Imam Ahmad : 19017
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ فَأُسِرَ الرَّجُلُ وَأُخِذَتْ الْعَضْبَاءُ مَعَهُ قَالَ فَمَرَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي وَثَاقٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ تَأْخُذُونِي وَتَأْخُذُونَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَأْخُذُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ قَالَ وَقَدْ كَانَتْ ثَقِيفُ قَدْ أَسَرُوا رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ فِيمَا قَالَ وَإِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ قَالَ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَإِنِّي ظَمْآنُ فَاسْقِنِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ حَاجَتُكَ ثُمَّ فُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ وَحَبَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَضْبَاءَ لِرَحْلِهِ قَالَ ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِ الْمَدِينَةِ فَذَهَبُوا بِهَا وَكَانَتْ الْعَضْبَاءُ فِيهِ قَالَ وَأَسَرُوا امْرَأَةً مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَالَ فَكَانُوا إِذَا نَزَلُوا أَرَاحُوا إِبِلَهُمْ بِأَفْنِيَتِهِمْ قَالَ فَقَامَتْ الْمَرْأَةُ ذَاتَ لَيْلَةٍ بَعْدَمَا نُوِّمُوا فَجَعَلَتْ كُلَّمَا أَتَتْ عَلَى بَعِيرٍ رَغَا حَتَّى أَتَتْ عَلَى الْعَضْبَاءِ فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ فَرَكِبَتْهَا ثُمَّ وَجَّهَتْهَا قِبَلَ الْمَدِينَةِ قَالَ وَنَذَرَتْ إِنْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْجَاهَا عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ عُرِفَتْ النَّاقَةُ فَقِيلَ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَذْرِهَا أَوْ أَتَتْهُ فَأَخْبَرَتْهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَمَا جَزَتْهَا أَوْ بِئْسَمَا جَزَيْتِيهَا إِنْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْجَاهَا عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ و قَالَ وُهَيْبٌ يَعْنِي ابْنَ خَالِدٍ وَكَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِي عُقَيْلٍ وَزَادَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ فِيهِ وَكَانَتْ الْعَضْبَاءُ دَاجِنًا لَا تُمْنَعُ مِنْ حَوْضٍ وَلَا نَبْتٍ قَالَ عَفَّانُ مُجَرَّسَةٌ مُعَوَّدَةٌ
Цо дийцина вайга [Ӏаффане], цо дийцина вайга [Хьаммад бин Зайде], цо дийцина вайга [Айюбе] [Абу-Къилабера] [Абу Мухаллабера] [Ӏимран бин Хьусайнера] цо аьлла; — Бани Укъайлан эмкал уггар чехка уьдучу эмкалех ю. Цул тӀаьхьа и стаг йийсаре лаьцна, цуьнца цхьаьна цуьнан эмкал а йийсаре лаьцна. ТӀаккха РасулуллахӀ шаллоллахӀу ӀалайхӀи васаллам цунна тӀехвелира, цу хенахь цуьнан куьйгаш дихкина дара, РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам вир тӀехь а волуш, шена тӀехь баттара кӀади а долуш. Боьршачу тутмакхо элира; — ХӀай Мухьаммад, со йийсаре лаьцна ахь, сан сиха лела къийсалуш йолу эмкал йийсаре лаьцна ахь? РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам жоп делира: «Хьан бартхочун къиношна чӀир эцархьама дина ас хӀара, ЦӀакъиф! -Цакъиф цу хенахь йийсарехь латтош вара Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам ши доттагӀ- Тутмакхо шена ма-луъу бур-бур деш дӀахӀоьттира, тӀаьххьара а элира; — Со хӀинца бусалба ву. РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам комментарий йина: «Нагахь санна ахь шахьад аьлча, хьайн гӀуллакхашна тӀехь Ӏуналла дан ницкъ кхочуш хилча, хьуна баккъалла а дерриге а ирс хир ду». РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам тӀаккха дӀавахара. Йийсархочо юха а элира; — ХӀай Мухьаммад, со меца ву, яа хӀума лохьа суна, со а хьагвелла ву, тӀаккха суна мала хӀума лохьа! Ӏимрана элира; «АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «ХӀара ду шун хьашт!». ТӀаьхьо, и стаг мах эцна хилла, йийсаре лаьцначу пайхамаран шина накъостаца цхьаьна. Амма РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам хӀинца а шен машенна шен эмкал латтийра. Ӏимрана элира; — ТӀаккха мушрикаша Мадинатан даьхнина тӀелетта, талораш дина. Цу юкъана, дукха хьолахь «адхба» олуш йолу цуьнан эмкал а дӀаяьхьира. Ӏимрана элира; — Бусулба юкъараллера цхьа зуда а йийсаре лаьцна цара. ХӀетахь ламаст дара иза, шаьш севцича, шайн эмкалш шаьш сецначу меттиган хьалхарчу кертахь дӀахӀиттош хилла. Ӏимрана элира; — Шарман мушрикашна наб кхетча, зуда самаяьлла, халахеташ делахь а, хӀоразза а эмкална тӀе хахка еъча, эмкало хьаьвзира, шена «азба» дуьхьалкхетталц. Цундела иза Ӏамийначу муьтӀахьчу эмкална тӀе хаьхкира. Иза а хаьхкина, Мединат-гӀала йолчу агӀор дӀавахара иза. Цо чӀагӀо йина хилла; «Нагахь санна АллахӀа Азза ва Жалла иза кӀелхьара ваккхахь, тӀаккха цо урс хьокхур ду «азба» эмкална». Мадинате дӀакхаьчча, къамел сел дика девзаш хилла, олуш хилла; — ХӀара Пайхамаран къамел ду саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам! Пайхамарна саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам а хаам бина назарах лаьцна -я редакцица; — Зудчо цунна дуьхьал а ваьлла, дийцира цуьнга и дийцар - ТӀаккха Делан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам комментари йира: «Ма вон ю цуьнан чӀир цунна тӀера - я редакторца; 'Ма вон ю хьан чӀир'-, АллахӀа кӀелхьара ваьккхина иза, амма цуьнан меттана цо урс хьаькхна'. ТӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «АллахӀана Ӏеса волуш назар дан дезаш дац, Адаман беран долахь доцчу хӀуманна тӀехь ца дан дезаш дац». Вухьайба, цуьнан цӀе ю Ибн Халид, аьлла, ЦӀакъиф Бану Ӏукъаилан бертахо ву аьлла. Хьаммада тӀетоьхна, «Азба» - иза дихкина доцу даьхни ду, хьаьвзаш - молу шовданаш - я ораматаш - лелар аьлла. — Аффан комментари йина мужаррасах бохучу маьӀнех, Ӏамийна бохучу маьӀнех лаьцна.