Imam Ahmad : 24445
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَايَ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَلَمْ يَمْرُرْ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلَّا يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَفَيْ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ أَرْضِ الْحَبَشَةِ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بِرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهُوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ فَقَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُسْلِمِينَ قَدْ رَأَيْتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ أُرِيتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا حَرَّتَانِ فَخَرَجَ مَنْ كَانَ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَوَ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي قَالَ نَعَمْ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصُحْبَتِهِ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ مِنْ وَرَقِ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَبَيْنَا نَحْنُ يَوْمًا جُلُوسًا فِي بَيْتِنَا فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ قَالَ قَائِلَانٍ لِأَبِي بَكْرٍ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا مُتَقَنِّعًا فِي سَاعَةٍ لَمْ يَكُنْ يَأْتِينَا فِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فِدَاءٌ لَهُ أَبِي وَأُمِّي إِنْ جَاءَ بِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ لَأَمْرٌ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنَ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ دَخَلَ لِأَبِي بَكْرٍ أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمْ أَهْلُكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَالصُّحْبَةَ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَخُذْ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَى رَاحِلَتَيَّ هَاتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالثَّمَنِ قَالَتْ فَجَهَّزْنَاهُمَا أَحَبَّ الْجِهَازِ وَصَنَعْنَا لَهُمَا سُفْرَةً فِي جِرَابٍ فَقَطَعَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ مِنْ نِطَاقِهَا فَأَوْكَتْ الْجِرَابَ فَلِذَلِكَ كَانَتْ تُسَمَّى ذَاتَ النِّطَاقَيْنِ ثُمَّ لَحِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ بِغَارٍ فِي جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ ثَوْرٌ فَمَكَثَا فِيهِ ثَلَاثَ لَيَالٍ
A tene na e [Abdurrazzaq] ti [Ma’mar] so [Azzuhri] atene na mbi [Urwah bin AzZubair] so [Aisyah] atene; ‘Mbi hinga pepe so babâ na mama ti mbi use kue a yeda na mbeni lege ti vorongo, mbeni lango oko ayeke dä pepe so e sala ni gi tongana Prophète sallaallahu ‘alaihi wa sallam a sala vizite na da ti e na ndapelele wala na peko ti midi. Na ngoi so a tara aMusulman, Abu Bakr alondo na lo gue na kodoro ti Habasyah. Na ngoi so lo si na ndo ti Ghimad, Ibn Daghinah atingbi na lo - lo yeke mbeni mokonzi ti ndo ni - lo tene; ‘Mo yeke gue na ndo wa, Abu Bakr?’ Abu Bakr akiri tënë; ‘Azo ti mbi atomba mbi awe’. na pekoni lo fa molongo ti aye so asi. Na ngoi ni so, Rasulullah shallaallahu ‘alaihi wa sallam atene na aMusulman: ‘Mbi bâ mbeni ndo so alingbi na ala ti gue na kodoro wande, mbi bâ ala mbeni sese so ayeke na ngu pëpe so akeke ti datte ayeke dä na popo ti ahoto use so ayeke wâ mingi’. Na ngoi so Rasulullah asara tënë ti ye so, ambeni zo ague na Médine, na ambeni Musulman so ague na Habasyah akiri na Médine. Abu Bakr ayeke leke ti gue na kodoro wande, me Rasulullah atene na lo: ‘Mo sara ye hio pëpe, mbi yeke na beku so a yeke mû lege na mbi’. Abu Bakr atene; ‘Na lege ti babâ na mama ti mbi, mo yeke biani na beku tongaso?’ Lo tene: ‘En,’ na pekoni Abu Bakr akanga bê ti lo ndali ti so Watokua ti Nzapa sallaallahu ‘alaihi wa sallam na akamarade ti lo, lo mû ngu na lo mû kobe na ahoto use so lo yeke na ni na akeke ti Samir teti nze osio. Zuhair atene; Urwah atene; Aisha atene; ‘Na ngoi so e duti na mbeni ndapre so wâ ayeke mingi, azo use ayeke dä so atene na Abu Bakr; ‘So ayeke Watokua ti Allah sallaallahu ‘alaihi wa sallam so aye ti tingbi, lo kanga mbeni mbage ti li ti lo na lê ti lo, lo ga na mbeni ngoi so lo ga lâ oko pëpe’. Abu Bakr atene; ‘Mbi mû babâ na mama ti mbi na sandaga ndali ti lo, tongana lo ga na ngoi so aye ti tene so mbeni kota ye ayeke dä’. Rasulullah aga na lo hunda lege na lo, lo mû lege na lo ti lï. Na ngoi so lo tingbi na lo, Rasulullah atene: ‘I zi azo so ayeke ge,’ na pekoni Abu Bakr atene; ‘Na lege ti babâ na mama ti mbi, biani ala yeke sewa ti mo, O Watokua ti Allah’. na pekoni, Prophète sallallahu ‘alaihi wa sallam atene: ‘Biani, a mû lege na mbi ti gue na kodoro wande,’ Abu Bakr atene; ‘Teti babâ ti mbi, mbi yeke zo so ayeke gue na mo, O Watokua ti Allah?’ Rasulullah atene: ‘En,’ Abu Bakr atene; ‘Teti nzoni ti babâ ti mbi, O Watokua ti Allah, mû mbeni oko ti ahoto ti mbi’. Rasulullah atene: ‘A yeke nzoni ti sara ni’. Aisha atene; ‘Na pekoni e leke teti lo kobe so lo ye mingi, e sala teti ala use kue mbeni Sufroh - ndo ti yongo kobe teti azo ti voyage - na yâ mbeni Jirab - mbeni ta ti batango kobe na yâ ni -’. Na pekoni, Asma’ bint Abu Bakr afâ ceinture ti lo na lo kanga bongo ni. Na ndo so, a zia iri ti lo dzatunniqatain - so ayeke na ceinture use -. Na pekoni, Rasulullah na Abu Bakr ague na yâ ti dû ti tênë so a iri ni Tsur, ala lango kâ teti bï ota.