इमाम अहमद : 19048

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِي عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأُصِيبَتْ مَعَهُ الْعَضْبَاءُ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي بِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ إِعْظَامًا لِذَلِكَ فَقَالَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَفِيقًا فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَاسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ قَالَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَ مَعَهَا الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ فَنَذَرَتْ إِنْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْجَاهَا عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ نَذَرْتُ إِنْ أَنْجَاهَا اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا إِنْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْجَاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا نَذْرَ فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ

आम्हाला [इस्माईल] यांनी [अय्यूब] यांच्याकडून, [अबू किलाबाह] यांच्याकडून, [अबू मुहल्लाब] यांच्याकडून आणि ['इमरान बिन हुशाइन] यांच्याकडून हदीस सांगितली, ज्यात म्हटले आहे: थकीफ जमात बनी 'उकैलची सहयोगी होती. थकीफने पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांचे दोन साथीदार बंधक म्हणून धरले. याच्या प्रत्युत्तरात, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सहचार्‍यांनी बदला घेण्यासाठी बनी 'उकैल' येथील एका माणसाला कैदी बनवले. योगायोगाने, त्याचा उंटही कैदी झाला. नंतर अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) या कैद्याला भेटले, जो त्या वेळी साखळ्यांनी बांधलेला होता. त्या कैद्याने पुन्हा ओरडले: 'हे मुहम्मद, हे मुहम्मद.' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: 'तुझी गरज काय आहे?' त्याने उत्तर दिले: 'मला कैद करण्यामागील कारण काय? माझी वेगवान उंट का जप्त केली?' हे त्याने विषय वाढवण्यासाठी म्हटले. पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यांनी उत्तर दिले, "मी तुला तुझ्या सहयोगी, थकीफ यांच्या पापांच्या बदल्यात कैद केले आहे." मग ते निघून गेले. कैद्याने पुन्हा ओरडले, "हे मुहम्मद, हे मुहम्मद." पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) हे दयाळू आणि करुणामय हृदयाचे होते. म्हणून ते पुन्हा कैद्याजवळ गेले आणि विचारले, "आणखी काय?" त्याने उत्तर दिले, "मी आता मुसलमान झालो आहे." पैगंबर म्हणाले, "जर तू शहादा उच्चारलास आणि स्वतःचे व्यवहारही सांभाळू शकलास, तर तू सर्व सौभाग्य प्राप्त केले आहेस." मग ते निघून गेले. पुन्हा एकदा कैदीने त्यांना हाक मारली; "हे मुहम्मद, हे मुहम्मद." पैगंबर त्याच्याजवळ गेले आणि विचारले, "आणखी काय आहे?" त्याने उत्तर दिले, "मला भूक लागली आहे, कृपया मला अन्न द्या; मला तहान लागली आहे, कृपया मला पाणी द्या." पैगंबरांनी उत्तर दिले, "हे तुझे अन्न-पाणी आहे." इमरान म्हणाले, "नंतर त्या माणसाची सुटका पैगंबरांच्या दोन कैदी झालेल्या साथीदारांच्या बदल्यात करण्यात आली." (आणि आणखी एक कथा): एक अंसारी महिला कैद झाली होती; योगायोगाने पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांची 'अध्बा' नावाची ऊंटही पकडली गेली होती. या महिलेला दोरीने बांधले होते. सुदैवाने, एका रात्री तिला सुटण्याची संधी मिळाली. ती पळून जाण्यासाठी ऊंटांकडे गेली. दुर्दैवाने, ती जेव्हाही एखाद्या उंटाजवळ पोहोचली, तो तिला घाईघाईने नाकाने आवाज करून दूर होईपर्यंत त्रास देत असे; पण ती जेव्हा 'अध्बा' जवळ पोहोचली, तेव्हा त्या उंटाने एकही आवाज केला नाही. 'अध्बा' खरोखरच एक आज्ञाधारक उंट म्हणून ओळखला जात असे, त्यामुळे ती महिला शांतपणे त्याच्या पाठीवर बसू शकली, मग तिने त्याला वेगाने धावण्यास सांगितले आणि ती पूर्ण वेगाने निघून गेली. शत्रूने त्या महिलेला पकडण्याचा निर्धार केला आणि ते यशस्वी झाले. तथापि, त्यांची महत्त्वाकांक्षा अपूर्णच राहिली, म्हणून त्या महिलेने ठरवले की जर अल्लाहने तिला वाचवले, तर ती तिची ऊंट 'अध्बा' बलिदान करेल. जेव्हा ती मदीनामध्ये पोहोचली, तेव्हा साथींनी तिला पाहून म्हटले, "अरे, ही अद्बा आहे, पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांची उंट!" त्या महिलेने उत्तर दिले, "अरेरे, जर अल्लाहने मला वाचवले तर मी या उंटाचा बळी देण्याचा संकल्प केला आहे." तेव्हा ते पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडे गेले आणि त्यांना हे सर्व सांगितले. पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: "अल्लाहु अकबर! तिची प्रतिक्रिया किती दुष्ट आहे! अल्लाहने तिला वाचवले, तरीही ती आपली उंट कापण्याचा विचार करते. लक्षात ठेवा, अल्लाहच्या अवज्ञा असलेली प्रतिज्ञा पूर्ण करण्याची कोणतीही बाध्यता नाही. तसेच, ज्या गोष्टी दासाजवळ नाहीत त्याबाबतची प्रतिज्ञा पूर्ण करण्याचीही कोणतीही बाध्यता नाही."