ngu-ingo ti tene a ba mo ba mo tene a marque ti susu ni ayeke na ndo ti atênë. [Amru] atene na mbi, ‘A yeke mo bâ mo tene a marque ni ayeke na ndo ti atênë’. -na pekoni lo curlé akota maboko ti lo use na amaboko ti lo use na pekoni-. '-Ala ga na kobe ti e ge; biani e fatigué ndali ti voyage ti e-' -Qs. Al Kahf: ngu 62-. Wakua ti lo atene: ‘Biani, Allah azi fatigue so na ndo ti mo awe’. -Me, mbaï so alondo na Sa’id bin Jubair pëpe-. Na pekoni, wakua ni afa na Musa so susu ni abuba awe, tongaso ala use kue akiri juska ala tingbi na Hidlir Alaihis Salam’. Ubay atene; Uthman bin Sulaiman atene na mbi, lo tene: ‘Khidlir ayü bongo ti vert na yâ ti ngu-ingo’. Na ngoi so Sa’id bin Jubair atene, ‘Na bongo so a brodé ni, lo zia yanga ni na gere ti lo use na mbeni yanga ni na gbe ti li ti lo. Musa a tene bonjour na lo na ngoi so lo zi lê ti lo -Khidlir-. Khidlir atene: ‘Bara azo na kodoro ti mo? Tongana nye?' Moïse akiri tënë, atene: ‘Mbi yeke Moïse’. Khidlir akiri ahunda: ‘Moïse ti Israël?’ Musa akiri tënë, atene: ‘En’. Khidlir akiri ahunda: ‘Tongaso, mo yeke na bezoin ti nyen?’ Musa akiri tënë, atene: ‘Mbi ga ti tene mo fa na mbi afango lege so a fa na mo’. Khidlir atene: ‘O Musa, asango so alondo na yâ ti Torah alingbi na mo pëpe? dang révélation ayeke lakue ti descend na mo? Biani, mbi yeke na hingango ye so mo lingbi ti komande ni pëpe, nga mo yeke na hingango ye so mbi lingbi pëpe ti komande ni’. Na pekoni, mbeni ndeke so anyon ngu ti ngu-ingo aga. Khidlir atene: ‘Na iri ti Allah, hingango ye ti mbi na hingango ye ti mo a sara si kota ti hingango ye ti Allah adë pëpe, gi tongana ndeke so anyon ngu ti ngu-ingo’. Na pekoni, ala use kue atambela na yanga ti ngu ni juska ala wara mbeni kete bateau so amû azo ti gue na ni na mbeni yanga ti ngu ni nde. Na ala lingbi ti hinga Khidlir. Ala tene: ‘So ayeke Wakua ti Allah so ayeke mbilimbili!’ A hunda Sa’id, a tene: ‘So Khidlir la?’ Lo kiri tënë, lo tene: ‘En, ala mû na lo mbeni lift sân ti tene a futa lo’. Me na pekoni, Khidlir asara mbeni dû na yâ ti bateau ni juska Musa atene: ‘-Ngbanga ti nyen la mo sara mbeni dû na yâ ti bateau ni so mo mû azo ti yâ ni?’ Biani, mo sala kota faute-' -Qs. Al Kahf: 71-. Azo ti fango peko ti ye ni atene: ‘Mujahid atene na lafadz ‘Nukra’ -dangereux-’. '-KHidlir a kiri tene; ‘Mbi tene pepe: ‘Biani, mo yeke kanga bê lâ oko pëpe na mbi-’ -Qs. Al Kahf: 72-. Kozoni ayeke ndali ti so lo girisa ye, use ni ayeke conditionnel na ota ni ayeke na lege ti ndara’. Musa a tene: -'Mo punir mbi pepe ndali ti so mbi girisa ye na mo zia kungba ti mbi pepe na ndo ti aye ti mbi-' -Qs. Al Kahf: ngu 73-. Na ngoi so ala use kue atingbi na mbeni molenge, Khidlr afâ lo. Ya’la bin Muslim atene, Sa’id bin Jubair atene, ‘Ala use kue atingbi na mbeni kete molenge so ayeke sala ngia, na lo yeke mbeni infidèle, Khidlir agbu lo na lo fâ lo na épée. Moïse atene: ‘Ngbanga ti nyen mo fâ âme so ayeke nzoni-kue, me pëpe ngbanga ti so lo fâ mbeni zo nde? Biani, mo sara mbeni ye ti sioni’. Tongaso, ala use kue ague; tongaso si tongana ala use kue asi na azo ti mbeni kodoro, ala hunda ti tene azo ti kodoro ni ayamba ala me azo ti kodoro ni aye pëpe ti yamba ala, na pekoni ala use kue abâ so amur ti ada ni ayeke nduru ti tï, tongaso Khidlir aleke amur ni.’ Sa’id atene na mbeni ye ti maboko tongana ti so - lo yôro maboko ti lo use kue na nduzu - juska ala luti droit.’ Na ngoi so Ya’la atene, ‘Mo pensé so Sa’id atene, ‘Na pekoni lo fâ yâ ti maboko ti lo juska mur ni aduti droit.’ Musa a tene: -'Tongana mo ye, mo yeke mu biani futa ndali ni-' -Qs. Al Kahf: ngu 77-. Sa’id atene, ‘So ayeke futa so e lingbi ti sala kusala na ni teti kobe’. Na Sa’id adiko ni na lafadz ‘WA KAANA WARAA`AHUM - ngbanga ti so na peko ti ala a yeke wara...-, na ngoi so Ibn Abbas adiko ni na lafadz ‘WA KAANA AMAAMAHUM MALIK - ngbanga ti so na gbele ala mbeni gbia ayeke dä...- - ala pensé so Na ndo ti Sa’id so ayeke tene na devant ti ala ngbanga ti so kete molenge-koli ni ayeke na yâ ti ki . so amû arche oko oko kue na Khidir aye ti tene tongana gbia ni ahon na pekoni gbia ni ayeke zia gi ni ngbanga ti so mbeni ye abuba, juska na peko ti so ala ngbâ ti tambela, ala lingbi ti kiri ti leke ni juska a kiri ti sara kua. Ambeni zo atene so ala kanga ni na akete bozo, ambeni zo atene so ala kanga ni na goudron. Ti molenge ni, babâ na mama ti lo use kue ayeke awamabe, na ngoi so lo yeke mbeni zo so amä na bê pëpe, a yeke na mbito so lo yeke gbu babâ na mama ti lo na ngangu ti gue na lege ti wataka na ti mä na bê pëpe, tongaso si ndoye ti ala teti molenge ni ague na ala use kue ti mû peko ti lege ti vorongo ti -molenge ti lo. Tongaso, Khidlir aye si Allah azia na place ti lo mbeni molenge so ayeke nzoni mingi, so ayeke nzoni-kue, so ayeke na ndoye mingi, na ndoye ti ala teti lo ahon ndoye ti ala teti molenge so Khidlir’ afâ lo. Na ndo ni, Sa’id apensé so ala use kue - Sa’id na Ibnu Abbas - atene so zo so amû place ti molenge so Khidlir afâ lo ayeke mbeni ngbâa ti wali. Na ngoi ni so, Dawud bin Ashim, so alondo gi na mbeni ndo oko pëpe, atene: ‘Biani, lo - zo so amû place ti molenge so Khidlir afâ lo - ayeke mbeni ngbâa ti wali’. Na a ga na mbi na mbage ti [Sa’id bin Jubair] so lo yeke mbeni ngbâa ti wali, na . Mo wara ni na lege ti ambeti ti babâ ti mo so alondo na [Yahya bin Ma’in] so alondo na [Hysyam bin Yusuf] tongaso’.