Imam Ahmad : 21257

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ جَالِسًا وَكَانُوا يَظُنُّونَ أَنَّهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ فَأَقْصَرُوا عَنْهُ حَتَّى جَاءَ أَبُو ذَرٍّ فَاقْتَحَمَ فَأَتَى فَجَلَسَ إِلَيْهِ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ صَلَّيْتَ الْيَوْمَ قَالَ لَا قَالَ قُمْ فَصَلِّ فَلَمَّا صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ الضُّحَى أَقْبَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ تَعَوَّذْ مِنْ شَرِّ شَيَاطِينِ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَهَلْ لَلْإِنْسِ شَيَاطِينٌ قَالَ نَعَمْ شَيَاطِينُ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَلَا أُعَلِّمُكَ مِنْ كَنْزِ الْجَنَّةِ قَالَ بَلَى جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ قَالَ قُلْ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ سَكَتَ عَنِّي فَاسْتَبْطَأْتُ كَلَامَهُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعَبَدَةَ أَوْثَانٍ فَبَعَثَكَ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ أَرَأَيْتَ الصَّلَاةَ مَاذَا هِيَ قَالَ خَيْرٌ مَوْضُوعٌ مَنْ شَاءَ اسْتَقَلَّ وَمَنْ شَاءَ اسْتَكْثَرَ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الصِّيَامَ مَاذَا هُوَ قَالَ فَرْضٌ مُجْزِئٌ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الصَّدَقَةَ مَاذَا هِيَ قَالَ أَضْعَافٌ مُضَاعَفَةٌ وَعِنْدَ اللَّهِ الْمَزِيدُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ سِرٌّ إِلَى فَقِيرٍ وَجُهْدٌ مِنْ مُقِلٍّ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّمَا نَزَلَ عَلَيْكَ أَعْظَمُ قَالَ { اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ } آيَةُ الْكُرْسِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الشُّهَدَاءِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سُفِكَ دَمُهُ وَعُقِرَ جَوَادُهُ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَأَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَأَيُّ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أَوَّلَ قَالَ آدَمُ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَوَنَبِيٌّ كَانَ آدَمُ قَالَ نَعَمْ نَبِيٌّ مُكَلَّمٌ خَلَقَهُ اللَّهُ بِيَدِهِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِ رُوحَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ يَا آدَمُ قُبْلًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمْ وَفَّى عِدَّةُ الْأَنْبِيَاءِ قَالَ مِائَةُ أَلْفٍ وَأَرْبَعَةٌ وَعِشْرُونَ أَلْفًا الرُّسُلُ مِنْ ذَلِكَ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَخَمْسَةَ عَشَرَ جَمًّا غَفِيرًا

اسان کي ابو مغيره ٻڌايو آهي اسان کي معان بن رفاعه ٻڌايو آهي مون کي علي بن يزيد ٻڌايو آهي [القاسم ابو عبدالرحمان] کان [ابو امامه] چيو آهي ته رسول الله ﷺ مسجد ۾ ويٺا هئا، انهن کي خيال هو ته انهن تي وحي نازل ٿي آهي پوءِ اهي سندس چوڌاري گڏ ٿيا جيستائين ابوذر آيو ۽ اندر داخل ٿيو ۽ پوءِ رسول الله ﷺ جي ويجهو ويٺو. رسول الله ﷺ انهن جي ويجهو آيا ۽ چيو: 'اي ابوذر! ڇا توهان اڄ نماز پڙهي آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'اڃا تائين نه. رسول الله ﷺ فرمايو: 'اٿ ۽ نماز پڙهو'. چار رڪعتون چاشت پڙهڻ کان پوءِ، ابوذر هن جي ويجهو آيا. رسول الله ﷺ فرمايو: 'اي ابوذر! جنن ۽ انسانن جي شيطانن کان پناهه وٺو'. هن چيو؛ اي الله جا نبي، ڇا انساني شيطان آهن؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ها، انسانن ۽ جنن جا شيطان هڪ ٻئي سان سينگاريل لفظ ڳائيندا آهن. چئو؛ لا حول ولا قوة الا بالله'. هن چيو؛ مون پڻ چيو؛ لا حول ولا قوة الا بالله. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کان خاموش ٿيا پوءِ مون پنهنجي تقرير کي سست ڪيو پوءِ مون چيو؛ اي الله جا نبي! اڳي اسين جاهل ۽ بت پرست هئاسين، پوءِ الله توهان کي سڄي دنيا لاءِ رحمت بڻائي موڪليو. توهان جي مطابق، نماز ڇا آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'نيڪي پنهنجي جاءِ تي آهي، جيڪو گهٽ ڪرڻ چاهي ٿو ان کي ڀليڪار آهي ۽ جيڪو وڌائڻ چاهي ٿو ان کي ڀليڪار آهي'. هن چيو؛ مون چيو؛ اي الله جا نبي! توهان جي مطابق، صدقو ڇا آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'اهو هڪ اهڙو عمل آهي جيڪو وڌندو رهي ٿو ۽ الله وٽ وڌندو رهي ٿو'. هن چيو؛ مون چيو؛ اي الله جا نبي! سڀ کان اهم صدقو ڇا آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'غريبن لاءِ ڳجهي خيرات ۽ محدود رزق وارن جي محنت'. هن چيو؛ اي الله جا نبي! توهان تي سڀ کان وڏي وحي ڪهڙي آئي آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'الله لا إله إلا هو الحي القيووم، آيت ڪرسي'. هن چيو؛ مون چيو؛ اي الله جا نبي! ڪهڙي غلام کي آزاد ڪرڻ سڀ کان وڌيڪ ضروري هو؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'سڀ کان مهانگو ۽ پنهنجي مالڪ لاءِ سڀ کان وڌيڪ قيمتي'. هن چيو؛ مون چيو؛ اي الله جا نبي! پهريون نبي ڪير هو؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'آدم عليه السلام'. هن چيو؛ مون چيو؛ اي الله جا نبي! ڇا آدم نبي هو؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ها، اهو نبي جنهن سان ڳالهه ٻولهه ڪئي وئي هئي، ان کي الله پنهنجي هٿن سان پيدا ڪيو ۽ پوءِ ان ۾ ڦوڪيو ۽ پوءِ ان کي چيو: 'هي آدم! اڳتي وڌو'. هن چيو: 'اي الله جا نبي! ڪيترا نبي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'هڪ لک چوويهه هزار، رسولن جي تعداد ٽي لک پندرهن، تمام گهڻي'.