Imam Ahmad : 21106
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي ابْنَ بَهْرَامَ حَدَّثَنَا شَهْرٌ حَدَّثَنَا ابْنُ غَنْمٍ عَنْ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِالنَّاسِ قِبَلَ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَلَمَّا أَنْ أَصْبَحَ صَلَّى بِالنَّاسِ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ رَكِبُوا فَلَمَّا أَنْ طَلَعَتْ الشَّمْسُ نَعَسَ النَّاسُ عَلَى أَثَرِ الدُّلْجَةِ وَلَزِمَ مُعَاذٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتْلُو أَثَرَهُ وَالنَّاسُ تَفَرَّقَتْ بِهِمْ رِكَابُهُمْ عَلَى جَوَادِّ الطَّرِيقِ تَأْكُلُ وَتَسِيرُ فَبَيْنَمَا مُعَاذٌ عَلَى أَثَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَاقَتُهُ تَأْكُلُ مَرَّةً وَتَسِيرُ أُخْرَى عَثَرَتْ نَاقَةُ مُعَاذٍ فَكَبَحَهَا بِالزِّمَامِ فَهَبَّتْ حَتَّى نَفَرَتْ مِنْهَا نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَشْفَ عَنْهُ قِنَاعَهُ فَالْتَفَتَ فَإِذَا لَيْسَ مِنْ الْجَيْشِ رَجُلٌ أَدْنَى إِلَيْهِ مِنْ مُعَاذٍ فَنَادَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ ادْنُ دُونَكَ فَدَنَا مِنْهُ حَتَّى لَصِقَتْ رَاحِلَتَاهُمَا إِحْدَاهُمَا بِالْأُخْرَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كُنْتُ أَحْسِبُ النَّاسَ مِنَّا كَمَكَانِهِمْ مِنْ الْبُعْدِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا نَبِيَّ اللَّهِ نَعَسَ النَّاسُ فَتَفَرَّقَتْ بِهِمْ رِكَابُهُمْ تَرْتَعُ وَتَسِيرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا كُنْتُ نَاعِسًا فَلَمَّا رَأَى مُعَاذٌ بُشْرَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ وَخَلْوَتَهُ لَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي أَسْأَلْكَ عَنْ كَلِمَةٍ قَدْ أَمْرَضَتْنِي وَأَسْقَمَتْنِي وَأَحْزَنَتْنِي فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلْنِي عَمَّ شِئْتَ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ لَا أَسْأَلُكَ عَنْ شَيْءٍ غَيْرِهَا قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخٍ بَخٍ لَقَدْ سَأَلْتَ بِعَظِيمٍ ثَلَاثًا وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللَّهُ بِهِ الْخَيْرَ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللَّهُ بِهِ الْخَيْرَ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ أَرَادَ اللَّهُ بِهِ الْخَيْرَ فَلَمْ يُحَدِّثْهُ بِشَيْءٍ إِلَّا قَالَهُ لَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ يَعْنِي أَعَادَهُ عَلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ حِرْصًا لِكَيْ مَا يُتْقِنَهُ عَنْهُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتَعْبُدُ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا حَتَّى تَمُوتَ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعِدْ لِي فَأَعَادَهَا لَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ شِئْتَ حَدَّثْتُكَ يَا مُعَاذُ بِرَأْسِ هَذَا الْأَمْرِ وَقَوَامِ هَذَا الْأَمْرِ وَذُرْوَةِ السَّنَامِ فَقَالَ مُعَاذٌ بَلَى بِأَبِي وَأُمِّي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَحَدِّثْنِي فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَأْسَ هَذَا الْأَمْرِ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِنَّ قَوَامَ هَذَا الْأَمْرِ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَإِنَّ ذُرْوَةَ السَّنَامِ مِنْهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَيَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدْ اعْتَصَمُوا وَعَصَمُوا دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا شَحَبَ وَجْهٌ وَلَا اغْبَرَّتْ قَدَمٌ فِي عَمَلٍ تُبْتَغَى فِيهِ دَرَجَاتُ الْجَنَّةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ الْمَفْرُوضَةِ كَجِهَادٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا ثَقُلَ مِيزَانُ عَبْدٍ كَدَابَّةٍ تَنْفُقُ لَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ يَحْمِلُ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Yandi me songa beto ‘Abdola me songa mono tata na mono. Yandi me songa beto [Abu An Nadhr] me songa beto [Abdul Hamid bin Bahram] me songa beto [Shahr] me songa beto [Ibn Ghanm] katuka na hadith ya [Mu’adz bin Jabal] nde mfumu ya insi kwendaka na ndambu ya Tabuk. Na suka yandi vandaka kusamba na suka ti banduku na yandi mpi na nima bo kotaka na kamio. Ntangu ntangu basikaka, bau vandaka na mpongi sambu na bupusi ya kutambula na mpimpa mpi Mu’adz bin Jabal kwendaka ti Rasulullah Sallallahu’alaihi Wasallam ntangu yandi vandaka kulanda bitambi na yandi, bakamio ya banduku kabuanaka sambu na kusosa madia mpi tambulaka, na ntangu yina Mu’adz bin Jabal bwaka ti cape ya Mu’adz. Shamo na yandi vandaka kutambula tii kuna shamo ya mfumu ya insi tinaka. Na nima, Ntumwa ya Nzambi katulaka lele na yandi ya kufika luse mpi balukaka mpi yo monanaka nde soda mosi ve vandaka pene-pene na yandi kuluta Mu’adz bin Jabal na nima yandi bingaka yandi mpi tubaka nde; ‘O Mu’adz!’. Muadz bin Yabale tubaka nde; Mbote, O Profete ya Allah. Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Kwisa pene-pene’. Yandi pusanaka tii kuna bakamio na bo kumaka pene-pene. Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Mu vandaka kuyindula ve nde bantu vandaka ntama mutindu yina ti bo’. Muadz bin Yabale tubaka nde; O profete ya Allah! Bo vandaka kulala tii kuna kamio na bo katulaka bo, bo vandaka kudia mpi kutambula. Na nima, Ntumwa tubaka nde; 'Mu vandaka na mpongi'. Ntangu Mu’adz bin Jabal monaka nsangu ya kiese ya mfumu ya insi sambu na yandi mpi vandaka yandi mosi ti yandi, yandi tubaka nde; O Ntumwa ya Nzambi! Bika mono yula nge sambu na nsa mosi ya ke pesa mono mpasi mpi mawa. Mfumu Nzambi tubaka nde; 'Nge ke zola kutuba nki? ’ yandi tubaka nde; O Profete ya Allah! Zonza na munu kisalu yina lenda nata nge na zulu, mu ke lomba kima ya nkaka ve’. Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Mbote, mbote, nge lombaka kima mosi ya nene’. Rasulullah Sallallahu’alaihi Wasallam tubaka yau mbala tatu ‘Yau kele pete sambu na bayina me pesamaka petepete ti mambote na Nzambi, yau kele pete sambu na bayina me pesamaka na luzolo ya mbote na Nzambi mpi pete sambu na bayina me pesamaka petepete na Nzambi’. Yandi tubaka yo mbala tatu sambu Mu’adz bin Jabal kutula dikebi mingi. Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Beno ke kwikilaka na Allah ti Kilumbu ya Nsuka, beno ke simbaka kisambu, beno ke sambilaka Allah mpamba mpi beno ke vukisaka ve ata kima mosi ti Yandi tii kuna beno ta fwa mpi beno ta vanda na zulu ya mambu yina'. Muadz bin Yabale tubaka nde; Pardon vutukila O Profete ya Allah! Mfumu Nzambi vutukilaka mambu yai mbala tatu mpi na nima yandi tubaka nde; ‘Kana nge zola, mono ta songa nge, O Mu’adz, mambu ya mfunu ti kusimba mambu yonso ti bansongi na yo ya kuluta zulu. Mu’adz mwana Yabale tubaka nde; Mono ke zitisa nge kuluta tata ti mama na mono, O Profete ya Allah! Songa mono! Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Kisina ya mambu yonso kele nde beno ta kimbangi nde Nzambi kele ve - ya kieleka - kansi Allah mpamba, yina kele ve ti nduku sambu na yandi mpi nde Muhammad kele nsadi mpi Ntumwa na yandi, kutulama ya mambu yonso kele kutula kisambu, kufuta zakat mpi nsongi ya kuluta zulu kele jihad na nzila ya Allah. Mpi bo pesaka mono ntuma ya kunwana ti bantu tii kuna bo ta samba, ta futa zakat mpi ta ta kimbangi nde Nzambi ya kieleka kele ve kansi kaka Allah mosi yina kele ve ti banduku mpi Muhammad kele nsadi mpi Ntumwa na yandi. Kana bau sala mutindu yina, yau ke tendula nde bau me tanina mpe me tanina menga na bau mpe bima na bau katula kaka na banswa na bau mpe mukumba ya yau ta vanda mukumba ya Allah AzzaWaJalla’. Mfumu Nzambi tubaka nde; ‘Na nzila ya Muntu yina moyo ya Muhammad kele na maboko na yandi, kima mosi ve kele bonso luse ya mbwaki ti makulu ya putulu sambu na kikalulu ya kusosa ba nivo ya zulu na nima ya bisambu ya obligatoire bonso jihad na nzila ya Allah. Mpi kele ve ti kitesilu ya bisalu ya nsadi yina kele kilo bonso bambisi yina yandi kele na yo yina bo ke sadilaka na nzila ya Allah to sambu na kunata bima na nzila ya Allah’.