Imam Ahmad : 22865

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حِمْيَرٍ الْحِمْصِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي عَبْلَةَ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا جُبَيْرُ بْنُ نُفَيْرٍ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَنَظَرَ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ قَالَ هَذَا أَوَانُ الْعِلْمِ أَنْ يُرْفَعَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ زِيَادُ بْنُ لَبِيدٍ أَيُرْفَعُ الْعِلْمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَفِينَا كِتَابُ اللَّهِ وَقَدْ عَلَّمْنَاهُ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتُ لَأَظُنُّكَ مِنْ أَفْقَهِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ ذَكَرَ ضَلَالَةَ أَهْلِ الْكِتَابَيْنِ وَعِنْدَهُمَا مَا عِنْدَهُمَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلَقِيَ جُبَيْرُ بْنُ نُفَيْرٍ شَدَّادَ بْنَ أَوْسٍ بِالْمُصَلَّى فَحَدَّثَهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ صَدَقَ عَوْفٌ ثُمَّ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا رَفْعُ الْعِلْمِ قَالَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ ذَهَابُ أَوْعِيَتِهِ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي أَيُّ الْعِلْمِ أَوَّلُ أَنْ يُرْفَعَ قَالَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ الْخُشُوعُ حَتَّى لَا تَكَادُ تَرَى خَاشِعًا

اسان کي [علي بن بحر] ٻڌايو آهي؛ اسان کي [محمد بن حمير الحمشي] ٻڌايو آهي؛ مون کي [ابراهيم بن ابو ابله] ٻڌايو آهي [الوليد بن عبدالرحمان الجراسي] چيو آهي؛ اسان کي [جبير بن نفير] ٻڌايو آهي [عوف بن مالڪ] کان؛ جڏهن اسين هڪ ڏينهن رسول الله ﷺ جي ڀرسان ويٺا هئاسين، ته پاڻ آسمان ڏانهن ڏٺو ۽ چيو: 'هي علم جي پرورش جو وقت آهي'. پوءِ انصار مان زياد بن لبيد نالي هڪ شخص پڇيو: 'ڇا علم ترقي ڪري سگهي ٿو جيتوڻيڪ اسان جي وچ ۾ الله جو ڪتاب هجي، ۽ اسان ان کي پنهنجن ٻارن ۽ پنهنجي زالن کي سيکاريون؟' رسول الله ﷺ جواب ڏنو: 'مون کي لڳو ته توهان مديني جا ماڻهو آهيو جيڪي سڀ کان وڌيڪ سمجهندا هئا'. ان کان پوءِ هن ٻنهي ڪتابن ۾ ماهرن جي غلطي جو ذڪر ڪيو جيتوڻيڪ ٻنهي وٽ الله جو ڪتاب 'عَزَّ وَجَلَّ' هو. ان کان پوءِ جبير بن نفير [سيداد بن اوس] سان نماز واري جاءِ تي مليو ۽ کيس عوف بن مالڪ جي هي حديث ٻڌائي، هن چيو؛ 'عوف صحيح آهي. ان کان پوءِ هن پڇيو؛ ڇا توهان کي خبر آهي ته علم جي واڌاري ڇا آهي؟ صيداد جواب ڏنو؛ مون کي خبر ناهي. جبير چيو؛ گم ٿيل ڪنٽينر. جبير پڇيو؛ ڇا توهان کي خبر آهي ته سڀ کان پهريان ڪهڙي سائنس کي بلند ڪيو ويو هو؟ صيداد جواب ڏنو؛ مون جواب ڏنو؛ مون کي خبر ناهي. جبير جواب ڏنو؛ ايترو عاجز جو توهان تقريبن ڪو به عاجز نه ڏسندا آهيو.