Imam Ahmad : 16930

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَالِكٍ الْمُدْلِجِيُّ وَهُوَ ابْنُ أَخِي سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ سُرَاقَةَ يَقُولُ جَاءَنَا رُسُلُ كُفَّارِ قُرَيْشٍ يَجْعَلُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دِيَةَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا لِمَنْ قَتَلَهُمَا أَوْ أَسَرَهُمَا فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ قَوْمِي بَنِي مُدْلِجٍ أَقْبَلَ رَجُلٌ مِنْهُمْ حَتَّى قَامَ عَلَيْنَا فَقَالَ يَا سُرَاقَةُ إِنِّي رَأَيْتُ آنِفًا أَسْوَدَةً بِالسَّاحِلِ إِنِّي أُرَاهَا مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ قَالَ سُرَاقَةُ فَعَرَفْتُ أَنَّهُمْ هُمْ فَقُلْتُ إِنَّهُمْ لَيْسُوا بِهِمْ وَلَكِنْ رَأَيْتَ فُلَانًا وَفُلَانًا انْطَلَقَ آنِفًا قَالَ ثُمَّ لَبِثْتُ فِي الْمَجْلِسِ سَاعَةً حَتَّى قُمْتُ فَدَخَلْتُ بَيْتِي فَأَمَرْتُ جَارِيَتِي أَنْ تُخْرِجَ لِي فَرَسِي وَهِيَ مِنْ وَرَاءِ أَكَمَةٍ فَتَحْبِسَهَا عَلَيَّ وَأَخَذْتُ رُمْحِي فَخَرَجْتُ بِهِ مِنْ ظَهْرِ الْبَيْتِ فَخَطَطْتُ بِرُمْحِي الْأَرْضَ وَخَفَضْتُ عَالِيَةَ الرُّمْحِ حَتَّى أَتَيْتُ فَرَسِي فَرَكِبْتُهَا فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى رَأَيْتُ أَسْوَدَتَهُمَا فَلَمَّا دَنَوْتُ مِنْهُمْ حَيْثُ يُسْمِعُهُمْ الصَّوْتُ عَثَرَتْ بِي فَرَسِي فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَقُمْتُ فَأَهْوَيْتُ بِيَدَيَّ إِلَى كِنَانَتِي فَاسْتَخْرَجْتُ مِنْهَا الْأَزْلَامَ فَاسْتَقْسَمْتُ بِهَا أَضُرُّهُمْ أَمْ لَا فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَرَكِبْتُ فَرَسِي وَعَصَيْتُ الْأَزْلَامَ فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى إِذَا دَنَوْتُ مِنْهُمْ عَثَرَتْ بِي فَرَسِي فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَقُمْتُ فَأَهْوَيْتُ بِيَدَيَّ إِلَى كِنَانَتِي فَأَخْرَجْتُ الْأَزْلَامَ فَاسْتَقْسَمْتُ بِهَا فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَعَصَيْتُ الْأَزْلَامَ وَرَكِبْتُ فَرَسِي فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى إِذَا سَمِعْتُ قِرَاءَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ لَا يَلْتَفِتُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُكْثِرُ الِالْتِفَاتَ سَاخَتْ يَدَا فَرَسِي فِي الْأَرْضِ حَتَّى بَلَغَتْ الرُّكْبَتَيْنِ فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَزَجَرْتُهَا وَنَهَضْتُ فَلَمْ تَكَدْ تُخْرِجُ يَدَيْهَا فَلَمَّا اسْتَوَتْ قَائِمَةً إِذْ لَا أَثَرَ بِهَا عُثَانٌ سَاطِعٌ فِي السَّمَاءِ مِثْلُ الدُّخَانِ قَالَ مَعْمَرٌ قُلْتُ لِأَبِي عَمْرِو بْنِ الْعَلَاءِ مَا الْعُثَانُ فَسَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ هُوَ الدُّخَانُ مِنْ غَيْرِ نَارٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فِي حَدِيثِهِ فَاسْتَقْسَمْتُ بِالْأَزْلَامِ فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَنَادَيْتُهُمَا بِالْأَمَانِ فَوَقَفُوا فَرَكِبْتُ فَرَسِي حَتَّى جِئْتُهُمْ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي حِينَ لَقِيتُ مَا لَقِيتُ مِنْ الْحَبْسِ عَنْهُمْ أَنَّهُ سَيَظْهَرُ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ قَوْمَكَ قَدْ جَعَلُوا فِيكَ الدِّيَةَ وَأَخْبَرْتُهُمْ مِنْ أَخْبَارِ سَفَرِهِمْ وَمَا يُرِيدُ النَّاسُ بِهِمْ وَعَرَضْتُ عَلَيْهِمْ الزَّادَ وَالْمَتَاعَ فَلَمْ يَرْزَآنِي شَيْئًا وَلَمْ يَسْأَلَانِي إِلَّا أَنْ أَخْفِ عَنَّا فَسَأَلْتُهُ أَنْ يَكْتُبَ لِي كِتَابَ مُوَادَعَةٍ آمَنُ بِهِ فَأَمَرَ عَامِرَ بْنَ فُهَيْرَةَ فَكَتَبَ لِي فِي رُقْعَةٍ مِنْ أَدِيمٍ ثُمَّ مَضَى

Wedi dweud wrthym [Abdurrazaq] o [Ma'mar] o [Az Zuhri] meddai, ac wedi dweud wrthyf [Abdurrahman bin Malik Al Mudliji] - mae'n fab i Suraqah bin Malik bin Ju'syum - bod [ei dad] wedi dweud wrtho, iddo glywed [Suraqah] yn dweud, 'Mae nifer o negeswyr y Quraisy wedi dod i'n rhan ni ar ffurf pridish, daethant i'n rhan ni ar ffurf pridish. ar Negesydd Allah (heddwch a bendithion Alla a fyddo arno) 'alaihi wasallam ac Abu Bakr, hynny yw, i unrhyw un a all ladd neu ddal y ddau. Tra roeddwn i'n eistedd mewn cynulliad o gynulliad fy mhobl, y Bani Mudlij, yna daeth un ohonyn nhw - negesydd o'r Quraysh - a sefyll o'n blaenau. Yna dywedodd un ohonyn nhw, 'O Suraqah, mewn gwirionedd gwelais ddu ar yr arfordir, roeddwn i'n meddwl mai Muhammad a'i gymdeithion ydoedd'. Dywedodd Suraqah, 'Rwy'n gwybod yn iawn mai nhw ydyw. Felly dywedais, 'Yn sicr, nid nhw yw'r grŵp hwnnw o bobl. Fodd bynnag, gwelais Fulan a Fulan a oedd newydd adael yn gynharach'. Parhaodd Suraqah, 'Yna arhosais yn y cynulliad am ychydig nes i mi godi a mynd i mewn i'm tŷ, yna gofynnais i'm caethwas adael fy march allan o'r tu ôl i'r bryn bach. Yna paratôdd y caethwas ef. Wedi hynny cymerais fy saeth a mynd allan yn ei gario o ben y tŷ. Llusgais y saeth nes iddo amlinellu'r ddaear, wrth guddio'r domen. Felly pan gyrhaeddais fy ngheffyl, mi wnes i ei farchogaeth ar unwaith a chodi'r saeth yn agos ataf, nes i mi weld lliw du y ddau ohonyn nhw. Pan oeddwn yn agos atynt fel y gallent glywed swn fy march, yn sydyn syrthiodd fy march a syrthiais ag ef. Yna codais i fyny a chyrraedd fy llaw tuag at y crynu a thynnu'r Al Azlam - saethau ar gyfer tynnu coelbren - ohono, yna gofyn iddo am arweiniad a oeddwn yn anelu atynt ai peidio. Felly daeth rhywbeth yr oeddwn yn ei gasáu, sef peidio â'u hanelu a'u hanafu. Felly tynnais fy saeth, yna dringo i mewn i'm cerbyd a chodi'r saeth yn agos ataf. Nes i mi glywed darlleniad y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ac ni throdd ei ben un tamaid. Yn y cyfamser, Abu Bakr, bydded Allah yn falch ohono, wedi troi ei ben lawer. Yn sydyn disgynnodd dwy goes fy ngheffyl i'r llawr a syrthiais. Yna helpais fy ngheffyl i godi, ond roedd y ceffyl yn dal i fethu cael ei goesau allan o'r twll. Ar ôl i'm ceffyl sefyll yn unionsyth, doedd dim crafiadau arno. Yn y cyfamser yn yr awyr mae cymylau llwyd sy'n debyg i fwg gwasgaredig. Dywedodd Ma'mar, 'Dywedais wrth Amru bin Ala, 'Beth yw Al 'Utsaan?' felly bu'n dawel am eiliad ac yna dywedodd, 'Dyna Ad Dukhkhaan - mwg - heb dân'. Dywedodd Az Zuhri yn ei hadith, 'Yna gofynnais i Al Azlam am arweiniad, yna daeth rhywbeth yr oeddwn yn ei gasáu, sef peidio ag anelu atynt a'u niweidio. Felly gofynnais i'r ddau ohonyn nhw wneud heddwch, ac o'r diwedd dyma nhw'n stopio. Yna gosodais fy march a dod atyn nhw. Ac fe ddigwyddodd i fy enaid - ymatal rhag ymosod arnyn nhw - pan ddeuthum ar eu traws, y byddai mater y sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam yn digwydd yn fuan. Felly dywedais wrtho, 'Yn wir, y mae dy bobl wedi gwneud pridwerth diyat - o'th ran di'. Ac fe wnes i hefyd roi gwybod iddyn nhw am daith pobl y Qurais a beth roedden nhw eisiau ei wneud. Yna cynygiais gyflenwadau ac eiddo, ond nid oeddent am gymryd dim ohono ac ni ofynasant i mi heblaw am i mi eu cadw'n gyfrinach. Felly gofynnais iddo ysgrifennu llythyr ataf yn addo heddwch, yna gorchmynnodd Amir bin Fuhairah, yna fe'i hysgrifennodd i mi ar ddarn o ledr a gadawodd.'