Imam Ahmad : 22620

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ حَدِيثَهُ مِنْ فِيهِ قَالَ كُنْتُ رَجُلًا فَارِسِيًّا مِنْ أَهْلِ أَصْبَهَانَ مِنْ أَهْلِ قَرْيَةٍ مِنْهَا يُقَالُ لَهَا جَيٌّ وَكَانَ أَبِي دِهْقَانَ قَرْيَتِهِ وَكُنْتُ أَحَبَّ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيْهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حُبُّهُ إِيَّايَ حَتَّى حَبَسَنِي فِي بَيْتِهِ أَيْ مُلَازِمَ النَّارِ كَمَا تُحْبَسُ الْجَارِيَةُ وَأَجْهَدْتُ فِي الْمَجُوسِيَّةِ حَتَّى كُنْتُ قَطَنَ النَّارِ الَّذِي يُوقِدُهَا لَا يَتْرُكُهَا تَخْبُو سَاعَةً قَالَ وَكَانَتْ لِأَبِي ضَيْعَةٌ عَظِيمَةٌ قَالَ فَشُغِلَ فِي بُنْيَانٍ لَهُ يَوْمًا فَقَالَ لِي يَا بُنَيَّ إِنِّي قَدْ شُغِلْتُ فِي بُنْيَانٍ هَذَا الْيَوْمَ عَنْ ضَيْعَتِي فَاذْهَبْ فَاطَّلِعْهَا وَأَمَرَنِي فِيهَا بِبَعْضِ مَا يُرِيدُ فَخَرَجْتُ أُرِيدُ ضَيْعَتَهُ فَمَرَرْتُ بِكَنِيسَةٍ مِنْ كَنَائِسِ النَّصَارَى فَسَمِعْتُ أَصْوَاتَهُمْ فِيهَا وَهُمْ يُصَلُّونَ وَكُنْتُ لَا أَدْرِي مَا أَمْرُ النَّاسِ لِحَبْسِ أَبِي إِيَّايَ فِي بَيْتِهِ فَلَمَّا مَرَرْتُ بِهِمْ وَسَمِعْتُ أَصْوَاتَهُمْ دَخَلْتُ عَلَيْهِمْ أَنْظُرُ مَا يَصْنَعُونَ قَالَ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ أَعْجَبَنِي صَلَاتُهُمْ وَرَغِبْتُ فِي أَمْرِهِمْ وَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ خَيْرٌ مِنْ الدِّينِ الَّذِي نَحْنُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا تَرَكْتُهُمْ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَرَكْتُ ضَيْعَةَ أَبِي وَلَمْ آتِهَا فَقُلْتُ لَهُمْ أَيْنَ أَصْلُ هَذَا الدِّينِ قَالُوا بِالشَّامِ قَالَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى أَبِي وَقَدْ بَعَثَ فِي طَلَبِي وَشَغَلْتُهُ عَنْ عَمَلِهِ كُلِّهِ قَالَ فَلَمَّا جِئْتُهُ قَالَ أَيْ بُنَيَّ أَيْنَ كُنْتَ أَلَمْ أَكُنْ عَهِدْتُ إِلَيْكَ مَا عَهِدْتُ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَتِ مَرَرْتُ بِنَاسٍ يُصَلُّونَ فِي كَنِيسَةٍ لَهُمْ فَأَعْجَبَنِي مَا رَأَيْتُ مِنْ دِينِهِمْ فَوَاللَّهِ مَازِلْتُ عِنْدَهُمْ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ قَالَ أَيْ بُنَيَّ لَيْسَ فِي ذَلِكَ الدِّينِ خَيْرٌ دِينُكَ وَدِينُ آبَائِكَ خَيْرٌ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ كَلَّا وَاللَّهِ إِنَّهُ خَيْرٌ مِنْ دِينِنَا قَالَ فَخَافَنِي فَجَعَلَ فِي رِجْلَيَّ قَيْدًا ثُمَّ حَبَسَنِي فِي بَيْتِهِ قَالَ وَبَعَثَتْ إِلَيَّ النَّصَارَى فَقُلْتُ لَهُمْ إِذَا قَدِمَ عَلَيْكُمْ رَكْبٌ مِنْ الشَّامِ تُجَّارٌ مِنْ النَّصَارَى فَأَخْبِرُونِي بِهِمْ قَالَ فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ رَكْبٌ مِنْ الشَّامِ تُجَّارٌ مِنْ النَّصَارَى قَالَ فَأَخْبَرُونِي بِهِمْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُمْ إِذَا قَضَوْا حَوَائِجَهُمْ وَأَرَادُوا الرَّجْعَةَ إِلَى بِلَادِهِمْ فَآذِنُونِي بِهِمْ قَالَ فَلَمَّا أَرَادُوا الرَّجْعَةَ إِلَى بِلَادِهِمْ أَخْبَرُونِي بِهِمْ فَأَلْقَيْتُ الْحَدِيدَ مِنْ رِجْلَيَّ ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ الشَّامَ فَلَمَّا قَدِمْتُهَا قُلْتُ مَنْ أَفْضَلُ أَهْلِ هَذَا الدِّينِ قَالُوا الْأَسْقُفُّ فِي الْكَنِيسَةِ قَالَ فَجِئْتُهُ فَقُلْتُ إِنِّي قَدْ رَغِبْتُ فِي هَذَا الدِّينِ وَأَحْبَبْتُ أَنْ أَكُونَ مَعَكَ أَخْدُمُكَ فِي كَنِيسَتِكَ وَأَتَعَلَّمُ مِنْكَ وَأُصَلِّي مَعَكَ قَالَ فَادْخُلْ فَدَخَلْتُ مَعَهُ قَالَ فَكَانَ رَجُلَ سَوْءٍ يَأْمُرُهُمْ بِالصَّدَقَةِ وَيُرَغِّبُهُمْ فِيهَا فَإِذَا جَمَعُوا إِلَيْهِ مِنْهَا أَشْيَاءَ اكْتَنَزَهُ لِنَفْسِهِ وَلَمْ يُعْطِهِ الْمَسَاكِينَ حَتَّى جَمَعَ سَبْعَ قِلَالٍ مِنْ ذَهَبٍ وَوَرِقٍ قَالَ وَأَبْغَضْتُهُ بُغْضًا شَدِيدًا لِمَا رَأَيْتُهُ يَصْنَعُ ثُمَّ مَاتَ فَاجْتَمَعَتْ إِلَيْهِ النَّصَارَى لِيَدْفِنُوهُ فَقُلْتُ لَهُمْ إِنَّ هَذَا كَانَ رَجُلَ سَوْءٍ يَأْمُرُكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَيُرَغِّبُكُمْ فِيهَا فَإِذَا جِئْتُمُوهُ بِهَا اكْتَنَزَهَا لِنَفْسِهِ وَلَمْ يُعْطِ الْمَسَاكِينَ مِنْهَا شَيْئًا قَالُوا وَمَا عِلْمُكَ بِذَلِكَ قَالَ قُلْتُ أَنَا أَدُلُّكُمْ عَلَى كَنْزِهِ قَالُوا فَدُلَّنَا عَلَيْهِ قَالَ فَأَرَيْتُهُمْ مَوْضِعَهُ قَالَ فَاسْتَخْرَجُوا مِنْهُ سَبْعَ قِلَالٍ مَمْلُوءَةٍ ذَهَبًا وَوَرِقًا قَالَ فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا وَاللَّهِ لَا نَدْفِنُهُ أَبَدًا فَصَلَبُوهُ ثُمَّ رَجَمُوهُ بِالْحِجَارَةِ ثُمَّ جَاءُوا بِرَجُلٍ آخَرَ فَجَعَلُوهُ بِمَكَانِهِ قَالَ يَقُولُ سَلْمَانُ فَمَا رَأَيْتُ رَجُلًا لَا يُصَلِّي الْخَمْسَ أَرَى أَنَّهُ أَفْضَلُ مِنْهُ أَزْهَدُ فِي الدُّنْيَا وَلَا أَرْغَبُ فِي الْآخِرَةِ وَلَا أَدْأَبُ لَيْلًا وَنَهَارًا مِنْهُ قَالَ فَأَحْبَبْتُهُ حُبًّا لَمْ أُحِبَّهُ مَنْ قَبْلَهُ وَأَقَمْتُ مَعَهُ زَمَانًا ثُمَّ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ فَقُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ إِنِّي كُنْتُ مَعَكَ وَأَحْبَبْتُكَ حُبًّا لَمْ أُحِبَّهُ مَنْ قَبْلَكَ وَقَدْ حَضَرَكَ مَا تَرَى مِنْ أَمْرِ اللَّهِ فَإِلَى مَنْ تُوصِي بِي وَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ أَيْ بُنَيَّ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا الْيَوْمَ عَلَى مَا كُنْتُ عَلَيْهِ لَقَدْ هَلَكَ النَّاسُ وَبَدَّلُوا وَتَرَكُوا أَكْثَرَ مَا كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا رَجُلًا بِالْمَوْصِلِ وَهُوَ فُلَانٌ فَهُوَ عَلَى مَا كُنْتُ عَلَيْهِ فَالْحَقْ بِهِ قَالَ فَلَمَّا مَاتَ وَغَيَّبَ لَحِقْتُ بِصَاحِبِ الْمَوْصِلِ فَقُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ إِنَّ فُلَانًا أَوْصَانِي عِنْدَ مَوْتِهِ أَنْ أَلْحَقَ بِكَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّكَ عَلَى أَمْرِهِ قَالَ فَقَالَ لِي أَقِمْ عِنْدِي فَأَقَمْتُ عِنْدَهُ فَوَجَدْتُهُ خَيْرَ رَجُلٍ عَلَى أَمْرِ صَاحِبِهِ فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ مَاتَ فَلَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ إِنَّ فُلَانًا أَوْصَى بِي إِلَيْكَ وَأَمَرَنِي بِاللُّحُوقِ بِكَ وَقَدْ حَضَرَكَ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا تَرَى فَإِلَى مَنْ تُوصِي بِي وَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ أَيْ بُنَيَّ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ رَجُلًا عَلَى مِثْلِ مَا كُنَّا عَلَيْهِ إِلَّا بِنَصِيبِينَ وَهُوَ فُلَانٌ فَالْحَقْ بِهِ وَقَالَ فَلَمَّا مَاتَ وَغَيَّبَ لَحِقْتُ بِصَاحِبِ نَصِيبِينَ فَجِئْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِي وَمَا أَمَرَنِي بِهِ صَاحِبِي قَالَ فَأَقِمْ عِنْدِي فَأَقَمْتُ عِنْدَهُ فَوَجَدْتُهُ عَلَى أَمْرِ صَاحِبَيْهِ فَأَقَمْتُ مَعَ خَيْرِ رَجُلٍ فَوَاللَّهِ مَا لَبِثَ أَنْ نَزَلَ بِهِ الْمَوْتُ فَلَمَّا حَضَرَ قُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ إِنَّ فُلَانًا كَانَ أَوْصَى بِي إِلَى فُلَانٍ ثُمَّ أَوْصَى بِي فُلَانٌ إِلَيْكَ فَإِلَى مَنْ تُوصِي بِي وَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ أَيْ بُنَيَّ وَاللَّهِ مَا نَعْلَمُ أَحَدًا بَقِيَ عَلَى أَمْرِنَا آمُرُكَ أَنْ تَأْتِيَهُ إِلَّا رَجُلًا بِعَمُّورِيَّةَ فَإِنَّهُ بِمِثْلِ مَا نَحْنُ عَلَيْهِ فَإِنْ أَحْبَبْتَ فَأْتِهِ قَالَ فَإِنَّهُ عَلَى أَمْرِنَا قَالَ فَلَمَّا مَاتَ وَغَيَّبَ لَحِقْتُ بِصَاحِبِ عَمُّورِيَّةَ وَأَخْبَرْتُهُ خَبَرِي فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي فَأَقَمْتُ مَعَ رَجُلٍ عَلَى هَدْيِ أَصْحَابِهِ وَأَمْرِهِمْ قَالَ وَاكْتَسَبْتُ حَتَّى كَانَ لِي بَقَرَاتٌ وَغُنَيْمَةٌ قَالَ ثُمَّ نَزَلَ بِهِ أَمْرُ اللَّهِ فَلَمَّا حَضَرَ قُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ إِنِّي كُنْتُ مَعَ فُلَانٍ فَأَوْصَى بِي فُلَانٌ إِلَى فُلَانٍ وَأَوْصَى بِي فُلَانٌ إِلَى فُلَانٍ ثُمَّ أَوْصَى بِي فُلَانٌ إِلَيْكَ فَإِلَى مَنْ تُوصِي بِي وَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ أَيْ بُنَيَّ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُهُ أَصْبَحَ عَلَى مَا كُنَّا عَلَيْهِ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ آمُرُكَ أَنْ تَأْتِيَهُ وَلَكِنَّهُ قَدْ أَظَلَّكَ زَمَانُ نَبِيٍّ هُوَ مَبْعُوثٌ بِدِينِ إِبْرَاهِيمَ يَخْرُجُ بِأَرْضِ الْعَرَبِ مُهَاجِرًا إِلَى أَرْضٍ بَيْنَ حَرَّتَيْنِ بَيْنَهُمَا نَخْلٌ بِهِ عَلَامَاتٌ لَا تَخْفَى يَأْكُلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَ بَيْنَ كَتِفَيْهِ خَاتَمُ النُّبُوَّةِ فَإِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَلْحَقَ بِتِلْكَ الْبِلَادِ فَافْعَلْ قَالَ ثُمَّ مَاتَ وَغَيَّبَ فَمَكَثْتُ بِعَمُّورِيَّةَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَمْكُثَ ثُمَّ مَرَّ بِي نَفَرٌ مِنْ كَلْبٍ تُجَّارًا فَقُلْتُ لَهُمْ تَحْمِلُونِي إِلَى أَرْضِ الْعَرَبِ وَأُعْطِيكُمْ بَقَرَاتِي هَذِهِ وَغُنَيْمَتِي هَذِهِ قَالُوا نَعَمْ فَأَعْطَيْتُهُمُوهَا وَحَمَلُونِي حَتَّى إِذَا قَدِمُوا بِي وَادِي الْقُرَى ظَلَمُونِي فَبَاعُونِي مِنْ رَجُلٍ مِنْ يَهُودَ عَبْدًا فَكُنْتُ عِنْدَهُ وَرَأَيْتُ النَّخْلَ وَرَجَوْتُ أَنْ تَكُونَ الْبَلَدَ الَّذِي وَصَفَ لِي صَاحِبِي وَلَمْ يَحِقْ لِي فِي نَفْسِي فَبَيْنَمَا أَنَا عِنْدَهُ قَدِمَ عَلَيْهِ ابْنُ عَمٍّ لَهُ مِنْ الْمَدِينَةِ مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ فَابْتَاعَنِي مِنْهُ فَاحْتَمَلَنِي إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُهَا فَعَرَفْتُهَا بِصِفَةِ صَاحِبِي فَأَقَمْتُ بِهَا وَبَعَثَ اللَّهُ رَسُولَهُ فَأَقَامَ بِمَكَّةَ مَا أَقَامَ لَا أَسْمَعُ لَهُ بِذِكْرٍ مَعَ مَا أَنَا فِيهِ مِنْ شُغْلِ الرِّقِّ ثُمَّ هَاجَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَفِي رَأْسِ عَذْقٍ لِسَيِّدِي أَعْمَلُ فِيهِ بَعْضَ الْعَمَلِ وَسَيِّدِي جَالِسٌ إِذْ أَقْبَلَ ابْنُ عَمٍّ لَهُ حَتَّى وَقَفَ عَلَيْهِ فَقَالَ فُلَانُ قَاتَلَ اللَّهُ بَنِي قَيْلَةَ وَاللَّهِ إِنَّهُمْ الْآنَ لَمُجْتَمِعُونَ بِقُبَاءَ عَلَى رَجُلٍ قَدِمَ عَلَيْهِمْ مِنْ مَكَّةَ الْيَوْمَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ فَلَمَّا سَمِعْتُهَا أَخَذَتْنِي الْعُرَوَاءُ حَتَّى ظَنَنْتُ سَأَسْقُطُ عَلَى سَيِّدِي قَالَ وَنَزَلْتُ عَنْ النَّخْلَةِ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِابْنِ عَمِّهِ ذَلِكَ مَاذَا تَقُولُ مَاذَا تَقُولُ قَالَ فَغَضِبَ سَيِّدِي فَلَكَمَنِي لَكْمَةً شَدِيدَةً ثُمَّ قَالَ مَا لَكَ وَلِهَذَا أَقْبِلْ عَلَى عَمَلِكَ قَالَ قُلْتُ لَا شَيْءَ إِنَّمَا أَرَدْتُ أَنْ أَسْتَثْبِتَ عَمَّا قَالَ وَقَدْ كَانَ عِنْدِي شَيْءٌ قَدْ جَمَعْتُهُ فَلَمَّا أَمْسَيْتُ أَخَذْتُهُ ثُمَّ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِقُبَاءَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَقُل

Дийцина тхуна [ЯӀкъуба] дийцина тхуна [сан дас] [Ибн Исхьакъера] дийцина соьга [Ашим бин Ӏумар бин Къатадах Аль Ансари] [Махьмуд бин Лабид] [ӀабдуллахӀ бин Ӏаббаса] аьлла: дийцина суна [Салман Аль Фариси] хьадис а: жители одной из его деревни называется Джай и мой отец руководитель его села, я ву цунна уггаре а везаш волу стаг, цунна со хӀинца а везаш ву со шен цӀахь латтолц, а именно продолжая смотреть на очаг как дочь на земле дома, мне устал проведение маги лит религия нефика а лефт ю а мӀаьрго. Сан ден йоккха керт хилла, цхьана дийнахь гӀишло нисъян хан ца хилла, цо соьга элира: ХӀай сан кӀант! Ма дарра аьлча, тахана гӀишлонан дола дан хан ца хилла сан, сан кертаца озавелла хиларна, дӀа а гӀой, хьажа. Цо суна цхьадолу шена луу хӀуманаш омра дира тӀаккха со сан ден керта вахара, цхьана керста килсана тӀехвелира со, церан аьзнаш хезира суна, со чу а вахана цара лелош дерг гира суна, уьш гича ас церан ламазех воккхавеш вара, церан хӀуманаш хазахийтира суна, ас элира: ВаллахӀи это лучше чем нашего религия, валлахӀи я не оставил их, и я не оставил их цуьнга гӀо, ас элира цаьрга: мичара даьлла хӀара дин? Цара жоп делира: «Шемара». ТӀаккха со юха а да волчу вахана, цо со лаха нах бахийтина хилла, дерриге а болх бан хан ца хилла сан. Салман Аль Фариси аьлла: Со сайн да волчу веъча, цо элира: ХӀай сан кӀант! Хьо мичара ву, ас цхьа хӀума омра ца дина хьуна? Ас элира: ХӀай сан да, со цхьана къомах чекхвелира, цара шайн килсехь ламаз дира, церан дино со цецваьккхира, ВаллахӀи малх чубуззалц царна уллохь висира со. Сан дас элира: ХӀай сан кӀант! Цу динехь цхьа а дика дац, хьан дин а, хьан дайн дин а цул гӀоле ду. Ас элира: ХӀан-хӀа, и дин дика ду вайн динал. Дада суна сагатдеш вара, цундела цо сан когаш дӀа а бихкина, со цӀахь латтийра. Керста наха геланчаш бахийтира суна дуьхьал, ас элира цаьрга: Шемара цхьа йохк-эцаран тоба шу долчу еъча, хаийта суна. ТӀаккха керста нахана юкъара Шемара йохк-эцаран караван кхаьчна, цара шаьш схьакхачар дӀакхайкхийра соьга. Ас элира цаьрга: Шайн гӀуллакх чекхдаьлча, шайн махка юхаберза лууш хилча, соьга хаам бе. Уьш шайн махка юхаберза кечлуш хилча, цара соьга хӀара дийцира, тӀаккха ас сайн когаш тӀера аьчкан зӀе дӀа а кхоьссина, тӀаккха цаьрца аравелира со, со Шема дӀакхаччалц. Со Шема дӀакхаьчча, ас хаьттира: Мила ву уггар дика хӀара дин лелош верг? Цара жоп делира: «Епископ паччахьаллехь ву». ТӀаккха со цуьнга вахара, ас элира: со оцу динца юкъагӀерта волалуш ву, хьоьца хила лаьа суна, хьан килсехь гӀуллакх дийр ду ас, хьоьгара Ӏама а дийр ду, хьоьца ламаз а дийр ду ас. Епископа аьлла: Дехар ду шуьга чу вала, со цуьнца чу вахара, иза вон стаг хилар гучуделира, цо цаьрга сагӀа даккха аьлла, хьехар дина, нагахь санна цара шена дукха ахча гулдахь, епископа шена латтош хилла, къечу нахана ца лора, ша дешин а, детин а ворхӀ пхьегӀа гулйина бен. Суна чӀогӀа цабезам хилира цуьнца сайна гинарг бахьанехь, тӀаккха и стаг велла, керста нах баьхкина иза дӀаволла. Ас элира цаьрга: Вон стаг ву иза, сагӀа далар тӀедуьллуш, цуьнга догдохуш, шу сагӀа даьхкича, шена латтош, мискачу нахана данне а ца ло. Цара хаьттира: Хьуна муха хаьа? Ас жоп делира: Ас гойтур ду хьуна хазна. Цара хоьтту: Схьагайтахьа суна. ТӀаккха ас царна меттиг гайтира, цара цунах юьззина ворхӀ кхаба схьаяьккхира . н деши а, дети а. Шайна иза гича, цара элира: «ВаллахӀи, оха гуттаренна а дӀавоьллина вац иза». ТӀаккха Ӏийса жӀарах дӀатоьхна, Цунна тӀулгаш кхийсира. Цул тӀаьхьа цуьнан дарж хийца кхин цхьаъ валийра цара. Салман Аль Фариси аьлла: Суна цхьа а ца гина дийнахь пхиъ ламаз ца деш верг, амма суна хетарехь иза шеко йоцуш цу стагал дика ву, дуьненца аскет вац, эхарта лууш вац, буьйсанна а, дийнахь а Ӏибадат дан марзвелла вац цулла. Суна чӀогӀа везавеллера и стаг хьалха цкъа а ца хиллачу безамца, со цуьнца дукха хан яьккхина тӀаккха иза леш вара, ас элира цуьнга: ХӀай Фулан, со хьоьца Ӏийна, суна хьо чӀогӀа веза безамца, суна хьалха цкъа а ца хиллачу безамца, хьуна ма-гарра, АллахӀан гӀуллакх кхаьчна, хӀун весет дина ахь соьга эндехь а, хӀун дина ахь соьга? Цу стага аьлла: ХӀай сан кӀант, ВаллахӀи хӀокху хенахь суна хьалха со санна стаг ца го, адамаш дӀадевлла, уьш хӀинца хийцалуш бу, шаьш цкъа а ца хиллачул а дукха буьтуш бу Мушил чохь волу цхьаъ воцург, иза иштта ву иштта ву, иза со санна ву, дуьхьалкхета цунна. И стаг велча дӀавоьллича, Мушил стаг дуьхьал а кхетта, ас элира: ХӀей Фала-Фала, баккъалла а Фала-Фала весет дина соьга ша леш волуш со хьоьца цхьаьнакхета аьлла, цо соьга хьо шех тера ву аьлла. Стага элира: Со волчохь Ӏе. Со цуьнан меттехь Ӏийра, шен накъосташна тӀе а тевжаш, иза уггаре а дика стаг хилар гучуделира. Цул тӀаьхьа дукха хан ялале и стаг велира, иза леш волуш ас элира цуьнга: ХӀей фала-фала, баккъалла а фала-фала дехар дира соьга хьоьца цхьаьнакхета аьлла, хӀинца АллахӀ Ӏазза важалла гӀуллакх кхаьчна хьоьца доьзна хьуна ма-гарра, тӀаккха хьанна тӀедиллина ахь со, хӀун омра до ахь соьга? Стага элира: ХӀай сан кӀант! Нашиййинехь цхьаъ воцург суна иштта цхьа а ца вевза, иштта ву иштта ву, вовза довла цуьнца. Иза велла, дӀавоьллича, со Нашиййинна дуьхьалкхетта, цунна тӀе а вахана, цуьнга кхаъ а, сайна дина омра а дийцира ас. Стага элира: Соьца Ӏелахь. Со а цуьнан меттехь Ӏаш вара, иза шен шина накъостаца цхьатерра хилар гучуделира. Уггар дикачу стагаца Ӏийна со, ВаллахӀи, дукха хан ялале Ӏожалла дуьхьал еъна. Со леш волуш ас цуьнга элира: ХӀей иштта-фу, на самом деле иштта-фу дош делла суна цхьанца цхьаьнакхета, цо дош делла хьоьца цхьаьнакхета, тӀаккха ахь соьга хьанца цхьаьнакхета аьлла, хӀун омра дина ахь соьга? Цо элира: «ХӀай сан кӀант! ВаллахӀи, вайх тера хӀинца а цхьа а ца вевза вайна. Ас омра до хьуна, Амурехь цхьаъ воцург, цуьнца цхьаьнакхета, иза вай санна ву, нагахь санна хьо хӀинца а дийна велахь, цуьнца цхьаьнакхета, хӀунда аьлча иза вай санна цхьаъ ву. И стаг велча, дӀавоьллича, Амурия стаг вевзина, цу стаге цуьнан дийцар дийцира ас. Стага элира: Со волчохь Ӏе. ТӀаккха со цхьаьнца Ӏийна цуьнан доттагӀийн хьехамашца а, церан гӀуллакхашца а. Салман Аль Фариси аьлла: Ас болх бира сан дукх говраш а, гезарий а хилчахьана, тӀаккха Ӏожалла герга кхаьчна цу стагана, хӀинца ас элира цуьнга: ХӀей иштта-фулла, цкъа со цхьаьнца хилла, цо суна весет дина иштта-вуьлла кхочушдан, тӀаккха цо суна весет дина соьга цхьаъ кхочушдан диет, тӀаккха цо весет дина суна хьанна весет дина хьуна а, омра дан? Цо элира: «ХӀай сан кӀант! ВаллахӀи, хьалха вай санна цхьа а ца вевза суна, ас хьо тӀевола аьлла омра динарг, амма хьо ларвелла ву ИбрахӀиман дин дахьа ваийтинчу цхьана пайхамаран замано, иза Ӏаьрбийн махкахь гучувелира, цо хӀижрат дина шина яьссачу аренна юккъехь йолчу цхьана кӀошта, царна юккъехь хилла хурманийн беш а, цу чохь ца хилла суб е гифтд, в нем были не были алфт е, что было признаки того, что Цуьнан белшашна юккъехь пайхамаралла ду, хьайн аьтто белахь цу махка ваха, иза де. Цул тӀаьхьа иза дӀакхелхина, со дукха хан яьккхина Амурехь, тӀаккха суна уллохула Бани Калб махкара совдегарийн тоба чекхъелира, ас цаьрга элира: Ӏаьрбийн махка дӀавигийша со, ас сайн бежанаш а, гезарий а дӀалур ду шуна. Цара элира: ХӀан-хӀа. И дерриге а ас цаьрга дӀаделира, цара со Вадил Къура дӀавигичхьана, цара со зулам а дина, жуьгтичунна лай воьхкина, цу стеган меттехь Ӏаш вара со, хурманийн беш а гира суна, сан доттагӀчо хьахийна латта и хиларе сатуьйсуш вара со. Со цуьнан меттехь волуш, цуьнан цхьа вешин кӀант веара Мединатера Бани Къурайжах, цо со цу стагера эцна, цо со Мединате дӀавигира. ВаллахӀи, суна хӀинца и меттиг нийсса сан доттагӀчо хьахийначу амалех тера го. Со цу меттехь Ӏаш хилла, АллахӀа шен элча ваийтина, иза Маккахь Ӏаш хилла ша цигахь Ӏаш йолчу хенахь. Суна цуьнах лаьцна цхьа а кхаъ ца хезнера вообще, хӀунда аьлча со лай санна заняты вара, тӀаккха иза Мединате хӀижрат дина, ВаллахӀи ас на самом деле сан элан пальмийн гаьннаш лелош вара, со цигахь цхьа болх беш вара, сан эла хиъна Ӏаш волуш, цӀеххьана цуьнан вешин кӀант веана, цунна хьалха дӀахӀоьттира но Къаи аре, Аллах то цара: Къуба` тахана Маккара веана цхьаммо коьртехь волуш, царна иза пайхамар хетара. Саид Салман Аль Фариси: Суна и хезча, со хьийзара, сайн элана тӀе охьавоьжна хир ву моьттуш хиллалц. Пальмийн дитта тӀера охьа а воьссина, ас элира сайн элан вешин кӀанте: ХӀун элира ахь, хӀун элира ахь? ТӀаккха сан эло оьгӀаз а вахана, чӀогӀа тоьхна суна элира: ХӀун гӀуллакх ду хьан хӀокхунца, гӀо балха. Ас элира: ХӀумма а дац, цо аьлларг чӀагӀдан лаьара суна. Салман Аль Фариси аьлла: Суна цхьа хӀума ю ас гулйина, делкъал тӀаьхьа ас иза схьаэцна тӀаккха со АллахӀан элча волчу вахара саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам иза Къубехь волуш, со цунна дуьхьал чу вахара тӀаккха ас цуьнга элира: Суна хезнера хьо динан стаг ву аьлла, хьо кхечу пачхьалкхашкара доттагӀашца ву, хьан хӀара минал дукха хьашт ду аьлла хета ас, кхечарначул а цунна хьакъ долуш. ТӀаккха ас иза герга а валийна, Делан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи ва салламбера шен асхьабашка элира: «Яа» аьлла, ша шен куьйгаш лаьцна, хӀума ца юуш Ӏаш волуш. Ас сайга элира: ХӀара хьалхара билгало ю. ТӀаккха ас цуьнгара дӀавахара, ас цхьа хӀума гулдира тӀаккха АллахӀан Элча саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам Мадинате дӀавахара, со цуьнга вахара тӀаккха ас элира: Суна го хьо сагӀа ца дууш, хӀара совгӀат ду, цуьнца ас хьо тасбихь во. ТӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам хӀума йиъна, шен накъосташка хӀума яа аьлла омра дина, цара цуьнца цхьаьна хӀума йиъна. Ас сайга элира: ХӀара шолгӀа билгало ю. Цул тӀаьхьа со РасулуллахӀ СаллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам волчу вахара иза Бакъи' Аль-ГӀаркъадехь волуш, иза шен цхьана накъостан дегӀаца цхьаьна вара, цунна тӀехь шен хилла ши юргӀа дара, иза шен накъосташна юккъехь хиъна Ӏаш вара, ас цуьнга салам делира тӀаккха ас дӀавирзира ас сан букъ ган ас сауллахӀ, шен букъ ган, ас, СаллалохӀу ӀалайхӀи ва салламмелиахтку го бина цунна, суна хаьара ас сайна билгалдинчу хӀуманан далил лоьхуш вуй. Цо шен букъ тӀера шал дӀаяьккхира тӀаккха суна билгало гира, суна иза евзира тӀаккха со юьхь охьа а йиллина цунна хьалха охьайоьжна, ас цунна мара а воьллина, со велха волавелира. РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи ва салламбера элира соьга: «ДӀасалела». Со хьийзаш вара, тӀаккха ас дийцира цуьнга сайн дийцар, айса хьоьга ма-аллара, хӀай Ибн Ӏаббас. Цуьнан накъосташна сан дийцар хезира, цо Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам цецваьккхира. ТӀаккха Салман Аль Фариси шен лай санна балхаца озавелла, Бадрехь а, Ухьудехь а Пайхамарца саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам хиллачу тӀемашкахь дакъалаьцна вацара. ТӀаккха Делан Элчано соьга саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам элира: «Рассрочкашца паргӀатвала, хӀай Салман». Иштта, ас сайн эле со дӀахецар дехна, цуьнан метта кхо бӀе хурманан дитт а, шовзткъа укъия ахча а луш, дӀахӀотторан бехкамца. Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи ва салламбера шен асхьабашка аьлла: «Шайн вежаршна гӀо де». Цара а гӀо дира суна, цхьаболчара кхузткъа пальман диттан гаьннаш гӀо дира, цхьаболчара ткъе итт диттан гаьннаш дира, цхьаболчара пхийтта диттан гаьннаш дира, цхьаболчара шайга далучу кепара итт гӀо дира, кхо бӀе пальмийн диттан гаьннаш гулдаллалц, ткъа АллахӀан Элчано соьга элира: «ДӀагӀо, хӀай, Салман, цу планан тӀаьхьа, соьга, цунах сан куьйгашца дӀадуьйш, сан накъосташа гӀо дийр ду суна». Хурманан дитт дӀадийначу меттехь Ӏуьрг а даьккхина, цунна тӀе а вахана, дийцира ас. Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам соьца дӀадуьйш долчу метте вахара, тӀаккха оха пальмийн диттан гаьннаш цунна улло деара, РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам шен кара дӀаделира уьш, Салманан са шен карахь долчуьнца, цхьа а хурманан гаьннаш ца делла. Иштта ас кхочушдина хан, суна дисинарг ахча дӀадалар ду. ТӀаккха Пайхамарна саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам тӀамера хьаьжкӀийн хӀоаш санна деши делла тӀаккха цо аьлла: "Муха хьал ду ша дӀахецна ахча деллачу Аль Фарисин?" Со схьакхайкхина, цо элира: «Схьаэца, хьайн дисина декхар дӀадала, хӀай Салман». Ас элира: И хӀума мичахь лаьтташ ю, хӀай Делан Элча? РасулуллахӀа саллаллохӀу ӀалайхӀи ва салламбера аьлла: «Схьаэца иза, хӀунда аьлча, баккъалла а, АллахӀа Ӏазза важаллас цу хӀуманца мах лур бу». ТӀаккха ас иза схьа а эцна, оза дира, Салманан са шен карахь долчун дуьхьа, шовзткъа укъийа озало тӀаккха ас церан хьакъ дӀа а делла, со паргӀат велира тӀаккха ас дакъа лецира Хандакъ тӀамехь Делан Элчанца саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам, цкъа а цхьа а баттл ца дитина ас цуьнца.