Imam Ahmad : 22754

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ السُّلَمِيَّ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ ضَمْرَةَ وَعَنْ جَدِّهِ وَكَانَا شَهِدَا حُنَيْنًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَا صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ ثُمَّ عَمَدَ إِلَى ظِلِّ شَجَرَةٍ فَجَلَسَ فِيهِ وَهُوَ بِحُنَيْنٍ فَقَامَ إِلَيْهِ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ وَعُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ حُذَيْفَةَ بْنِ بَدْرٍ يَخْتَصِمَانِ فِي عَامِرِ بْنِ الْأَضْبَطِ الْأَشْجَعِيِّ وَعُيَيْنَةُ يَطْلُبُ بِدَمِ عَامِرٍ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ رَئِيسُ غَطَفَانَ وَالْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ يَدْفَعُ عَنْ مُحَلَّمِ بْنِ جَثَّامَةَ بِمَكَانِهِ مِنْ خِنْدِفٍ فَتَدَاوَلَا الْخُصُومَةَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَسَمِعْنَا عُيَيْنَةَ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَدَعُهُ حَتَّى أُذِيقَ نِسَاءَهُ مِنْ الْحَرِّ مَا ذَاقَ نِسَائِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَلْ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ خَمْسِينَ فِي سَفَرِنَا هَذَا وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا قَالَ وَهُوَ يَأْبَى عَلَيْهِ إِذْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ قَصِيرٌ مَجْمُوعٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ لِهَذَا الْقَتِيلِ شَبَهًا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ إِلَّا كَغَنَمٍ وَرَدَتْ فَرُمِيَتْ أَوَائِلُهَا فَنَفَرَتْ أُخْرَاهَا اسْنُنِ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ بَلْ تَأْخُذُونَ الدِّيَةَ خَمْسِينَ فِي سَفَرِنَا هَذَا وَخَمْسِينَ إِذَا رَجَعْنَا قَالَ فَقَبِلُوا الدِّيَةَ ثُمَّ قَالُوا أَيْنَ صَاحِبُكُمْ يَسْتَغْفِرْ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ آدَمُ ضَرْبٌ طَوِيلٌ عَلَيْهِ حُلَّةٌ لَهُ قَدْ كَانَ تَهَيَّأَ فِيهَا لِلْقَتْلِ حَتَّى جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا اسْمُكَ قَالَ أَنَا مُحَلَّمُ بْنُ جَثَّامَةَ قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلَّمِ بْنِ جَثَّامَةَ فَقَامَ وَهُوَ يَتَلَقَّى دَمْعَهُ بِفَضْلِ رِدَائِهِ قَالَ فَأَمَّا نَحْنُ بَيْنَنَا فَنَقُولُ إِنَّا نَرْجُو أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ اسْتَغْفَرَ لَهُ وَأَمَّا مَا ظَهَرَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَذَا

Wedi dweud wrthym [Ya'qub] wedi dweud wrthyf [ei dad] o [Muhammad bin Ishaq] wedi dweud wrthyf [Muhammad bin Ja'far bin Az Zubair] Dywedodd: Clywais [Ziyad bin Dlamrah bin Sa'id Fel Sulami] dweud wrth 'Urwah bin Az Zubair oddi wrth [ei dad, Dlamrah] ac oddi wrth [ei dad-cu], y mae'r ddau ohonynt yn cymryd rhan yn y frwydr yn erbyn Rasullah, Hudah, Sallaah 'alaihi wa sallam, dywedodd y ddau ohonynt: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa sallam gweddïo canol dydd gyda ni, yna aeth at y cysgod coeden, efe a eisteddodd yno pan oedd yn Hunain. Al Aqra 'bin Habis a' Uyainah bin Hishn bin Hudzaifah bin Badr ato, ddau ohonynt yn dadlau 'Amir bin Al Adlbath Al Asyja'i a 'Uyainah a fynnodd ddial am farwolaeth 'Amir, ar y pryd roedd yn arweinydd Ghathafan, a Al Aqra' bin Habis amddiffynodd Muhallin bints Jadif bints arweinydd. Digwyddodd anghydfod ger Rasulullah Sallalahu 'alaihi wa sallam a chlywsom ef. Clywsom 'Uyainah yn dweud: Gan Allah, O Negesydd Allah, ni adawaf ef nes i mi fwynhau ei ferched rhydd cymaint ag y byddaf yn mwynhau fy ngwragedd. Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa sallam: 'Na, ond fe gewch chi hanner cant diyat ar ein taith a hanner cant pan fyddwn yn dychwelyd'. Dywedodd Abu Rafi: 'Roedd Uyainah yn amharod i dderbyn cynnig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa sallam. Yn sydyn cododd person o Bani Laits o’r enw Mukaitil, dyn byr, ar ei draed a dweud: O Negesydd Allah, dwi’n dod o hyd i ddim byd tebyg i’r dioddefwyr llofruddiaeth hyn ar ddechrau Islam ond fel gyr o eifr a ddaeth ac yna cafodd y rhai o’u blaenau eu taflu nes i’r rhai yn y cefn redeg i ffwrdd. Gwnewch reolau heddiw a newidiwch nhw yfory. Abu Rafi' meddai: Yna Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wa sallam a gododd ei law a dweud: 'Na, ond fe gewch chi hanner cant o diyat ar ein taith a hanner cant pan ddychwelwn'. Dywedasant: Ble mae dy ffrind y gofynnodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allaa arno) am faddeuant? Safodd person tal a chadarn ar ei draed, roedd yn gwisgo addurniadau a baratowyd ar gyfer rhyfel, cerddodd nes eistedd o flaen y sallallaahu Proffwyd 'alaihi wa sallam, gofynnodd: 'Beth yw eich enw?' atebodd y person: Muhallim bin Jatstamah. Meddai Abu Rafi': Rasulullah Sallalahu 'Cododd alaihi wa sallam ei law a dweud: 'O Allah, paid â maddau i Muhallim bin Jatssamah'. Safodd i fyny tra'n gorchuddio ei gwaed â gormodedd ei siôl. Meddai Abu Rafi': Yn y cyfamser dywedasom: Gofynnwn i alaihi wa sallam Rasulullah Sallalahu 'alaihi wa sallam ofyn am faddeuant iddo ond dyma a welodd alaihi wa sallam Rasulullah Sallalahu'.