Sengketa Uyainah dan Al-Aqra atas darah Amir di Hunain
Imam Ahmad : 22754
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ السُّلَمِيَّ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ ضَمْرَةَ وَعَنْ جَدِّهِ وَكَانَا شَهِدَا حُنَيْنًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَا صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ ثُمَّ عَمَدَ إِلَى ظِلِّ شَجَرَةٍ فَجَلَسَ فِيهِ وَهُوَ بِحُنَيْنٍ فَقَامَ إِلَيْهِ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ وَعُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ حُذَيْفَةَ بْنِ بَدْرٍ يَخْتَصِمَانِ فِي عَامِرِ بْنِ الْأَضْبَطِ الْأَشْجَعِيِّ وَعُيَيْنَةُ يَطْلُبُ بِدَمِ عَامِرٍ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ رَئِيسُ غَطَفَانَ وَالْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ يَدْفَعُ عَنْ مُحَلَّمِ بْنِ جَثَّامَةَ بِمَكَانِهِ مِنْ خِنْدِفٍ فَتَدَاوَلَا الْخُصُومَةَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَسَمِعْنَا عُيَيْنَةَ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَدَعُهُ حَتَّى أُذِيقَ نِسَاءَهُ مِنْ الْحَرِّ مَا ذَاقَ نِسَائِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَلْ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ خَمْسِينَ فِي سَفَرِنَا هَذَا وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا قَالَ وَهُوَ يَأْبَى عَلَيْهِ إِذْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ قَصِيرٌ مَجْمُوعٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ لِهَذَا الْقَتِيلِ شَبَهًا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ إِلَّا كَغَنَمٍ وَرَدَتْ فَرُمِيَتْ أَوَائِلُهَا فَنَفَرَتْ أُخْرَاهَا اسْنُنِ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ بَلْ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ خَمْسِينَ فِي سَفَرِنَا هَذَا وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا قَالَ فَقَبِلُوا الدِّيَةَ ثُمَّ قَالُوا أَيْنَ صَاحِبُكُمْ يَسْتَغْفِرْ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ آدَمُ ضَرْبٌ طَوِيلٌ عَلَيْهِ حُلَّةٌ لَهُ قَدْ كَانَ تَهَيَّأَ فِيهَا لِلْقَتْلِ حَتَّى جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا اسْمُكَ قَالَ أَنَا مُحَلَّمُ بْنُ جَثَّامَةَ قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلَّمِ بْنِ جَثَّامَةَ فَقَامَ وَهُوَ يَتَلَقَّى دَمْعَهُ بِفَضْلِ رِدَائِهِ قَالَ فَأَمَّا نَحْنُ بَيْنَنَا فَنَقُولُ إِنَّا نَرْجُو أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ اسْتَغْفَرَ لَهُ وَأَمَّا مَا ظَهَرَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَذَا
hi byerile [Ya’qub] u ndzi byerile [tata wa yena] ku suka eka [Muhammad bin Ishaq] u ndzi byerile [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] u te: Ndzi twe [Ziyad bin Dlamrah bin Sa’id As Sulami] a byela ‘Urwah bin Az Zubair eka [tata wa yena, Dlamrah] na ku suka eka [kokwa wa yena], lava havumbirhi bya vona va hlanganyeleke enyimpini ya Hunain na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa sallam, havambirhi va te: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa sallam u khongerile swikhongelo swa ninhlikanhi na hina kutani a tshinelela ndzhuti wa murhi, u tshame kwalaho loko a ri eHunain. Al Aqra’ bin Habis na ‘Uyainah bin Hishn bin Hudzaifah bin Badr va n’wi tshinelela, havumbirhi bya vona va kanetile ‘Amir bin Al Adlbath Al Asyja’i na ‘Uyainah lava a va lava ku rihisela eka rifu ra ‘Amir, hi nkarhi wolowo a a ri murhangeri wa Ghathafan, naswona Al Aqra’ bin Habis u sirhelele xiyimo xa Muhallim bin Jatstsamah tanihi murhangeri wa Xihindif. Ku humelerile mpfilumpfilu ekusuhi na Rasulullah Sallalahu 'alaihi wa sallam naswona hi swi twile. Hi twe ‘Uyainah a ku: Hi Allah, Wena Murhumiwa wa Allah, a ndzi nge n’wi tshiki ku kondza ndzi tiphina hi vavasati va yena lava ntshunxekeke ku fana na loko ndzi tiphina hi vasati va mina. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa sallam u te: ‘E-e, kambe u ta kuma makume ntlhanu wa ti-diyat eka riendzo ra hina na makume ntlhanu loko hi vuya’. Abu Rafi u te: ‘Uyainah a a kanakana ku amukela nyiko ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wa sallam. Hi xitshuketa munhu un’wana wo huma eBani Laits loyi a vuriwaka Mukaitil, wanuna wo koma, u yimile a ku: Wena Murhumiwa wa Allah, a ndzi kumi nchumu lowu fanaka na vahlaseriwa lava va ku dlayiwa eku sunguleni ka Islam kambe ku fana na ntlhambi wa timbuti leti a ti ta ivi leti nga emahlweni ti lahleriwa ku kondza leti nga endzhaku ti baleka. Endla milawu namuntlha then yi cinca mundzuku. Abu Rafi’ u te: Kutani Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa sallam u tlakusile voko ra yena kutani a ku: ‘E-e, kambe u ta kuma makume ntlhanu wa ti-diyat eka riendzo ra hina na makume ntlhanu loko hi vuya’. Va te: Xana u kwihi munghana wa wena loyi Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve na yena) a n’wi kombeleleke ku rivaleriwa? Munhu wo leha no tiya u yimile, a ambale swikhaviso leswi lunghiseleriweke nyimpi, u fambe ku kondza a tshama emahlweni ka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa sallam, u vutisile: 'Vito ra wena i mani?' munhu loyi a hlamula a ku: Muhallim bin Jatstsamah. Abu Rafi’ u te: Rasulullah Sallalahu ‘alaihi wa sallam u tlakusile voko ra yena kutani a ku: ‘O Allah, u nga rivaleli Muhallim bin Jatstsamah’. U yimile a ri karhi a funengeta ngati ya yena hi ku tlula mpimo ka shawl ya yena. Said Abu Rafi': Hi nkarhi wolowo hi te: Hi kombela Rasulullah Sallalahu 'alaihi wa sallam ku kombela ku rivaleriwa eka yena kambe leswi hi leswi Rasulullah Sallalahu 'alaihi wa sallam a swi voneke.