Imam Ahmad : 17165
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ مَالِكَ بْنَ صَعْصَعَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةِ أُسْرِيَ بِهِ قَالَ بَيْنَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ وَرُبَّمَا قَالَ قَتَادَةُ فِي الْحِجْرِ مُضْطَجِعٌ إِذْ أَتَانِي آتٍ فَجَعَلَ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ الْأَوْسَطِ بَيْنَ الثَّلَاثَةِ قَالَ فَأَتَانِي فَقَدَّ وَسَمِعْتُ قَتَادَةَ يَقُولُ فَشَقَّ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهُوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصَّتِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ قَالَ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ ثُمَّ أُعِيدَ ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ قَالَ فَقَالَ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ قَالَ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى أَتَى بِيَ السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا فِيهَا آدَمُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا يَحْيَى وَعِيسَى وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ فَقَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا قَالَ فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا السَّلَامَ ثُمَّ قَالَا مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا يُوسُفُ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ وَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ قَالَ فَإِذَا إِدْرِيسُ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لِأَنَّ غُلَامًا بُعِثَ بَعْدِي ثُمَّ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ فَقَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى قَالَ وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهَرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهَرَانِ ظَاهِرَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهَرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ قَالَ ثُمَّ رُفِعَ إِلَيَّ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ قَالَ قَتَادَةُ وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى الْبَيْتَ الْمَعْمُورَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ ثُمَّ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ أَنَسٍ قَالَ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ قَالَ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ قَالَ هَذِهِ الْفِطْرَةُ أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ قَالَ ثُمَّ فُرِضَتْ الصَّلَاةُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ بِمَاذَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ لِخَمْسِينَ صَلَاةً وَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ بِأَرْبَعِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ أَرْبَعِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا أُخْرَى فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ لِي بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِثَلَاثِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ لِثَلَاثِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا أُخْرَى فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ لِي بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ بِعِشْرِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ فَقَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ لِعِشْرِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَقَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ لِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَقَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ لِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ خَبَرْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ قَدْ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ وَلَكِنْ أَرْضَى وَأُسَلِّمُ فَلَمَّا نَفَذْتُ نَادَى مُنَادٍ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بْنِ دِعَامَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْكَعْبَةِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ فَسَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ رُفِعَ لَنَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ اخْتَلَفْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ لَا وَلَكِنْ أَرْضَى وَأُسَلِّمُ قَالَ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ نُودِيتُ أَنِّي قَدْ خَفَّفْتُ عَلَى عِبَادِي وَأَمْضَيْتُ فَرَائِضِي وَجَعَلْتُ لِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ
Na nima ya kuzabisa beto [Affan] yandi tubaka nde, Na nima ya kuzabisa beto [Hammam bin Yahya] yandi tubaka nde; Mu kuwaka [Qatadah] ke tuba na [Anas bin Malik] nde [Malik bin Sha’sha’ah] songaka yandi nde Ntumwa saw songaka bo mambu ya mpimpa ya Isra` na yandi. Yandi tubaka nde: ‘Ntangu mono vandaka na Hatim —yo ke monana nde Qatadah tubaka nde: kulala na Hijr —na kintulumukina muntu mosi pusanaka pene-pene na mono. Yandi tubaka na nduku na yandi yina vandaka na kati-kati, yandi vandaka mosi na kati ya bantu tatu. Na nima bo zole kwisaka na mono mpi bo zengaka -Mpi mono waka Qatadah ke tuba nde, ‘Syaqqa -kabula- -na kati ya bitini yai kele ti yai’. Katada tubaka nde; Mono yulaka Al Jarud nde, ‘Yandi ke zola kutuba inki na mambu yina?’ Yandi vutulaka nde, ‘Yo kele banda na dibulu ya ntulu tii na nsuki’. Mono waka mpi yandi ke tuba nde, ‘Banda na ntulu tii na nsuki ya nombril’. Yandi tubaka nde: ‘Na nima ntima na mono basikaka. Ebuna bo natilaka mono dilonga mosi ya bo salaka na wolo yina vandaka ti lukwikilu mpi mayele. Na nima, bo yobisaka ntima na mono mpi bo tungaka yo mpi yo vutukaka na kisika na yo ya kisina. Na nima, bo pesaka mono mbisi mosi ya bo ke tambusaka. Nyama yina vandaka ve Bighal, kansi yo vandaka na zulu ya Himar ya mpembe’. Al Jarud yulaka nde: ‘Keti mbisi yina kele Al Buraq, O Abu Hamzah?’ Yandi vutulaka nde, ‘Ee. Bitambi na yandi kubwaka kaka na nsuka’. Yandi tubaka nde: ‘Bo nataka mono na kamio yina. Jibril kwendaka ti mono tii kuna yandi kumaka na zulu ya ntoto. Zulu kangukaka mpi bantu yulaka nde, ‘Muntu yai kele nani? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Gabriele’. Bo yulaka yo diaka nde, ‘Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Ee’. Yo yina bo vandaka kutuba nde, ‘Marhabani, mbote na yandi. Bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Na nima zulu kangukaka, mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde kuvandaka ti profete Adam ‘Alaihis Salam. Jibril tubaka nde, ‘Yai tata na nge Adami. Pesa yandi mbote. Adam mpi vutulaka mbote na mono mpi tubaka nde, ‘Beno kwisa mbote, O mwana ya Profete ya lunungu mpi ya lunungu’. Na nima, kamio yina landaka kutombuka na zulu ya zole mpi yo kangukaka. Na nima yulaka nde, ‘Nani yai? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Gabriele’. Mpi bo yulaka yandi diaka nde, ‘Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu ya kuzabisa? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Ee’. Na nima yandi tubaka nde, ‘Beno kwisa mbote na yandi. Bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Zulu kangukaka mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde kuvandaka ti Yahya ti Isa, bo zole vandaka ba cousin. Jibril tubaka nde: ‘Bantu yai kele Yahya ti Yeza. Tubila bo zole mbote’. Mono pesaka mpi bo zole mbote. Bo zole vutulaka mbote mpi tubaka nde, ‘Beno me kwisa mbote na mpangi ya lunungu mpi mpi na Profete ya lunungu’. Kaminio landaka kutombuka tii na zulu ya tatu, ebuna zulu kangukaka mpi yulaka nde, ‘Nani yai? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Yai kele Gabriele’. Yulaka diaka nde, ‘Nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu ya kuzabisa? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Ee’. Na nima yandi tubaka nde, ‘Beno kwisa mbote na yandi. Bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Zulu kangukaka mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde Yusuf ‘Alaihis Salam vandaka pana. Jibril tubaka nde, ‘Yai Yusuf, yo yina pesa yandi mbote’. Mono pesaka mbote mpi yandi vutulaka, nde, ‘Beno kwisa mbote na mpangi ya lusambu mpi mpi na profete ya lusambu’. Na nima, kamio yina tombukaka diaka na zulu ya iya mpi Jibril lombaka kukangula yo. Yula nde, ‘Yai kele nani? ’ Yibrili vutulaka nde, ‘Yai kele Yibrili’. Bo yulaka yo diaka nde, ‘Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu ya kuzabisa? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Ee’. Yo yina bo vandaka kutuba nde, ‘Beno kwisa mbote na yandi. Mpi bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Na nima, zulu kangukaka, mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde kuna vandaka Idris ‘Alaihis salam. Jibril tubaka nde, ‘Yai Idris, pesa yandi mbote’. Mono pesaka yandi mbote, mpi yandi vutudilaka mono mbote mpi tubaka nde, ‘Cell . Beno kwisa mingi, O mpangi ya lusambu mpi mpi Profete ya lusambu'. Kaminio yina mono vandaka kutambula vandaka kulanda na kutombuka tii na zulu ya tanu. Jibril lombaka na kukangula yo. Yo yina yandi yulaka nde, ‘Muntu yai kele nani? ’ Yibrili vutulaka nde, ‘Yai kele Yibrili’. Bo yulaka yo diaka nde, ‘Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu ya kuzabisa? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Ee’. Yo yina bo vandaka kutuba nde, ‘Beno kwisa mbote na yandi. Mpi bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Na nima, zulu kangukaka, mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde Harun ‘Alaihis Salam vandaka pana. Jibril tubaka nde, ‘Yai Harun, pesa yandi mbote, yo yina mono pesaka mbote mpi yandi vutulaka mpi tubaka nde, ‘Beno kwisa mbote, O mpangi ya lunungu mpi mpi Profete ya lunungu’. Kaminio yina mono vandaka kutambula vandaka kulanda na kutombuka tii na zulu ya sambanu mpi Jibril lombaka nde bo kangula yandi. Yo yina yandi yulaka nde, ‘Muntu yai kele nani? ’ Yibrili vutulaka nde, ‘Yai kele Yibrili’. Bo yulaka yo diaka nde, ‘Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Muhamadi’. Bo yulaka yandi diaka nde, ‘Keti bo me tinda yandi nsangu ya kuzabisa? ’ Jibril vutulaka nde, ‘Ee’. Yo yina bo vandaka kutuba nde, ‘Beno kwisa mbote na yandi. Mpi bantu ya kuluta mbote me kwisa’. Na nima zulu kangukaka, mpi ntangu mono kumaka, yo monanaka nde Musa ‘Alaihis Salam vandaka pana. Gabriele tubaka nde, ‘Yai Musa, pesa yandi mbote’. Yo yina mono pesaka mbote mpi yandi vutulaka mpi tubaka nde, ‘Beno kwisa mbote, O mpangi ya lunungu mpi mpi Profete ya lunungu’. Ntangu mono lutaka yandi, yandi vandaka kudila, yo yina mono yulaka yandi nde, ‘Inki ke pusa nge na kudila? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Mono dilaka. Mpi na nima ya lufwa na mono kuvandaka ti mwana mosi yina bo zolaka kutinda sambu na kukuma Profete. Mpi bantu ya ke kotaka na zulu kele mingi kuluta bantu na mono." Kaminio na mono landaka na kutombuka tii na zulu ya nsambwadi. mpi Jibril lombaka na kukangula yo. Yo yina yandi yulaka nde, 'Nani yai? ' Jibril vutulaka nde, 'Yai Jibril'. Bo yulaka yandi diaka nde, 'Mpi nani kele muntu yina kele ti nge? nsangu me tindama na yandi? ' Jibril vutulaka, 'Ee'. Yo yina bo tubaka nde, 'Yai kele Ibrahim me kwisa'. mpangi mpi mpi Profete ya lunungu’. ’ Yandi vutulaka nde: ‘Banzadi zole yina me bumbanaka na kati kele banzadi zole yina ke monanaka na zulu. kota mpi bo ta vutuka diaka ve.Kuvutuka diaka na hadith ya Anas, Ntumwa saw. obligation ya kusamba mbala makumi tanu konso kilumbu vandaka kuzabisama, mono vutukaka mpi lutaka na ntwala ya Musa ‘Alaihis Salam, yandi yulaka nde, ‘Inki bo me pesa nge ntuma ya kusala? Bani Izraele. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Yo yina mono vutukaka, mpi Rabb na mono kulumusaka yo na kumi. Na nima mono kutanaka ti Musa. Yandi yulaka nde, ‘Inki bo me pesa nge ntuma ya kusala? ’ Mono vutulaka nde, ‘Sala bisambu makumi iya konso kilumbu’. Musa vutulaka nde, ‘Ya kieleka bantu na nge ta kuka ve kusala bisambu kiteso ya makumi iya na kilumbu mosi. Ya kieleka, mono me meka bantu na ntwala na beno mpi mono me belula Bani Israël. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Na yawu mu vutukaka diaka, mpe Mfumu na munu katulaka kumi ya nkaka na nima mu kutanaka na Musa. Musa yulaka nde, ‘Inki bo me pesa nge ntuma ya kusala? ’ Mono tubaka nde, ‘Bo me pesa mono ntuma ya kusala bisambu makumi tatu na kilumbu’. Musa tubaka diaka nde, ‘Ya kieleka bantu na nge ta kuka ve kusala bisambu makumi tatu na kilumbu mosi. Ya kieleka, mono me meka bantu na ntwala na beno mpi mono me belula Bani Israël. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Na nsuka mono lombaka diaka lusadisu, na nima Allah kulumusaka yo diaka na ba rak’ah kumi. Na nima mono kutanaka ti Musa. Yandi yulaka nde, ‘Inki bo me songa nge na kusala? ’ Mono vutulaka nde, ‘Sala bisambu makumi zole konso kilumbu’. Musa vutulaka nde, ‘Ya kieleka bantu na nge ta kuka ve kusala bisambu makumi zole na kilumbu mosi. Ya kieleka, mono me meka bantu na ntwala na beno mpi mono me belula Bani Israël. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Yo yina mono vutukaka diaka, mpi Mfumu na mono kulumusaka mono na ba rak’ah kumi. Mono kwendaka na Moize, mpi yandi yulaka mono diaka nde, ‘Inki bo me songa nge na kusala? ’ Mono vutulaka nde, ‘Sala bisambu kumi konso kilumbu’. Musa vutulaka nde, ‘Ya kieleka, bantu na nge ta kuka ve kusala bisambu kiteso ya kumi na kilumbu mosi. Ya kieleka, mono me meka bantu na ntwala na beno mpi mono me belula Bani Israël. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Yo yina, mono vutukaka diaka, mpi nsuka-nsuka bo songaka mono na kusala bisambu tanu konso kilumbu. Na nima ya mambu yina, mono vutukaka na Musa. Yandi yulaka nde, ‘Inki bo me songa nge na kusala? ’ Mono vutulaka nde, ‘Yo kele kusala bisambu tanu na kilumbu’. Musa tubaka nde: ‘Ya kieleka ummah na beno ta kuka ve kusala bisambu kumi na tanu na kilumbu mosi. Ya kieleka, mono me meka bantu na ntwala na beno mpi mono me belula Bani Israël. Vutuka na Rabb na nge, mpi lomba lusadisu sambu na ummah na nge’. Ya kieleka, mono me lomba Rabb na mono lusadisu tii kuna mono ta wa nsoni na Yandi. Kansi, mono waka kiese mpi ndimaka yo. Mpi ntangu mono kwendaka, muntu yina bingaka mono tubaka na ndinga ya ngolo nde: ‘Mono me zenga faridlah na Mono...mpi mono me pesa mpi lusadisu na nsadi na Mono’.’ Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] yandi tubaka nde, Yandi me songa beto [Sa’id bin Abu ‘Aruba] katuka na [Qatadah bin Di’a’ah] katuka na [Anas bin Malik] katuka na [Malik bin Sha’sha’ah] katuka na [Malik bin Sha’sha’ah] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wa Salam, nde yandi tubaka nde: ‘Ntangu mono vandaka na kati ya . na kintulumukina mono waka muntu mosi ke tuba nde, mosi na kati ya tatu.’. Na nima yandi tubilaka hadith. Yandi tubaka nde: ‘Na nima, bo tedimisaka Baitul Ma’mur sambu na beto, yina bawanzyo mafunda makumi nsambwadi ke kotaka konso kilumbu. Kana bo yambula yo, bo ta vutuka diaka ve. Na nima yandi tombulaka Sidratul Muntaha na mono, mpi yo monanaka nde balutangu na yandi vandaka bonso makutu ya nzioku. Na nima yandi tubilaka hadith. Yandi tubaka nde: ‘Mono tubaka nde, ‘Ya kieleka, mono me lomba Rabb na mono lusadisu tii kuna mono mosi ta wa nsoni. Ve. Mono ta ridla mpi ta ndima’. Yo yina, ntangu mono yambulaka yandi, bo songaka mono nde, ‘Ya kieleka, mono me pesa bansadi na mono kikesa. Mpi mono me tula mpi Faraa`idl na Mono. Mpi mono me kumisaka kima mosi ya mbote bima kumi ya mbote ya mutindu yina’.’ Yandi vandaka kuboka na beto [Muhamed bin Bakr] yandi tubaka nde; Yandi me zabisa beto [Sa’id] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas mbuna Malik] katuka na [Malik mbuta Sha’sha] mosi ya bantu ya bantu na yandi. Yo yina yandi tubilaka hadith yina.