इमाम अहमद : 16930

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَالِكٍ الْمُدْلِجِيُّ وَهُوَ ابْنُ أَخِي سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ سُرَاقَةَ يَقُولُ جَاءَنَا رُسُلُ كُفَّارِ قُرَيْشٍ يَجْعَلُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دِيَةَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا لِمَنْ قَتَلَهُمَا أَوْ أَسَرَهُمَا فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ قَوْمِي بَنِي مُدْلِجٍ أَقْبَلَ رَجُلٌ مِنْهُمْ حَتَّى قَامَ عَلَيْنَا فَقَالَ يَا سُرَاقَةُ إِنِّي رَأَيْتُ آنِفًا أَسْوَدَةً بِالسَّاحِلِ إِنِّي أُرَاهَا مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ قَالَ سُرَاقَةُ فَعَرَفْتُ أَنَّهُمْ هُمْ فَقُلْتُ إِنَّهُمْ لَيْسُوا بِهِمْ وَلَكِنْ رَأَيْتَ فُلَانًا وَفُلَانًا انْطَلَقَ آنِفًا قَالَ ثُمَّ لَبِثْتُ فِي الْمَجْلِسِ سَاعَةً حَتَّى قُمْتُ فَدَخَلْتُ بَيْتِي فَأَمَرْتُ جَارِيَتِي أَنْ تُخْرِجَ لِي فَرَسِي وَهِيَ مِنْ وَرَاءِ أَكَمَةٍ فَتَحْبِسَهَا عَلَيَّ وَأَخَذْتُ رُمْحِي فَخَرَجْتُ بِهِ مِنْ ظَهْرِ الْبَيْتِ فَخَطَطْتُ بِرُمْحِي الْأَرْضَ وَخَفَضْتُ عَالِيَةَ الرُّمْحِ حَتَّى أَتَيْتُ فَرَسِي فَرَكِبْتُهَا فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى رَأَيْتُ أَسْوَدَتَهُمَا فَلَمَّا دَنَوْتُ مِنْهُمْ حَيْثُ يُسْمِعُهُمْ الصَّوْتُ عَثَرَتْ بِي فَرَسِي فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَقُمْتُ فَأَهْوَيْتُ بِيَدَيَّ إِلَى كِنَانَتِي فَاسْتَخْرَجْتُ مِنْهَا الْأَزْلَامَ فَاسْتَقْسَمْتُ بِهَا أَضُرُّهُمْ أَمْ لَا فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَرَكِبْتُ فَرَسِي وَعَصَيْتُ الْأَزْلَامَ فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى إِذَا دَنَوْتُ مِنْهُمْ عَثَرَتْ بِي فَرَسِي فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَقُمْتُ فَأَهْوَيْتُ بِيَدَيَّ إِلَى كِنَانَتِي فَأَخْرَجْتُ الْأَزْلَامَ فَاسْتَقْسَمْتُ بِهَا فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَعَصَيْتُ الْأَزْلَامَ وَرَكِبْتُ فَرَسِي فَرَفَعْتُهَا تَقَرَّبُ بِي حَتَّى إِذَا سَمِعْتُ قِرَاءَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ لَا يَلْتَفِتُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُكْثِرُ الِالْتِفَاتَ سَاخَتْ يَدَا فَرَسِي فِي الْأَرْضِ حَتَّى بَلَغَتْ الرُّكْبَتَيْنِ فَخَرَرْتُ عَنْهَا فَزَجَرْتُهَا وَنَهَضْتُ فَلَمْ تَكَدْ تُخْرِجُ يَدَيْهَا فَلَمَّا اسْتَوَتْ قَائِمَةً إِذْ لَا أَثَرَ بِهَا عُثَانٌ سَاطِعٌ فِي السَّمَاءِ مِثْلُ الدُّخَانِ قَالَ مَعْمَرٌ قُلْتُ لِأَبِي عَمْرِو بْنِ الْعَلَاءِ مَا الْعُثَانُ فَسَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ هُوَ الدُّخَانُ مِنْ غَيْرِ نَارٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فِي حَدِيثِهِ فَاسْتَقْسَمْتُ بِالْأَزْلَامِ فَخَرَجَ الَّذِي أَكْرَهُ أَنْ لَا أَضُرَّهُمْ فَنَادَيْتُهُمَا بِالْأَمَانِ فَوَقَفُوا فَرَكِبْتُ فَرَسِي حَتَّى جِئْتُهُمْ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي حِينَ لَقِيتُ مَا لَقِيتُ مِنْ الْحَبْسِ عَنْهُمْ أَنَّهُ سَيَظْهَرُ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ قَوْمَكَ قَدْ جَعَلُوا فِيكَ الدِّيَةَ وَأَخْبَرْتُهُمْ مِنْ أَخْبَارِ سَفَرِهِمْ وَمَا يُرِيدُ النَّاسُ بِهِمْ وَعَرَضْتُ عَلَيْهِمْ الزَّادَ وَالْمَتَاعَ فَلَمْ يَرْزَآنِي شَيْئًا وَلَمْ يَسْأَلَانِي إِلَّا أَنْ أَخْفِ عَنَّا فَسَأَلْتُهُ أَنْ يَكْتُبَ لِي كِتَابَ مُوَادَعَةٍ آمَنُ بِهِ فَأَمَرَ عَامِرَ بْنَ فُهَيْرَةَ فَكَتَبَ لِي فِي رُقْعَةٍ مِنْ أَدِيمٍ ثُمَّ مَضَى

आम्हाला [अब्दुर्रज़ाक] यांनी [मअमर] यांच्याकडून [अज़-जुहरी] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले, आणि मला [अब्दुर्रहमान बिन मलिक अल-मुदलिजी] यांनीही सांगितले – ते सुराका बिन मलिक बिन जु'शूम यांचे भाचे आहेत—की [त्यांच्या वडिलांनी] त्यांना सांगितले की त्यांनी [सुरक़ाह] म्हणताना ऐकले, "काफिरांच्या कुरैशकडून काही राजदूत आमच्याकडे आले; त्यांनी पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम आणि अबू बक्र यांच्यासाठी दिय्याच्या स्वरूपात फिदया (मुआवजा) देण्याचा प्रस्ताव ठेवला, म्हणजेच जो कोणी त्यांना दोघांनाही मारू किंवा पकडू शकेल. त्या वेळी मी माझ्या लोकांपैकी, बनी मुदलिजच्या एका जमावात बसलो होतो, तेव्हा त्यापैकी एक (कुरैशचा दूत) आला आणि आमच्यासमोर उभा राहिला. मग त्यापैकी एकाने म्हटले, 'अरे सुरराह, खरंच मी समुद्रकिनाऱ्यावर एक काळा आकृती पाहिली; मला वाटते ती मुहम्मद आणि त्यांचे साथीदार आहेत.' सुरराह म्हणाले, 'मला नक्कीच ठाऊक आहे की तेच होते. म्हणून मी म्हटले, "खरंच, तो गट ते नाहीत. पण मी अमुक आणि तमुक यांना नुकतेच निघताना पाहिले होते." सुराका पुढे म्हणाला, "मग मी काही वेळ त्या जमावातच राहिलो, नंतर उठलो आणि घरात गेलो; मग मी माझ्या दासीला सांगितले की ती माझा घोडा लहान टेकडीच्या मागोमागून आणून देईल. दासीने तो तयार केला. त्यानंतर मी माझा धनुष्य घेतला आणि तो छपरावरून उचलून बाहेर निघालो. मी धनुष्य जमिनीवर ओढत होतो, त्याची टोक लपवून ठेवत. जेव्हा मी घोड्याजवळ पोहोचलो, तेव्हा मी घोड्यावर चढलो आणि धनुष्य जवळच धरून ठेवले, जोपर्यंत मला त्यांच्या आकृत्यांचा काळा रंग दिसू लागला. जेव्हा मी इतका जवळ पोहोचलो की ते माझ्या घोड्याच्या खुरांचा आवाज ऐकू शकतील, तेव्हा अचानक माझा घोडा अडखळला आणि मी त्याच्यावरून पडलो. मग मी उठलो आणि बाणांचा पिशवी हातात घेतला, त्यातून अल-अज़लाम (भविष्य पाहण्यासाठी वापरला जाणारा बाण) काढला, आणि मग मी त्यांना बाण मारायचा की नाही याबाबत मार्गदर्शन मागितले. तेव्हा मला एक गोष्ट आवडली नाही, ती म्हणजे मला बाण मारून त्यांना इजा करू नये असे सांगण्यात आले. म्हणून मी माझा बाण परत घेतला, मग मी माझ्या घोड्यावर चढलो आणि बाण माझ्याजवळ उंचावला. जोपर्यंत मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना पठण करताना ऐकले; त्यांनी आपले डोके अगदी थोडेही वळवले नाही. दरम्यान, अबू बकर (रज़ियल्लाहु अन्हु) वारंवार आपले डोके वळवत होते. अचानक, माझ्या घोड्याच्या दोन्ही पायांनी साथ सोडली आणि मी खाली पडलो. मग मी माझ्या घोड्याला उभे राहण्यास मदत करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो अजूनही आपले पाय त्या खड्ड्यातून मुक्त करू शकत नव्हता. एकदा माझा घोडा सरळ उभा राहिला, तेव्हा त्याच्यावर एकही खाचखळगी नव्हती. दरम्यान, आकाशात धुरासारखे पांढरट ढग होते जे विखुरत होते. मअमर म्हणाले, "मी अम्र इब्न 'अला यांना विचारले, 'अल-उत्सान म्हणजे काय?' ते क्षणभर थांबले, मग म्हणाले, 'हे आग नसलेले धूर (अद-धुक्कान) आहे.'" अझ-जुहरी यांनी त्यांच्या हदीसमध्ये नमूद केले, "मग मी अल-अझलामद्वारे मार्गदर्शन मागितले, आणि निकाल असा आला की मला आवडला नाही: त्यांच्यावर गोळीबार करू नये किंवा त्यांना इजा पोहोचवू नये. म्हणून मी दोघांनाही शांतता प्रस्थापित करण्याचा आग्रह केला, आणि अखेरीस त्यांनी तडजोड केली. मग मी घोड्यावर स्वार होऊन त्यांच्याकडे गेलो. आणि त्यांना भेटताच मला (त्यांवर हल्ला करण्यापासून परावृत्त होण्याची) प्रेरणा झाली की अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचा मामला घडणार होता. मग मी त्याला म्हटले, 'तुमचे लोक तुमच्याबद्दल दियात (खुनाची भरपाई) देण्यास सहमत झाले आहेत.' आणि मी त्यांना कुरैशच्या प्रवासाबद्दल आणि त्यांच्या हेतूबद्दलही बातमी दिली. मग मी त्यांना अन्नधान्य आणि मालमत्ता दिली, पण त्यांनी त्यापैकी थोडंसुद्धा घेतले नाही, आणि त्यांनी माझ्याकडे फक्त एवढीच विनंती केली की मी त्यांना लपवून ठेवावे. म्हणून मी त्याला माझ्यासाठी शांतता करारनामा लिहून देण्यास सांगितले; त्याने आमिर बिन फुहैराह यांना आदेश दिला, आणि त्यांनी तो माझ्यासाठी एका चर्मपृष्ठावर लिहून दिला, आणि तो निघून गेला."